21 november 2017

Eppo 23 - De boekenkast van Bruno de Roover

In Eppo 23 staat van mij: De boekenkast van... Bruno de Roover. Sinds het vorige nummer staat hij in Eppo als de scenarist van de Vikingstrip Jylland - met tekeningen van Przemysław Kłosin (zie dit bericht). Liefhebbers kennen hem ook van zijn eigen gaggstrip Café Cowala en als schrijver van J.ROM - Force of Gold voor Romano Molenaar en De tuin van Daubigny voor Luc Cromheecke. Voor de Boekenkast-rubriek heeft Bruno zijn favoriete boeken per thema verzameld met stripauteurs uit Nederland, België, Frankrijk en Amerika. Eppo nummer 23 ligt nog tot 23 november in de winkels en is ook los te bestellen via de Eppo website. 
Bruno de Roover thuis in Antwerpen, 12 juli 2017. Copyright foto's: Robin Schouten. (Voor een hogere resolutie, mail naar incognito@comic.com)


07 november 2017

Eppo 22 - Interview auteurs Jylland (Bruno de Roover en Przemyslaw Klosin)

 Uit bijzondere samenwerkingen kunnen mooie strips ontstaan. Laat dat ook zo zijn bij de nieuwe Vikingstrip Jylland dat speciaal voor het stripblad Eppo wordt gemaakt door de Belgische scenarist Bruno de Roover (J.Rom, De tuin van Daubigny) en de Poolse tekenaar Przemyslaw Klosin (24/7).  Jylland is een stoere avonturenstrip die zich afspeelt in de tijd dat de Noormannen de kusten van Europa teisterden met hun plundertochten. Maar naast actie wordt er ook een persoonlijk verhaal verteld over de regerende familie over de vikingstam. Intriges en geheimen ten top.
In Eppo nr. 22 gaat het eerste verhaal van start, Magnulv de Goede. Ter introductie heb ik beide Jylland auteurs geïnterviewd voor een 2-pagina artikel. 
Bruno de Roover in Antwerpen, 12 juli 2017. (Copyright foto: Robin Schouten)
Daarin zegt De Roover onder andere dat dit eerste verhaal een afgerond einde heeft maar dat hij het zo heeft geschreven dat er makkelijk een vervolg op gemaakt kan worden. Ik ben in ieder geval heel enthousiast over de start van Jylland, met subliem tekenwerk en dito inkleuring van Klosin. Ook tekende hij de cover van Eppo 22. Dit nummer ligt tot 10 november in de winkel en is ook los te bestellen via de Eppo site. 
Przemyslaw Klosin werkt aan de Jylland cover voor Eppo nr. 22, 2017

01 november 2017

Jansen is de naam

Naar het schijnt rizzelt het in Hergé's creatie Kuifje van de fouten en foutjes. We vonden er twee in het duo-album Raket naar de maan (1953) en Mannen op de maan (1954). Het gaat om de detectives Jansen en Janssen, althans hun naam.
Wat wil het geval.
De detectives hebben zich verkleed als lokalen om een buurtonderzoek te doen rond de fabriek waar professor Zonnebloem zijn raket aan het bouwen is met een uitgelezen team van specialisten. Het tweetal wordt gevankelijk voorgeleid aan de directeur van de onderneming, de heer Baxter. Onderop zegt Bobbie 'Daar heb je het al. De roemrijke intocht der gebroeders Janssen' (bladzijde 18 uit Raket naar de maan, uitgave Ottens A62-1, Casterman).
Onze veelnamers voorgeleid. (Copyright Hergé en Casterman)
Gebroeders?
Hier moet Hergé de weg zijn kwijt geweest of zijn wij het? De detectives gaan in het Nederlands en in de moderne versies door het leven als Jansen en Janssen... de een met één s en de ander met twee s-en in het midden van de naam. Het zijn dus geen broers. Het zijn look-a-likes, waarvan de een een snor heeft die recht naar beneden wijst en de ander een snor met opwippende punten. Iets wat triggert is dat aanvankelijk de heren in het Kuifje album De sigaren van de farao (1934) de codenaam x33 en x 33bis kregen... beiden eenzelfde nummer... hm. Dat impliceert vagelijk eenzelfde naam. Dit plaatje komt volgens het naslagwerk Tintin zwart op wit van Marcel Wilmet uit Le Cigares du pharaon (uitgave 1938, codering Ci2a).
Beiden X33 (Copyright Hergé en Casterman)

Afijn, niet een heel erge uitglijer, want het kan een 'bij wijze van spreken' zijn van Bobbie.
Toch ontkomen we niet aan een werkelijke uitglijer.
De namen werden in de loop van de tijd in het Nederlandse taalgebied steeds iets anders. Jansen en Janssen, zoals tegenwoordig wordt gehanteerd, maar het is ook Jansen en Jansens geweest en Janssen en Janssens. Bij hun introductie waren het nog Peters en Peeters en wel in het proefnummer van De Bengel, een Nederlandstalige tegenhanger van Le Petit Vingtième.
Uit De Bengel (1940) onder de titel Van Tintin en Milou (Copyright Hergé en Casterman)
Maar altijd twee verschillende namen. Soms worden ze als stel genoemd zoals in het Frans, waar ze Dupont en Dupond heten, en soms zijn ze aangeduid als 'les Dupondt'. Het is een samengaan van de twee namen,  compleet met de d en de t. Bobbie hanteert dat dus ook als hij zegt 'gebroeders Janssen'. Hij laat Jansen en Janssen feitelijk samen gaan al is dat hier niet zo duidelijk als bij Dupondt. Gezien het verloop van het verhaal klopt dit echter niet.
Wat blijkt. In Mannen op de maan (uitgave: Ottens A62-1) worden de beide heren op bladzijde 38 voor de eerste keer voluit bij hun naam genoemd.
Een andere naam (Copyright Hergé en Casterman)
Hier heten ze Jansen en Jansens, terwijl Bobbie spreekt van Janssen met de dubbel s. Het had dus consequent 'gebroeders Jansens' moeten zijn, zoals ze ook in de Mannen worden genoemd.
Er is dus gebruik gemaakt van de meest moderne versie van de detectives in de Raket en de oudere in de Mannen. Beiden delen komen uit 1962 dus er is geen sprake van een nieuwe en oudere versie. Overigens is deze fout hersteld in de hedendaagse Mannen. Compliment. Van sommige uitgevers kun je niet zeggen zo alert te zijn voor hun herdrukken.

Alleen heeft men de neiging om dan ook weer te gaan hertalen in de nieuwste versies. Zo noemt  Bobbie bij de binnenkomst van het tweetal hen ineens de 'Janssen Brothers'. Je kunt dit met een gerust hart een Uitglijer noemen. Met name Kuifje werd altijd geroemd vanwege het taalgebruik dat de vertaler voor de reporter hanteerde. Ook hebben we Jansen al eens shit zien zeggen (zie de vorige )… straks kunnen we alleen nog de Engelse taalversie lezen. En gezien de behoefte van de Engelsen, en dan doel ik op de hertekende Zwarte Rotsen die een ware Hergé adept onooglijk vindt, lijkt mij dat niet de weg voor Kuifje om in te slaan. Het kan alleen maar slechter worden, ondanks de Uitglijertjes die we zo nu en dan vinden in de Nederlandstalige albums. (HvK)

Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog levert hij (on)regelmatig bijdragen met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes.

Eerder publiceerde hij een Uitglijer over Guus Slim: Kamerlid PiemelHergéSuske en Wiske: De Tartaarse helmTintin: Le Sceptre d'OttokarSchanulleke (Suske en Wiske)Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2)Suske en Wiske: De RingelingschatUitglijers met dubbele betekenissen?Uitglijer Guus Slim: Bomaanslag in de bergenEen speurtocht naar striptekenaar en scenarist PizarroDe Uitglijers van Eddy PaapeDan CooperDe Tartaarse helm (Jeugd Revue)Majesteitelijke UitglijerFournier, Suske en Wiske en Dick BosFoute teksten bij onze wereldvermaarde heldRik overleeft de kogels (Rik Ringers) en Hoe geel is een bruine schoen ? (Ton en Tinneke)

25 oktober 2017

Eppo 21 - 60 jaar Guust Flater

Guust Flater viert dit jaar zijn zestigste verjaardag, en dat wilde het stripblad Eppo niet zomaar passeren. Op verzoek van de redactie heb ik een 2-pagina portret geschreven over dit sympathieke stripfiguur en zijn geestelijk vader André Franquin getiteld 'Tijdloze humor met 60-jarige Guust Flater'. Een hele leuke opdracht was dat! Eppo nummer 21 ligt in de winkel tot 26 oktober en is ook los te bestellen via de Eppo site.

Voor het portret heb ik een paar Nederlandse stripauteurs geïnterviewd die geïnspireerd zijn door de luie postsorteerder en Franquin, namelijk Elsje-tekenaar Gerben Valkema (die ook de covertekening maakte van Eppo nr. 21, tevens de omslag van het Guust Flater hommagealbum Gefeliciflaterd!) en Eppo-scenarist Alex van Koten.
Speciaal voor het artikel had Alex een montage gemaakt van een fragment van de Eppo gag gepubliceerd in Eppo nr. 18 (getekend door René Uilenbroek) samen met een plaatje uit een Guust Flater gag waardoor hij zich had laten inspireren. Deze afbeelding is niet gebruikt, maar hier is het.
Guust Flater (Copyright Franquin en Dupuis) als inspiratie voor de Eppo-strip van René Uilenbroek en Alex van Koten (uit Eppo nr. 18, 2017)

24 oktober 2017

Eppo 21 - De boekenkast van Emma Ringelding

In stripblad Eppo nr. 21 staat van mij De boekenkast van... Emma Ringelding. Zij is een van de tekenaars voor de verhaaltjes van de misdaadstrip Amorfati die zoals altijd wordt geschreven door René Leisink. In 2009 debuteerde ze al in Eppo met haar winnende strip voor de NK striptekenwedstrijd. Haar eerste werk begon ze te publiceren op de webcomic site Daily Danger van Margreet de Heer. Later volgde ze bij kunstacademie ArtEZ de studie Comic Design waar ze les kreeg van Hanco Kolk. Sinds 2015 werkt ze als freelance illustrator en striptekenaar.

Emma's voorkeur gaat uit naar humor, journalistieke strips en graphic novels. Haar vier favoriete boeken zijn een mengeling van strips die ze las in haar jeugd en ook later als tekenaar leerde kennen en via haar vriend, striptekenaar Jordi Peters. Eppo nummer 21 ligt in de winkel tot 26 oktober en is ook los te bestellen via de Eppo site.
Emma Ringelding thuis in Arnhem, 23 augustus 2017. Copyright foto's: Robin Schouten. (Voor een hogere resolutie, mail naar: incognito@comic.com)

20 oktober 2017

Cross Comix 2017 - Strips, cartoons en kunst in Rotterdam

De Rotterdamse Schouwburg is tot en met zaterdag 21 oktober het domein van de verbeelding en verandert in één groot podium voor cross overs tussen strips, cartoons en kunst. Ook buiten de muren van de schouwburg is er genoeg te doen, zoals bij Rotown, Het Nieuwe Instituut, Quasi Modo, buiten op straat op de Lijnbaan, de Koopgoot en er zijn meer festivallocaties. Waar je ook om je heen kijkt, beeld is er altijd en overal.
Op de openingsdag van Cross Comix is het jazzportret van Meijer Wery op de Oude Binnenweg onthuld, gemaakt door illustrator en striptekenaar Joost Swarte.
Cross Comix beleeft haar tweede editie en is een jong nieuwsgierig festival dat de onuitputtelijke verschijningsvormen onderzoekt van cross overs tussen beeld en kunst, politiek, technologie, wetenschap, media en filosofie. Het festival heeft voor deze editie grote helden, gerespecteerde namen en nog niet ontdekt talent weten te strikken.

Met het thema ‘de Grote Oversteek’ toont Cross Comix haar betrokkenheid met de samenleving door aandacht te vragen voor de toenemende polarisatie in de Westerse wereld, die zich kenmerkt door de steeds groter wordende kloof tussen overtuigingen, bevolkingsgroepen en sociale klassen.
Tijdens Cross Comix worden gasten en publiek aangemoedigd om over de eigen drempel heen te stappen en zich echt te verdiepen in de ander.
Op zaterdag 21 oktober is het hoofdprogramma met als klap op de vuurpijl de boekpresentatie van het nieuwste Robbedoes album 'Tulpen uit Istanboel' getekend en geschreven door Hanco Kolk. Ook zal hij in de Rotterdamse Schouwburg worden geïnterviewd over dit op-en-top Hollandse verhaal, een absolute primeur in de geschiedenis van het mythische strippersonage. Het album is zaterdag exclusief te koop bij de Donner Winkel op Cross Comix en dan is er tevens een signeersessie.

Kijk voor een uitgebreid programmaoverzicht op: https://crosscomix.nl/agenda

24 september 2017

Eppo 19 - De boekenkast van Alexis Dragonetti

In stripblad Eppo nr. 19 staat De boekenkast van... Alexis Dragonetti. Hij is Gedelegeerd Bestuurder van Ballon Media, de Vlaamse uitgever die de vertaling verzorgt van grote Franstalige stripuitgevers met bestseller series zoals Largo Winch, XIII, Thorgal, Blake en Mortimer, Guust Flater en Lucky Luke. Naast zijn professionele werk als uitgever is Alexis altijd een groot stripliefhebber gebleven. "Waar ik van hou en wat mij raakt in de strip - los van een degelijk scenario - is grafische virtuositeit. En die kan veel verschillende vormen aannemen, zoals ik met mijn favoriete boeken wil laten zien.” Eppo 19 ligt in de winkel tot 28 september en is ook los te bestellen via de Eppo site. 
Alexis Dragonetti bij Ballon Media in Antwerpen, 12 juli 2017. Hier poserend met België gestript, het eerste referentiewerk over het Belgische stripverhaal. (Copyright foto's: Robin Schouten. Voor een hogere resolutie, mail naar: incognito@comic.com)
Dragonetti: "Als jonge adolescent kreeg ik Zwartkijken van Franquin in mijn handen en dat vond ik absoluut – ook vandaag nog - geniaal. Deels door dat boek ben ik stripuitgever geworden. Ook België gestript is voor mij een mijlpaal geweest omdat het het eerste referentiewerk is over het Belgische stripverhaal (dus zowel Nederlands- als Franstalig) én het 1500ste boek dat ik heb uitgegeven."