Eppo 10 - Honderd jaar Dino Attanasio

 

Dino Attanasio en Spaghetti (Foto copyright: Le Lombard)

In stripblad Eppo nr. 10, 2025 staat nu van mij een portret over Dino Attanasio, die vandaag op 8 mei zijn 100ste verjaardag viert. Hij is de laatste nog levende grote auteur van de gouden Franco-Belgische strip en tekende voor alle grote Belgische en Nederlandse stripbladen zoals Kuifje, Robbedoes, Pep en Eppo. Dino bewaart goede herinneringen aan zijn Nederlandse periode, zo liet hij mij weten tijdens een interview voor De boekenkast van... (verschenen in Eppo nr. 9 van 2017, zie dit bericht). 

Spaghetti en Bob Morane, twee bekende strips van Attanasio.

Eppo nummer 10 met het portret 'Honderd jaar Dino' is los te bestellen via de site van Eppo Stripblad en Uitgeverij L. De cover van dit nummer is van Fred de Heij. 

Johnny Goodbye begint in Pep nr. 12 van 1969

In Nederland werd Attanasio vooral bekend als de tekenaar van de gangsterstrip Johnny Goodbye, een creatie van Martin Lodewijk, Bandoneón (vier verhalen op scenario van Yvan Delporte) en de voetbalstrip De Macaroni’s (8 verhalen geschreven door Dick Matena). 

De Macaroni's poster uit Pep nr. 23 van 1974

Al deze strips verschenen in Pep, en Johnny Goodbye ging ook mee naar Eppo. In België is de geboren Italiaan beroemd als tekenaar van Spaghetti, Bob Morane en Ton en Tinneke, de gagstrip die hij in 1959 overnam van Franquin en vervolgens tien jaar tekende. 

Originele Ton en Tinneke cover voor Pep nr. 13 van 1966

Vorig jaar verscheen ter gelegenheid van Attanasio’s 99e verjaardag de door Wilfried Salomé geschreven biografie ‘Le Phileas fogg des comics’ die Dino signeerde op het Comic Strip Festival in Brussel. 

Attanasio met zijn biografie in Brussel, 8 september 2024.

Hoe geel is een bruine schoen ?

In een van de Uitglijers op deze blog werd de opmerking gemaakt dat André Franquin (1924-1997) niet betrapt kan worden op fouten. Bij het herlezen van de collectie stuitte ik toch op een rarigheid in een van zijn creaties die ik niet wil weglaten. Maar ook bij deze 'uitglijer' wil ik toch de vinger niet keihard wijzen naar Franquin. Er zijn wellicht meerdere kandidaten voor het daderschap.

Op bladzijde 41 van het album 60 avonturen van Ton en Tinneke uit 1973 is Ton druk doende de deur uit te gaan en heeft zich voor de gelegenheid zeer netjes gekleed. Hij wordt gestuit door Tinneke die vindt dat het geen passend ensemble is dat hij aan heeft en zegt dan ook tegen hem; 'Maar Ton! Je hebt gele schoenen aan!'

Het gewraakte schoeisel.

De  alarmkreet van de vrouw wordt benadrukt door de uitroeptekens. Zo erg is het dus (overigens zeg ik vrouw, maar haar eigen outfit en haar uitstraling doen meer denken aan een lollypopje van een jaar of 15, maar dit terzijde). Nu is het opvallend dat de schoenen bruin zijn en niet geel. Bij Dan Cooper -tekenaar Albert Weinberg (zie deze betreffende Uitglijer) is het helemaal bij de wilde spinnen af met die kleuren, maar helaas ook hier is het aan de orde, al is het bijna een voetnoot (!)

Ik heb om een en ander nader te onderzoeken geel in het Frans opgezocht, en dan ook maar meteen de kleur bruin. Wie weet, zo dacht ik nog, is kleur wat ruimhartiger op te vatten in het Frans, maar helaas is dat niet het geval. Jaun is gewoon geel en brun is gewoon bruin.  

We gaan niet verder muggenziften. De schoenen zijn bruin en niet geel. Ook een eventuele tussenvorm die tendeert naar geel of lichtbruin zoals oker (ocre) verwerp ik. Anders had Tinneke dat wel geroepen. 'Maar Ton. Je hebt oker schoenen aan'. 

Waarom Tinneke geel zegt, is dus een raadsel. 

Is de oorspronkelijk kleur geel en heeft de drukker het bruin gemaakt ...? Technisch niet mogelijk. In de weekbladuitgaven staat namelijk krek hetzelfde en dan kun je rustig stellen dat het ook op het origineel bruin is ingekleurd. Een foutje van de inkleurder dus? Had hij de penseel in geel moeten dopen? Wie weet. Of een foutje van een beletteraar of van de vertaler? Wie weet.  Alleen is de Franse versie van Kuifje niet op deze uitglijer onderzocht, maar ik durf mijn hand er voor in het vuur te steken dat ook hier jaun, dus geel, wordt gehanteerd. En zo hebben we er weer een Uitglijer bij.  (HvK)

Met dank aan Willem van Helden die zijn weekbladenverzameling heeft nageplozen op de schoen.

Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog levert hij (on)regelmatig bijdragen met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes.

Eerder publiceerde hij een Uitglijer over Guus Slim, Hergé, Suske en Wiske: De Tartaarse helm, Tintin: Le Sceptre d'Ottokar, Schanulleke (Suske en Wiske), Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2), Suske en Wiske: De Ringelingschat, Uitglijers met dubbele betekenissen?, Uitglijer Guus Slim, Een speurtocht naar striptekenaar en scenarist Pizarro, De Uitglijers van Eddy Paape, Dan Cooper, De Tartaarse helm (Jeugd Revue), Majesteitelijke Uitglijer, Fournier, Suske en Wiske en Dick Bos, Foute teksten bij onze wereldvermaarde held en Rik overleeft de kogels (Rik Ringers)

Eppo 9 - De boekenkast van Dino Attanasio

Dino Attanasio thuis in Brussel, 8 februari 2017. 

In Eppo nr. 9 (2017) staat nu van mij: De boekenkast van... Dino Attanasio. De inmiddels 91-jarige striptekenaar van Italiaanse origine woont sinds 1948 in België. Hij werkte voor alle grote stripbladen en tekende legendarische strips zoals Spaghetti (scenario: René Goscinny), Ton en Tinneke, Bob Morane en Johnny Goodbye. Deze gangsterstrip is één van de bekendste creaties van Martin Lodewijk en verscheen vanaf 1969 in Pep en later ook in Eppo. Dick Matena schreef voor Attanasio de voetbalstrip De Macaroni’s dat één van de populairste series was in Pep.

Johnny Goodbye cover voor Eppo nr. 5 van 1978

Voor De boekenkast van... koos de nog steeds actieve Attanasio voor Amerikaanse strips waarmee hij opgroeide in Milaan en die hem hebben beïnvloed, en voor twee grote Europese stripauteurs waarvan hij met één zelf heeft samengewerkt. 

Eppo nummer 9 van 2017 ligt tot 11 mei in de winkels en is ook los te bestellen via de Eppo site.

Attanasio met een Spaghetti beeldje in zijn zak. Deze foto is niet in Eppo gepubliceerd. (Foto's: Robin Schouten. Voor een hogere resolutie: incognito@comic.com)