31 mei 2021

Uitglijers in Arman en Ilva, Kuifje en Suske en Wiske

Arman en Ilva gaan in de fout, de vertaler van Kuifje wordt geroemd en er is er al vroeg lustig gesext bij Suske en Wiske.

In Arman en Ilva deel 1 van uitgeverij Brabantia Nostra staat het verhaal Het bevroren verleden waarin Arman Ilva kwijtraakt en al speurend terechtkomt bij een luxe ingericht huis. Daar wordt hij geholpen aan een snee in zijn vinger door blijkbaar de (pleeg)dochter des huizes. De (pleeg)vader geeft aan op bladzijde 37 dat het meisje doofstom is. 

Arman spreekt het meisje aan en krijgt geen sjoege.

Arman ruikt echter lont. Hij veronderstelt dat het meisje op aanwijzing van de vader stommetje speelt. Hij twijfelt oprecht, maar op volstrekt andere gronden dan het bewijs dat naast hem staat. Daar ZEGT de vader namelijk iets tegen het meisje en dat gehoorzaamt meteen. Dat kan dus niet als iemand doofstom is. De tekening laat niet zien dat hij met gebarentaal het meisje instrueert. Integendeel. Hij heeft de hand zowel in als tegen de boezem. Wellicht is het zo getekend dat het een mooi plaatje wordt met die wegschrijdende jongedame met een goed gemoed, maar het voelt niet kloppend.

Arman merkt niet het levende bewijs naast hem op. De vader maakt geen gebaar.

Liplezen kan ze blijkbaar ook niet want dan had de vader tegen Arman gezegd om articulerend te spreken. Jammer, foutje. Thé Tjong-Khing en Lo Hartog van Banda hebben met dit tweetal van de toekomst echter een mooie duo gecreëerd in een space odyssey-achtige setting en wisten er een klein maar indrukwekkend oeuvre mee op te wekken dat in de wereld van de verzamelaar weinig furore maakt. Onterecht. Vanwege de kwaliteit in verhaal en tekening is deze vage Uitglijer de makers dan ook van harte kwijtgescholden. Tevens is het de uitgeverij vergeven dat op de cover van dit eerste exemplaar uit de serie de naam van Khing als King is geschreven. In de herdruk werd die fout hersteld.

(Aanvulling: van 1977 tot en met 1983 werden de zestien verhalen van Hartog van Banda en Khing uitgegeven in zeven albums door Brabantia Nostra. Van 2006 t/m 2017 heeft stripuitgeverij Sherpa deze verhalen opnieuw uitgegeven, aangevuld met dossiers en onuitgegeven tekeningen, in zestien losse delen binnen de reeks Khing collectie. Een aanrader.)


Onbeperkte dorst
Van een andere orde is de uitglijer van Hergé, in het Kuifje album De krab met de gulden scharen en in dit geval de uitgave genoemd in de catalogus van Marcel Wilmet, 'Tintin zwart op wit 1930-1942' en aangeduid als CR2. In deze tweede zwart-witdruk uit 1941 zegt de kapitein vier plaatjes lang hetzelfde.

Hij zegt repeterend 'le pays de la soif' ofwel het land van de dorst. Een kwelling in het vooruitzicht van deze zuipende gezagvoerder.

Ik ga er vanuit dat het in de latere Franse kleurenversies van dit album, Le Crabe aux pinces d'or, de tekst ongewijzigd is. In de Nederlandse versie wordt het een stuk anders en... een stuk leuker. Hier varieert de vrijgezelle varensgezel zijn toekomstzang op een meer humoristische wijze. 


De variaties zijn komisch en geven de verslagenheid van de zeevarende met elke zin meer en meer weer. 

Terzijde zien we dat Bobbie plotseling zijn bot ziet slinken, maar daar hebben we het nu niet over. Het ging over de tekst. Dat  'onbeperkte dorst' is trouwens wel wat contrair, want zoiets geeft ook een soort verlangen aan dat nu eenmaal zit in zuiplappen, maar ook dit terzijde. Deze scenes zijn een aardige illustratie van humoristisch schrijven in de ballon. Dat zie je bij Kuifje vaker overigens als het detective-duo elkaar weer eens verkeerd napraat of Zonnebloem een opmerking volledig verhaspelt, omdat hij zo doof is als een kwartel. Later zal dit worden geëvenaard door de vertaler van Asterix. Daar wordt op soms sublieme wijze uit de hoek gekomen bijvoorbeeld bij de namen van de dorpsgenoten, maar ook bij het aanroepen van goden als er iets mis dreigt te gaan; de een zegt als voorbeeld 'bij Toutatis' en de ander blijkbaar verlegen om een godennaam roept 'bij stand'. Je moet er maar opkomen.


Onbeschaafd Vlaams?
Even maar weer een Suske en Wiske oude stijl. In de vroege uitgaven van Prinses Zagemeel wordt het Vlaams op zijn best gebruikt. Dat sappige Vlaams eindigt overigens in 1964 als Sidonia zegt; 'Lambik, vanaf nu spreken we beschaafd Nederlands.' Deze zin haalde ik van de Uitglijer Vlaams of niet Vlaams, dat is de kwestie van deze rubriek. Opvallend is echter de zin die ik hanteerde erna waarin ik mij afvraag of dat sappige Vlaams onbeschaafd is. Wordt het Vlaams als onbeschaafd ervaren door die Ollanders? Wellicht wel. Zie daarvoor de tekst in het volgende plaatje uit Zagemeel en met meer bepaald wat Wiske zegt.

Er wordt hier flink tekeer gegaan en wat Wiske zegt lijkt tamelijk onbeschaafd.

Ik weet niet of het Vlaams tegenwoordig nog steeds over iets kapot maken hetzelfde zegt, maar het lijkt mij een tikje onwaarschijnlijk, alhoewel, niets is onmogelijk. In het Vlaams woordenboek is het gewoon opgenomen. En kennen wij noordelingen tenslotte ook het niet al te veel meer gebruikte 'je verneukt' voelen? Toch staat het raar. In een latere uitgave van het album is het een stuk anders gesteld.


Het is nog steeds heerlijk Vlaams maar het n-woord is er uit.

Vermoedelijk is toen al rekening gehouden met de Nederlandse markt die bij kapot neuken zich iets anders voorstelt en werd de tekst aangepast. Ook in de later kleurendrukken is dat triviale woord uiteraard niet meer te vinden. Helaas is het dan van al het Vlaams gezuiverd en blijft er een beschaafd maar o zo stijvig Nederlands over. En is Schalulleke meteen ook meegenomen in de vaart der beschaving en werd lul nul. Ben je lekker mee.


Geen Vlaams meer, maar puur Hollands. Jammer.

We kunnen dan wel glimlachen over die rare Belgen met hun geneuk en lul, maar wat te denken van ons vroeger gebruik van geil. Een geile man was niet meteen iemand die de blauwe pil niet nodig heeft. Nee, het was aanvankelijk min of meer een type van twijfelachtige allure met een honger naar iets onfatsoenlijks, iets slechts. Langzaam aan is dat specifieker geworden om het maar eens zo te zeggen. Geldt ook voor een lodderoog. Wij zien dat als een oog dat half naar beneden is gezakt vanwege overmatig drankgebruik of heftig verlangen naar een bed. In de oude betekenis is het een vriendelijk dan wel een wellustig oog. 

Om aan te tonen dat het niet een slip of the pen is, tonen we Lambik in een vroege herdruk van het Suske en Wiske album De sprietatoom (1949) en daarin bezigt hij ook het N-woord. 

Klein of groot; in Holland zouden we dat toen ook anders gezegd hebben.


Bij elkaar was er weer veel naast de strips te lezen en we proberen dat voor u vol te houden met soms sterke en minder sterke Uitglijers. Daar mogen tips zeker aan bijdragen. Voor wat betreft Kuifje en Suske en Wiske in deze editie gaat mijn dank uit naar stripkornuiten Willem van Helden en Menno Barkema van stripwinkel Mevrouw Kern / De Leidse Stripshop. (HvK)


Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog levert hij (on)regelmatig bijdragen met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes.

Zijn bijdragen: 
Guus Slim: Kamerlid PiemelHergéSuske en Wiske: De Tartaarse helmTintin: Le Sceptre d'OttokarSchanulleke (Suske en Wiske)Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2)Suske en Wiske: De RingelingschatUitglijers met dubbele betekenissen?Uitglijer Guus Slim: Bomaanslag in de bergenEen speurtocht naar striptekenaar en scenarist PizarroDe Uitglijers van Eddy PaapeDan CooperDe Tartaarse helm (Jeugd Revue)Majesteitelijke UitglijerFournier, Suske en Wiske en Dick BosFoute teksten bij onze wereldvermaarde held (Kuifje)Rik overleeft de kogels (Rik Ringers)Hoe geel is een bruine schoen ? (Ton en Tinneke)Je 1e druk Amoras: misschien geen volledige 1e drukJansen is de naam (Kuifje)Magda van TilburgHergé als geweten van de wereldUitglijer over een BommeljasUitglijer Paul PanterUitglijers Suske en Wiske, Jan Kordaat, Buck DannyLinks is niet rechts en andersom (Blake en Mortimer)De Vallei heeft foutjes (Blake en Mortimer)Poederdons in plaats van zwaard (Akim)Uitglijer Sirius door albumuitgaveDe Uitglijer die geen Uitglijer is (Jacques Martin)Jerry en Valentin glijen uit (Jerry Spring en Kuifje)Kuifje - Uitglijers in zwart-wit editiesUitglijer Robbedoes en KwabbernootVlaams of niet VlaamsDupuis glijdt weer eens uit (Jan Kordaat), Marten en Willy glijden uitBazooka JoeUitglijer van jewelste? (75 beste Suske en Wiskes)Uitglijer over een getal en Giftige Anaconda's en omgekeerde grap.

27 mei 2021

Mark Schilders - Oogklepjes


Mark Schilders, ooit medewerker van de stripbladen Incognito, Iris en Zone 5300 is het tekenen van cartoons en strips nog niet beu. De afgelopen tijd liet hij zich inspireren door het Nederlandse coronabeleid waar hij zijn scherpe commentaar op geeft, met de nodige humor uiteraard. 'Oogklepjes'  plaatste hij op 18 mei op zijn Facebookpagina wat ook de plek is waarop zijn nieuwe werk staat. 

24 mei 2021

Eppo 10 - De boekenkast van Marloes Dekkers

Foto's: Robin Schouten (2021)

In Eppo stripblad nr. 10 staat van mij De boekenkast van... Marloes Dekkers, de vaste inkleurster van Meccano. In dit nummer staat ook de laatste aflevering van Poppy, het nieuwe Meccano verhaal van Hanco Kolk dat Marloes met haar schitterende inkleuring naar een hoger plan heeft getild.

Voor de boekenkast-rubriek koos Marloes voor strips van auteurs die haar enorm hebben gevormd als inkleurder en stripmaker, gemaakt door Milan Hulsing, Dave McKean, Martin Emond en James O'Barr. 

Eppo nummer 10, 2021 ligt tot 27 mei in de winkels en kan los besteld worden via de Eppo site.

Een fragment uit het nieuwe Meccano verhaal Poppy en Marloes Dekkers. 


21 mei 2021

Gerrit de Jager signeert Songlife in Amsterdam

Gerrit de Jager met Songlife bij Concerto Recordstore, mei 2021.

Gerrit de Jager verstripte de soundtrack van zijn leven in zijn nieuwe beeldroman 'Songlife'. Zondag 23 mei a.s. signeert hij zijn boek (om de hoek bij Concerto Recordstore) op het terras van Café Krom, Utrechtsestraat 76 in Amsterdam. Aanvang is 15:00 uur. 

'Songlife' is handgeletterd met illustraties en strips. Een soort van autobiografie, maar dan aan de hand van liedjes die in je leven in je kop zijn blijven hangen. Die je terugbrengen naar bepaalde gebeurtenissen of gevoelens. Als een jukebox die aangaat in je hoofd. Luister hier naar de Spotify playlist met alle 64 songs uit 'Songlife'. 

Het boek verscheen bij Concertobooks, 144 pagina's in hardcover en kost € 26,99.

Gerrit de Jager ontving in 1987 de Stripschapprijs voor zijn hele oeuvre, dat toen al indrukwekkend was: samen met Wim Stevenhagen publiceerden ze onder het pseudoniem Prutswerk in De Vrije Balloen en maakten ze verschillende successeries zoals De Familie Doorzon en Roel en zijn beestenboel. In 1984 stopte deze samenwerking en ging De Jager alleen verder met deze reeksen. Begin jaren negentig maakte De Jager een uitstapje naar televisie: teksten voor Spaan / Vermeegen (Veronica), De Vereenigde Algemeene, Hoeksteen & Groenstrook. Maar strips / cartoons bleven het hoofdbestandsdeel van De Jagers oeuvre: John (voor het Algemeen Dagblad), Krijter (voor Hard Gras), Liefde en geluk, Mik (voor Margriet), Zusje (voor Trouw), Sneek, Toon Ladder, teveel om op te noemen eigenlijk.

Songlife verscheen op 6 mei 2021 bij Concertobooks.


30 april 2021

Giftige Anaconda's en omgekeerde grap

Dan toch maar eens de tanden in Chick Bill gezet om het zo maar eens te zeggen. In Klo-Klox-Klan, 1e druk Lombard, 1957 en gemaakt door Tibet (1931-2010) wordt het onafscheidelijke vriendje van Bill, Kleine Poedel, op pagina 11 aangevallen door een slang. Er staat dat het hier een ratelslang betreft. Ik kan de leeftijd van het joch niet goed schatten, maar hou het op een jaar of  twaalf. Zeg even dat hij ongeveer 150 centimeter hoog moet zijn. Dat is van belang te weten, omdat op het tweede plaatje op bladzijde 12 de dappere guit de slang met zijn kop tegen een rots doodslaat. Ook hieruit blijkt dat het een dier is van een ongelofelijke afmeting zoals eerdere plaatjes al weergaven. Zo groot wordt geen ratelslang. Dit is eerder een Anaconda die wel dergelijke vorstelijke proporties kan bereiken. Een wurgslang dus in het wilde westen. Hm. Die grote slangen komen wel in het noorden van Zuid Amerika voor, maar niet in de VS. Bovendien is het een wurger dus gif heeft hij niet. Raadsel alom.

Kleine Poedel met een onwaarschijnlijk grote ratelslang.

Dat het hier een giftig exemplaar zou moeten zijn bewijst het feit dat Chick de door de slang toegediende dosis uit Poedel zijn arm zuigt; een schijnbaar beproefde methode om te voorkomen dat het kwade goedje zich door het lichaam verspreidt. Dat wordt echter niet aangeraden. Evenals dat je niet in de wond moet gaan snijden, zoals Chick dat wil doen om te wond verder te laten bloeden, zo meldt de site WIKIHow. Mond- en mes-bacteriën kunnen het eerder allemaal veel erger maken. Ook zou je er niet een plas op moeten doen zo werd gewaarschuwd, maar die aanstalte heb ik Bill niet zien maken. We kunnen het hier vanwege de afmeting van het dier en zijn giftigheid op een Uitglijer houden van behoorlijke klasse, maar het houdt niet op. Chick Bill en de zijne maken furore in Arizona waar ook deze scene zich moet afspelen. Nu ligt Arizona behoorlijk zuid westelijk van de Verenigde Staten, terwijl de ratelslang juist in het zuid midden en zuid oostelijk deel van de samengeraapte landen voorkomt. Niks geen gifslangen in Arizona en met die kennis kunnen we zeggen dat Tibet de plank behoorlijk mis geslagen heeft.

Minder spectaculair is deze uit Dirkjan + Bert van Mark Retera, bladzijde 102 van de pocket Buitenaards goed uit 2013. Het is niet veel werk om te bedenken wat er aan de hand is. Je ziet het vanzelf, want deze gag is op deze manier helemaal niet leuk. Ik denk niet dat Mark dit niet specifiek voor de aandacht heeft gedaan, maar het lijkt wel een trend in de getekende wereld van de fantasie; fouten en foutjes maken om de lezer alert te houden. Dit is gewoon domweg verkeerd zetten door de layout-mens of drukker, of snap ik het niet? (HvK) 

Zo is er niet veel aan!!


Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog levert hij (on)regelmatig bijdragen met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes.

Zijn bijdragen: 
Guus Slim: Kamerlid PiemelHergéSuske en Wiske: De Tartaarse helmTintin: Le Sceptre d'OttokarSchanulleke (Suske en Wiske)Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2)Suske en Wiske: De RingelingschatUitglijers met dubbele betekenissen?Uitglijer Guus Slim: Bomaanslag in de bergenEen speurtocht naar striptekenaar en scenarist PizarroDe Uitglijers van Eddy PaapeDan CooperDe Tartaarse helm (Jeugd Revue)Majesteitelijke UitglijerFournier, Suske en Wiske en Dick BosFoute teksten bij onze wereldvermaarde held (Kuifje)Rik overleeft de kogels (Rik Ringers)Hoe geel is een bruine schoen ? (Ton en Tinneke)Je 1e druk Amoras: misschien geen volledige 1e drukJansen is de naam (Kuifje)Magda van TilburgHergé als geweten van de wereldUitglijer over een BommeljasUitglijer Paul PanterUitglijers Suske en Wiske, Jan Kordaat, Buck DannyLinks is niet rechts en andersom (Blake en Mortimer)De Vallei heeft foutjes (Blake en Mortimer)Poederdons in plaats van zwaard (Akim)Uitglijer Sirius door albumuitgaveDe Uitglijer die geen Uitglijer is (Jacques Martin)Jerry en Valentin glijen uit (Jerry Spring en Kuifje)Kuifje - Uitglijers in zwart-wit editiesUitglijer Robbedoes en KwabbernootVlaams of niet VlaamsDupuis glijdt weer eens uit (Jan Kordaat), Marten en Willy glijden uitBazooka JoeUitglijer van jewelste? (75 beste Suske en Wiskes) en Uitglijer over een getal.

29 april 2021

Jan Vervoort - Koorddansen


Striptekenaar en illustrator Jan Vervoort (Melior, Elno) maakte deze illustratie vorig jaar aan het begin van de pandemie. In april 2021 is het helaas nog steeds van toepassing op de huidige corona situatie en Vervoort plaatste het opnieuw op zijn Facebookpagina, 'Nog altijd koorddansen'. Al zijn er wel onlangs weer wat versoepelingen doorgevoerd en dat is goed nieuws. 

27 april 2021

Willem Vleeschouwer - De nieuwe mens

Striptekenaar en illustrator Willem Vleeschouwer (geboren in 1950) haalde onlangs zijn coronavaccinatie in zijn woonplaats Amsterdam. En niet zonder gevolgen. Thuisgekomen maakte hij deze fijne Vleesch-illustratie en schreef er een heerlijk verhaaltje bij voor zijn Facebookpagina. Ik deel het graag.      

'De nieuwe mens. Ik heb een prik gehaald. Ik kan niet zeggen dat je daar nu zwaar gewond door raakt. Je merkt het amper. Maar buiten wel. Terwijl ik naar huis fietste merkte ik dat de mensen het in de gaten hadden.... 'Daar fietst er eentje waarbij je niks oploopt', zag je ze denken. Ik hoorde ook applaus en nu zal je mij niet horen beweren dat dat voor mij was, maar even later klonk er gejuich en dat was wel degelijk voor mij. Ik bleef natuurlijk rustig, ben wel wat gewend, maar ik ben niet rechtstreeks naar huis gegaan. Omweggetje. Zodat er meer mensen van me konden genieten.'