08 augustus 2016

Eppo 16 - Boekenkast van Charles Guthrie

In stripblad Eppo nr. 16 staat van mij een aflevering van de Boekenkast rubriek, deze keer met Charles Guthrie. Hij is een van de los-vaste tekenaars van de misdaadstrip Amorfati dat geschreven wordt door René Leisink.
Zijn eigen strips en cartoons kenmerken zich door een sterk absurdistisch karakter zoals Tomaat dat in filmmagazine Schokkend Nieuws wordt gepubliceerd. Voor Meiden Magazine maakt hij de meer commerciële strip Mikkie en Samira. Zijn naam dook op in de titel van de hoofdtentoonstelling van de Stripdagen Haarlem, Underground in beeld - Van Pontiac tot Guthrie waar Charles aangenaam door verrast was.
Charles Guthrie thuis in Leeuwarden waar hij inmiddels 25 jaar woont en werkt. Copyright foto's: Robin Schouten. Voor een hogere resolutie: incognito@comic.com
De geboren Amerikaan is opgegroeid met Mad-pockets en comics, en dat zie je terug in zijn keus van favoriete boeken voor De Boekenkast van... met daarbij een verrassende Europese titel. Sommigen van deze tekenaars hebben hem ook beïnvloed. Welke tekenaars? Dat lees je in Eppo nummer 16, dat tot 18 augustus in de winkel ligt en ook los te bestellen is via de Eppo site.
Eppo nr. 16 met De Boekenkast van... Charles Guthrie.

04 augustus 2016

De Tartaarse helm (Jeugd Revue)

Op 29 juni 2014 publiceerde deze blog een Uitglijer die handelt over De Tartaarse helm van Suske en Wiske door Willy Vandersteen. De Uitglijer is niet te vinden in de oorspronkelijk versie van het verhaal die werd gepubliceerd in het weekblad Kuifje van 9 mei 1951 tot en met 16 juli 1952. Ook staat de Uitglijer niet in de albums in de zogenaamde blauwe reeks waarvan het eerste exemplaar in 1953 het licht zag. Pas in de latere herdrukken, zo dacht ik, van de rode reeks duikt het op; een fietser die in de volle middeleeuwen een brugje beklimt. Blogbezoeker Roel Smit voegde er nog één aan toe en wijst op een boogschutter die een pistool bij zijn oor houdt.

Mijn suggestie was dat men bij het herdrukken van dit album in de rode reeks in 1971 deze twee vreemde eenden in de bijt heeft toegevoegd. Dat blijkt niet zo te zijn. Bij toeval kreeg ik verschillende knipsels in handen van de Nieuwe Revue, met onder anderen De Tartaarse helm als onderdeel van de Jeugd Revue die in dit publieksblad werd gepubliceerd van 27 april 1957 tot 8 maart 1958. Daarin staan die Uitglijers al!
(klik op de afbeeldingen voor een groter formaat)

De twee Uitglijers uit de Jeugd Revue, in 1957 voor het eerst gepubliceerd.
Deze publicatie kwam nagenoeg tegelijkertijd met de 3e onaangetaste druk van de blauwe versie uit 1957 op de markt. Hierin staan die Uitglijers dus niet.
Men kan het materiaal hebben aangeleverd bij de Nieuwe Revue na de clichés te hebben gemaakt voor de 3e blauwe uitgave, en bij de Revue heeft vervolgens een lolbroek in die platen zitten tekenen. De Uitglijer is dus de wereld ingegaan via de Jeugd Revue. Men heeft die platen teruggekregen en zonder het te weten gebruikt voor de rode reeks uit 1971 met die toevoegingen.
Ik vraag mij wel af of het verhaal ook ongeschonden in Ons Volkske heeft gestaan. Daar ging De Tartaarse helm nagenoeg tegelijk met Kuifje weekblad ter perse. Ik gok er op dat het toch de Revue is geweest waar het euvel is ontstaan. In elk geval leverde dit een leuk stukje speurwerk op. En kan ik mijn Uitglijer hiermee rechtzetten. (HvK)


Naschrift (11 augustus 2016)

Met het verschijnen van bovenstaande correctie op een eerdere Uitglijer kwamen er berichten binnen van Willem van Helden en Rob van Eijck die meteen in hun Ons Volkske zijn gedoken. Hierin zijn de spelerijen zoals hierboven beschreven niet gepubliceerd. Ze komen dus voor in de Jeugd Revue, de rode reeks uit 1971 én andere uitgaven na dat herdrukjaar.
Er zijn klaarblijkelijk verschillende bronnen gebruikt om te komen tot 'De Helm'.
Dat kan het origineel zijn geweest om tot een kwalitatief mooi product te komen zoals Van Eijck met een slag om de arm suggereert, wijzend op de originele blauwe reeks. Of er is met films gewerkt wanneer de kwaliteit niet zo nauw luisterde. Dat kan bij de Nieuwe Revue het geval zijn geweest. De povere steunkleur die de 'Helm' daarin meekreeg is een voorbeeld van minder aandacht voor de kwaliteit.
Voor wat betreft Ons Volkske lijkt het nogal logisch dat hier de Uitglijers niet zijn opgenomen, omdat dit jeugdblad een uitgave was van NV Periodica die ook talloze Suskes en Wiskes drukte. Die drukker/uitgever zat dus dicht bij het origineel als te gebruiken materiaal.
Overigens is NV Periodica in mei 1976 failliet verklaard en overgenomen door Het Volk dat een Nederlandstalige katholieke Belgische krant was, die in 2008 op haar beurt weer is opgegaan in Het Nieuwsblad/ De Gentenaar.
Wat er tijdens die laatste overgang met het oorspronkelijke archief is gebeurd is huiveringwekkend. Volgens Olivier van Hoye van het Nieuwsblad/ De Gentenaar is er toen veel weggegooid waar, zoals hij het formuleert 'veel over is gevloekt'. De kans dat het origineel toen is weggeraakt is groot. Van Hoye gaf de suggestie mee om het eens bij De Slegte te proberen die klaarblijkelijk toen archiefdelen heeft overgenomen. Van de Antwerpse vestiging kreeg ik het welwillende antwoord dat zij 'helaas geen exemplaar meer hebben'. Dat antwoord doet vermoeden dat men niet helemaal begrepen heeft wat een origineel is, zoals ik vroeg. In elk geval zal het 'verloren' raken van het origineel de reden zijn geweest om voor de herdrukreeks uit 1971 e.v. op de nog bestaande films terug te vallen die ook bij de Nieuwe Revue zijn gebruikt.
Overigens zit er in de staart van dit schrijven nog een onontdekte Uitglijer... Willy gaf het boek de titel Tar-taarse Helm mee. Of dit een knipoog moet zijn naar zijn geliefde slager zullen we nooit te weten komen, maar het heeft weinig uit te staan met het Turkse Ta-taarse volk dat zich over een groot deel van Eurazië heeft verspreid. Voor dit laatste wederom dank aan Van Eijck. (HvK)

Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog levert hij (on)regelmatig bijdragen met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes.

Eerder publiceerde hij een Uitglijer over Guus SlimHergéSuske en Wiske: De Tartaarse helmTintin: Le Sceptre d'OttokarSchanulleke (Suske en Wiske)Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2)Suske en Wiske: De RingelingschatUitglijers met dubbele betekenissen?Uitglijer Guus SlimEen speurtocht naar striptekenaar en scenarist PizarroDe Uitglijers van Eddy Paape en Dan Cooper.

28 juli 2016

Meer vrouwen voor Brusselse stripmuren

Het moderne stripverhaal is ontstaan in Brussel en daarom kun je het gerust de striphoofdstad van Europa noemen. Zo'n 25 jaar geleden begon de stad met het aanbrengen van stripfiguren op gevels en muren zoals Kuifje, Blake en Mortimer, Guust Flater, Lucky Luke, Rik Ringers, Thorgal, XIII en Bollie en Billie om er een paar te noemen.
Ans Persoons, wethouder van de stad Brussel over het stripparcours: “Enerzijds willen we hiermee Brussel op de kaart zetten als striphoofdstad, en het imago van Brussel als stripstad versterken. Dus dat toeristen hiernaartoe komen vanwege de stripmuren. Maar het is ook echt bedoeld voor de Brusselaars zelf, om aan te tonen dat we investeren in de wijken van bewoners. Tegelijkertijd kan het voor hun een herkenningspunt worden waarmee ze zich kunnen identificeren. Zeker voor kinderen is strip een hele toegankelijke kunstvorm. Het is heel open. En zo is er een parcours uit ontstaan om muren van gebouwen die in slechte staat waren een herinvulling te geven, en een herwaardering van de stad. De stripmuren hebben dus een tweedelige functie.” 
Ragebol stripmuur van striptekenaar Frank. Foto: Robin Schouten (2012) 
Inmiddels telt de Brusselse striproute bijna 60 stripmuren en die wordt jaarlijks uitgebreid met 3 tot 4 muren. Het liefst wil Persoons dat zeker 1 op de 3 door een vrouw gemaakt gaat worden. Want er zijn nog geen stripmuren van vrouwelijke striptekenaars. “Ik ga daar zelf niet over beslissen want ik ben een politicus en geen stripkenner. Een stripcomité met kenners gaat dat doen om het te objectiveren. En ook niet meer een uitgeverij die het hardst op de deur klopt, zoals wel gebeurd is. Dat vind ik belangrijk. Maar ik maak me zeker sterk voor meer vrouwen voor de stripmuren. Eerlijk gezegd ben ik er echt van geschrokken hoezeer de stripwereld een mannenwereld is. Terwijl er ook veel getalenteerde vrouwen zijn die strips maken. Waar we ook aan denken is om een kleine stripmuur beschikbaar te stellen in een wedstrijdvorm voor talenten.” 
Leonardo stripmuur van Turk en De Groot. Bekeken door stripfan Bart Nauwelaerts. Foto: Robin Schouten (2015)
Wat we nog missen is een stripmuur gewijd aan de Smurfen, toch wel samen met Kuifje het belangrijkste uithangbord voor de Belgische strip. Persoons: “Dat komt omdat het heel lang heeft geduurd voordat we een plek vonden die voldeed aan de grandeur van de Smurfen. Maar dat is nu gebeurd en het wordt iets heel groots, vlak naast het Centraal Station.” 
Of er ook een stripmuur kan komen van een Nederlands stripfiguur? “Dat vind ik zeker een goede suggestie, als we er een samenwerking van kunnen maken met bijvoorbeeld de Nederlandse ambassade.” Kijk, dat biedt perspectief. Franka, de mooie en stoere stripheldin van Henk Kuijpers zou zeker niet misstaan op een Brusselse stripmuur!
Nix bij zijn Kinky en Cosy stripmuur.
Op 22 juni 2016 werd de nieuwste stripmuur in het parcours onthuld: Kinky en Cosy van Nix op het gebouw van de socialistische mutualiteit in de Bogaardenstraat. De tekening met de zotte tweelingzusjes werd een jaar geleden door de Belgische striptekenaar gemaakt en bevat een groot vredestekening. Iets waar hij zelf in deze tijd van terreur blij mee is, zo vertelt hij in deze video.

Persoons schreef in haar nieuwsbrief van 22 juni: ‘De humor van Nix is bijtend, ontwapenend en soms ook absurd. De tekening die hij maakte voor ‘zijn’ muur, is een ironische interpretatie van het eeuwenoude adagio ‘Si vis pacem, para bellum’ (als je vrede wilt, bereid je dan voor op oorlog). Het slagveld bestaat uit spruiten en een gevallen pak frieten.’ Met deze stripmuur met satirische humor wordt er voor het eerst afgeweken van het parcours met de klassieke Belgische striphelden. 'Zo willen we het parcours open trekken en meer variatie brengen in de stijlen en auteurs die aan bod komen’ zegt Persoons op haar site.

Binnenkort volgt de stripmuur van de Smurfen en vervolgens een illustratie van Peter Willems (in de stijl van Ever Meulen) in een Brussels park. Op de site van stad Brussel vind je een kaart en een overzicht van alle stripmuren.

22 juli 2016

Eppo 15 - Interview Fred de Heij over De Kaart

Fred de Heij in zijn atelier in Zaandam, 24 juni 2016. Foto: Robin Schouten.  Voor een grotere resolutie: incognito@comic.com
Fred de Heij, de tekenaar van het stripblad Pulpman, de horrorwestern Claire DeWitt (scenario: Willem Ritstier) en de oorlogsstrip Haas (scenario: Rob van Bavel), maakt voor het stripblad Eppo een uitstapje met een gloednieuwe vervolgstrip die hij ook zelf schrijft: De Kaart. De eerste 4 pagina's van deze thriller vol met drama, humor en 'over the top' actie staan in Eppo nr. 15. 

In datzelfde nummer staat van mij ook een interview met De Heij, waarin hij onder andere vertelt over de ontstaansgeschiedenis van De Kaart en zijn favoriete ingrediënten voor een eigen strip.

Eppo nummer 15 ligt tot 4 augustus in de tijdschriftenwinkels en is ook te bestellen via de Eppo site.

Eppo nr. 15 met cover van Fred de Heij voor De Kaart.

16 juli 2016

Don Lawrence Collection neemt Uitgeverij L over

Uitgeverij L, het stripfonds van Luitingh-Sijthoff, uitgever van werk van het Franse fenomeen Christophe Arleston, Eric Heuvel, Hein de Kort en Martin Lodewijk, is per 1 juli 2016 onderdeel van Don Lawrence Collection, de uitgever van een groot aantal Nederlandse auteurs en het tweewekelijks verschijnende stripblad Eppo.

Initiatiefnemer en uitgever van L, Jacques Post, die deze maand met pensioen gaat: ‘DLC geniet een uitstekende reputatie en was vanaf het begin de eerste keuze. Met andere partijen is niet eens gesproken. De beide fondsen vullen elkaar goed aan, overlap is er nauwelijks. De positie van DLC op de stripmarkt wordt aanzienlijk versterkt, de toekomst van Uitgeverij L is meer dan verzekerd. Ik ben er blij mee.’ Nu Post het wat rustiger aan gaat doen, heeft hij ook weer meer tijd om zelf de pen ter hand te nemen voor nieuwe verhalen.
Jacques Post in 2014. (Foto: Robin Schouten)
DLC-eigenaar en –uitgever Rob van Bavel: ‘Met de overname heeft Don Lawrence Collection er een prachtig fonds bij gekregen en gaan we met onze uitgeverij een nieuwe fase in. Een spannend avontuur waar we met z'n allen met plezier naar uitkijken, met veel nieuwe plannen en interessante samenwerkingen. Het merk Uitgeverij L blijft onder de vleugels van DLC gehandhaafd als een zelfstandige imprint.’
Martin Lodewijk, Rob van Bavel en Jacques Post bij zijn afscheid.
Uitgeverij L ontstond toen Jacques Post in 2005 de overstap maakte van Uitgeverij Meulenhoff (toen de imprint M) naar Luitingh-Sijthoff. Bij LS was hij verantwoordelijk voor het SF/Fantasy fonds en het stripfonds L, dat voor het Nederlands taalgebied de exclusieve uitgever is van het beschikbare en toekomstige werk van Christophe Arleston. Sinds 2005 is L met succes uitgebouwd tot een sterke speler op de Belgische en Nederlandse stripmarkt.

12 juli 2016

Op avontuur bij René Follet expo - Tot 17 juli

In het Kunstcentrum van het Rood Klooster in Oudergem, vlakbij Brussel, loopt nog tot 17 juli 2016 een tentoonstelling met originele illustraties en strippagina's van de Belgische stripauteur René FolletLe goût de l'aventure (vert: De smaak voor avontuur). In Nederland werd hij bekend door de serie Steven Severijn in het stripblad Eppo en zijn illustraties bij tekstverhalen in de bladen Pep en Donald Duck. Maar het oeuvre van Follet, dat inmiddels 70 jaar beslaat, is veel breder dan alleen strips. 
Frank Pé en Follet bij de hommagetekening van hun beiden.
Bovendien werd en wordt hij zeer gewaardeerd door allerlei bekende striptekenaars zoals Dany, Frank Pé en Emmanuel Lepage die een hommage brachten aan hun vriend en collega. Reden te meer voor het Kunstencentrum van het Rood Klooster om een tentoonstelling aan hem te wijden.
Een veelzijdig kunstenaar
René Follet werd in 1931 geboren en ging al op jonge leeftijd aan de slag als illustrator en striptekenaar. Vanaf eind jaren veertig illustreerde hij een aantal tekstverhalen voor de stripbladen Kuifje en Robbedoes en tekende ook korte strips voor deze bekende jeugdbladen. 
Voor zijn tekeningen inspireerde Follet zich op de wereld van de scouting en ontdekkingsreizigers; zijn papieren helden zijn altijd erg avontuurlijk ingesteld. 
Bovendien heeft deze veelzijdige kunstenaar heel wat strips op zijn palmares staan zoals Jan van Gent, De Zingari, De Ilias, Ivan Zoerin, Steven Severijn, Edmund Bell, Daddy, Ikar, Terreur en Shelena. Kortom: een hele reeks papieren avonturiers die het ontdekken waard zijn! 

In Rood Klooster kun je dan ook een selectie originelen bewonderen uit zijn strips, veel illustraties en ook hommages van bekende stripfiguren door Follet zelf getekend. 
Aan de balie van het kunstcentrum is, samen met allerlei boeken en publicaties van René Follet, ook een DVD te koop met een documentaire over Follet + extra's: La malle aux trésors de René Follet. Een fragment van 13 minuten is hier te bekijken. 
Foto's van de Follet tentoonstelling: Robin Schouten (2016)
Tot 17 juli 2016 – René Follet, ou Le goût de l'aventure - meer dan 120 originele illustraties en een kleine selectie strippagina's van de Belgische grootmeester Follet. Kunstcentrum Rood Klooster (Centre d’Art de Rouge-Cloître), Roodkloosterstraat 4, Oudergem (bij Brussel), België. Tel: +32 (0) 2 660 55 97. www.rouge-cloitre.be

09 juli 2016

Eppo 14 - De Boekenkast van Ben Westervoorde

Ben Westervoorde in Eppo nr. 14, 2016
In stripblad Eppo nr. 14 staat van mij: De Boekenkast van...Ben Westervoorde. Hij is al jaren een van de tekenaars die Amorfati in beeld brengt, de misdaadstrip geschreven door René Leisink. Ook tekende Ben voor Eppo Arme Rijk op scenario van Noël Ummels.

Jarenlang tekende hij op Studio De Wittenkade met Hanco Kolk, Peter de Wit en Aloys Oosterwijk. Daar kwam hij terecht nadat Kolk de strip WK humor van Ben had gelezen in stripmagazine Incognito nr. 4 (juni 1994). Hij schreef voor Ben De Muziekbuurters, dat later werd overgenomen door Evert Geradts. Verder verscheen van Ben Yvonne de Amazone en Siglo XXV. Momenteel tekent hij op scenario van Jan-Willem de Vries een driedelige stripbiografie over André Hazes. Het eerste deel 'Bloed' verschijnt eind 2016. 
Ben Westervoorde thuis in Amsterdam, 13 april 2016. Foto's: Robin Schouten. Voor een hogere resolutie: incognito@comic.com
Ben houdt van zowel realistische als humorstrips. Zijn vier favoriete boeken voor de Boekenkast zijn getekend in stijlen die hij zelf niet zal tekenen. Welke? Dat lees je in Eppo nr. 14 dat tot 21 juli in de tijdschriftenwinkels ligt en ook te bestellen is via de Eppo site.