18 september 2018

Eppo 18 - De boekenkast van Peter van Leersum

Foto: Yvonne van Leersum (2018)
Nog even onder de aandacht brengen. In Eppo 18 staat van mij De boekenkast van... Peter van Leersum. Van 1985 tot 1990 was hij de hoofdredacteur van Eppo, Eppo Wordt Vervolgd en Sjors en Sjimmie Stripblad. Daarvoor werkte hij 10 jaar als artdirector van het wetenschappelijk maandblad KIJK. “In die periode vroeg ik regelmatig aan striptekenaars om illustraties bij artikelen te maken zoals Don Lawrence, Peter de Smet, Dick Matena en Hans G. Kresse hebben gedaan. Later leerde ik ze nog beter kennen bij Eppo.” Het zijn ook deze tekenaars, behalve Matena, waarover Van Leersum persoonlijke artikelen heeft geschreven die in 2012 en 2013 zijn gepubliceerd in het blad Stripnieuws (op deze blog heb ik daar aandacht aan gegeven).

Speciaal voor de Agent 327 hommageserie schreef hij het verhaaltje 'Dossier biertegoed' (getekend door Hajo de Reijger) wat ook meteen zijn debuut is als stripscenarist! Ga het samen met zijn Boekenkast lezen in Eppo nr.18 dat tot 20 september in de winkel ligt en ook los te bestellen is via de Eppo site.
Eppo nr. 18 met een Agent 327 cover van Hajo de Reijger.

07 september 2018

In Memoriam: Edouard Aidans (Toenga)

Aidans op het Brabants Stripspektakel in Valkenswaard,  26 augustus 2007 (Foto: Robin Schouten)
Op 6 september overleed de Belgische striptekenaar Edouard Aidans, hij werd 88 jaar. In mijn jeugdjaren las ik heel graag zijn series Toenga en Tony Stark, en later De familie Kleester in herdruk. Aidans was vanaf de jaren zestig een van de bepalende tekenaars van het stripblad Kuifje waarvoor hij o.a. Toenga, De familie Kleester en De Panters tekende.
Zijn bekendste serie was ongetwijfeld Toenga, over de spannende avonturen van een oermens in de prehistorie. Behalve in Kuifje werd Toenga ook in het Nederlandse stripblad Pep gepubliceerd, waarvoor hij een paar speciale covers tekende.
Een van de Toenga covers die Aidans maakte voor het stripweekblad Pep in 1967. Dit is het origineel.
In de jaren 1980 tekende hij drie albums van de historische serie Andreas de Florentijn en daarna hernieuwde hij zijn samenwerking met Greg (zijn scenarist voor De Panters) voor twee albums van Bernard Prince. Onder het pseudoniem Hardan werkte hij in de jaren 1990 ook mee aan de erotische stripreeks Rooie Oortjes waarvoor hij vrijer en met meer humor tekende, een goed voorbeeld van zijn veelzijdigheid.
Aidans (Hardan) - Originele tekening titelpagina Rooie Oortjes (1995)
Ik wist dat Aidans de afgelopen jaren niet meer zo helder van geest was (lees: dementerend) en een afspraak maken voor een interview zat er helaas niet meer in. Gelukkig heb ik hem nog wel gezien in 2007 waar hij in Valkenswaard signeerde tijdens het Brabants Stripspektakel (zie dit en dit bericht op deze blog). Daar maakte hij een mooie tekening voor van Ohama, de blonde gezellin van de stoere Toenga. Zij behoorde tot een van de vrouwelijke striphelden waar ik als opgroeiende puber wel een oogje op had.
De Ohama tekening die Aidans voor me maakte in 2007 in Valkenswaard.
Het is bij deze ene ontmoeting gebleven met Aidans, en ik herinner me nog goed dat ik hem een bijzonder sympathieke man vond. Eigenlijk precies zoals ik me hem jarenlang had voorgesteld, aan de hand van de foto van hem achterop de Toenga albums die ik zo vaak las. Nog steeds vind ik hem een knappe realistische tekenaar die je meevoert in zijn verhalen.
Aidans tijdens de fotoshoot voor Draw & Shoot # 1 op 21 augustus 2005, trots poserend voor de originele cover van het 13e Toenga album Verdwaald uit 1984 (Foto: Karin Ceulemans)

04 september 2018

Typex - Omslag Esther Perel voor VPRO Gids

Zondag 2 september was de Belgische psychotherapeut Esther Perel de zesde en laatste Zomergast van 2018 bij presentatrice Janine Abbring. Striptekenaar Typex maakte bovenstaande omslag van haar voor de VPRO Gids # 35 zoals hij ook de afgelopen vijf weken deed voor de andere Zomergasten. Deze zes omslagen van Typex vormen een geheel. Wie een foto stuurt van alle tegen elkaar gelegde of aan elkaar gehangen of geplakte VPRO Zomergasten omslagen maakt kans op een poster. Kijk voor meer info + een making-of video van de Zomergastencovers van Typex op www.vpro.nl/lees/nieuws-gids/deze-week.html
Het omslag van Typex voor VPRO Gids # 34 met minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat.


19 augustus 2018

Typex - Omslag VPRO Gids met Pieter Waterdrinker

Striptekenaar en illustrator Typex (bekend van zijn beeldroman Rembrandt) maakte voor VPRO Gids # 33 deze omslag met schrijver en Rusland-correspondent Pieter Waterdrinker, vanavond op NPO 2 de vierde Zomergast van presentatrice Janine Abbring.
Tijdens de looptijd van Zomergasten maakt Typex zes speciale omslagen die samen een geheel vormen. Wie deze verzameld en bewaard maakt kans op een poster, zie deze link. Op dezelfde pagina is ook een kleine making-of video te zien van Typex en zijn Zomergasten omslagen.
Typex' Zomergasten omslag van vorige week, met internetpionier Marleen Stikker (VPRO Gids # 32)

15 augustus 2018

Eppo 16 - De boekenkast van Ken Broeders

Ken Broeders thuis in Antwerpen, 19 mei 2018. (Copyright foto: Robin Schouten)
Als voorbode op zijn nieuwe serie Driftwereld staat nu in stripblad Eppo nr. 16 De boekenkast van... Ken Broeders. Deze Belgische stripauteur maakte de afgelopen jaren naam met zijn historische serie rond de Romeinse keizer Apostata die hij in full colour maakte. Binnenkort zal het eerste verhaal van zijn fantasystrip Driftwereld in Eppo een publicatie krijgen en later bij Uitgeverij L in album verschijnen. Voor de Boekenkast-rubriek koos hij voor 4 stripalbums die hem ertoe hebben gebracht om ook striptekenaar te worden. Eppo nummer 16 ligt tot 23 augustus in de winkel en is ook los te bestellen via de Eppo site.
Eppo 16, 2018 met De boekenkast van Ken Broeders. De cover is van Hanco Kolk.

05 augustus 2018

Typex tekent Zomergasten omslagen voor VPRO Gids

Omslag VPRO-gids #31, 2018 met Louis van Gaal (klik op beide afb. voor een vergroting).
Striptekenaar en illustrator Typex (ps. van Raymond Koot) maakt tijdens de looptijd van Zomergasten een omslag voor de VPRO Gids die na zes weken één grote afbeelding vormen. De eerste twee omslagen zijn al verschenen, met actrice Romana Vrede (Zomergast van vorige week) en voetbalcoach Louis van Gaal (Zomergast van deze week en vanavond 5 augustus op NPO 2, vanaf  20:15 uur). Kijk hier voor een kleine making-of video van Typex en zijn Zomergasten omslagen.
Omslag VPRO-gids #30, 2018 met Romana Vrede.
De afgelopen jaren werkte Typex aan een stripbiografie over de Amerikaanse kunstenaar Andy Warhol. De verschijning van het boek wordt gevierd in de Amsterdamse poptempel Paradiso op 7 november 2018 (zie deze link voor meer info).

01 augustus 2018

Eppo 15 - De Rechter op Curaçao

Vier jaar geleden stond Jesse van Muylwijck al eens in stripblad Eppo met een aflevering van De boekenkast van... over zijn favoriete stripboeken (in Eppo 12, 2014 - zie deze link) en nu staat hij voor het eerst in het blad met De Rechter. Deze strip, een combi van droge humor in en rondom de rechtszaal met scherpe toespelingen op de actualiteit, verschijnt sinds 1993 in een groot aantal Nederlandse kranten. In Eppo nr. 15 worden we meteen getrakteerd op vijf pagina's van De Rechter op Curaçao. Deze serie sluit uiteraard perfect aan op het warme zomerweer. Eppo nummer 15 ligt tot 9 augustus in de winkel en is ook los te bestellen via de Eppo site.
Beide afbeeldingen uit De Rechter op Curaçao (Copyright: Jesse van Muylwijck)
Van Muylwijck: ''Deze serie van De Rechter stond vorig jaar in de krant, en omdat Eppo hoofdredacteur Rob van Bavel en ik elkaar af en toe spreken of mailen ontstond zo het idee ze in de Eppo te plaatsen. Of het in de toekomst vaker gaat gebeuren weet ik niet, dat zien we wel." Over deze serie heeft hij nog een leuke anekdote te vertellen. "In 2016 was ik zelf op Curaçao, en daar logeerden we in een boutique hotel aan zee. Dat hotel liet ik in mijn strip voorkomen. Toen de serie in 2017 in de krant stond kreeg het hotel een mail van een lezer, die regelmatig in dat hotel verbleef, met de vraag “wisten jullie wel dat jullie zwembad en strand in Nederland in een strip voorkomen?” Dat vonden ze zo leuk dat het hotelmanagement contact met mij legde, en nu staan die twee strips in het Engels op de nieuwe menukaarten van dat hotel."

Jesse van Muylwijck woont en werkt in Canada, maar is in het najaar weer even terug in Nederland om zijn boeken te signeren tijdens het Stripfestival Breda, op 29 en 30 september 2018.
De Rechter in Eppo nr. 15, 2018. De covertekening is van Hermann.

30 juli 2018

Uitglijers Suske en Wiske, Jan Kordaat en Buck Danny

De Uitglijers in stripverhalen zijn onder te verdelen in tekstuele missers en in grafische/scenario missers. De twee laatstgenoemden zijn het meest interessant omdat hier de scenarioschrijver én/of de tekenaar als slapende kunstenaars zijn aan te wijzen. Ze maken een mooi verhaal en zijn daar blijkbaar zo op gefocust dat ze soms wel iets over het hoofd zien. Tekstuele missers zijn vaak een Uitglijer van anderen zoals zetters, opmakers of vertalers hoewel dat geen wet van Meden en Perzen is. Zo glijdt Vandersteen uit en worden Paape, Hubinon en scenarist Charlier door anderen bij de neus genomen.

Soms is 3 uur ook 8 uur

Er is al veel Suske en Wiske opgevoerd in de Uitglijer, maar deze is wel zo frappant dat ik het niet kan laten mee te nemen. In het meest mindere verhaal van het avontuurlijke kinderduo Het vliegende hart, voor het eerst gepubliceerd in het Belgische weekblad De Bond in 1952-1953, staat een flinke. Dit verhaal kwam overigens niet tot een album, vermoedelijk omdat Willy Vandersteen (1913 - 1990) het kwalitatief niet goed genoeg vond. En dat klopt, want het is een uiterst rommelig verhaal. Hij vond het blijkbaar wel oké dat het in 1970 in het Vlaamse stripmagazine Ciso nummer 7 verscheen. Daarna is de beer los want er volgen nog zes publicaties in verschillende uitgaven waaronder de reeks Suske en Wiske Klassiek (1995). Geld is geld natuurlijk en je bevredigt de fan ermee. Maar in alle uitgaven staat de 'fout'.

Heel kort samengevat: er is trammelant met een prinsesje en hop, de vrienden gaan naar Amoras en vliegen in de kerktoren. Die kerkklok staat op drie uur. Lambiek valt naar beneden en constateert wat de tijd is en vermoed ook rond diezelfde tijd beneden te zijn: drie uur.
Het is drie uur. Ciso uitgave, bladzijde 15.
Onder de toren staan twee zwart geklede gedaanten te wachten en dan zegt de een tot de ander: 'Allee, waar blijft hij ? De afspraak was om 8 uur!'
De afspraak is om 8 uur.  Ciso, bladzijde 16.
We weten dat Lambiek om drie uur aan het te-pletter-vallen is, maar gelukkig komt hij ongeschonden bij de wachtende heren terecht. Hij is niet erg te laat, lijkt het. Men is tevreden met zijn  komst. Ook wordt vermeld dat een uur later een bom, die hij in de handen gedrukt kreeg, af zal gaan. Negen uur om precies te zijn; een uur later dan de geplande afspraak. Drie uur, acht uur, negen uur? Nergens blijkt dat hij vijf uur weg is geweest en blijven hangen in of aan de kerktoren, ook al hangt hij aan een vlag voor hij verder valt. Want tussen drie en acht steekt er vijf uur over. Dat dient het verhaal ook niet. Een raar gebeuren dus.
Wellicht is dat een van de slordigheden die Vandersteen op zijn geweten heeft voor wat betreft dit verhaal. Frappant dat het hier allemaal zo ongecontroleerd en rommelig is. Een ander album uit die periode zoals De kleppende klipper (1955) is voorwaar geen rommelig verhaal. Maar dan die tijd verhaspelen in Het vliegende hart… Uitglijertje eerste klas, zou ik zeggen.

Verdronken vergunningen

Het Jan Kordaat verhaal De super gamma-straal van striptekenaar Eddy Paape (1920 – 2012) en scenarist Jean-Michel Charlier (1924 – 1989) verscheen in 1954 als album. Bij de vertaling of bij het zetten worden twee teksten verwisseld. Het is jammer om te zeggen, maar dit soort onvolkomenheden zijn heel vaak te vinden bij de fantastische albums van Uitgeverij Dupuis. Maar naast het opwekken van ergernis kan het ook zeer grappig uitpakken.
De onnozele sidekick van Kordaat, Kobus, wil een foto maken van de commissaris. Die wordt achteruit gemanipuleerd en valt in het water. Te zien op het eerste plaatje van bladzijde 13 in de herdruk uit 1982.
De onbegrijpelijk misères van de commissaris komen los.
Het is erg onduidelijk waarom de man zo reageert. Hij geeft een klaagzang van jewelste. Hij heeft het slecht gehad, dat blijkt. Mindere tijden op het bureau? Vrouw overleden? Er is geen touw aan vast te knopen. De oplossing dient zich aan op het eerste plaatje van bladzijde 16. Kordaat klopt bij de vermoedelijk net geworden weduwe aan. De vrouw (had meer sexy gekund, zeg nu zelf) ziet er triest uit, maar Kordaat trekt zich daar blijkens de tekst niets van aan. Hij bedreigt zelfs de vrouw, en niet zo zuinig ook.

Nu zien we dat de vrouw blijkbaar bij het journaille hoort want Kordaat, de gewone speurder zonder legitimatie, dreigt haar perskaart in te trekken… afijn u voelt hem al, de eerste tekst hoort bij deze trieste dame en de ander bij de commissaris die Kobus bedreigt. Vandaar ook het 'klok'… hij heeft water binnengekregen. Een komische vergissing van een slapende opmaker die we kunnen rangschikken onder tekstuele Uitglijer. Minder komisch is dat op het achtste plaatje van bladzijde 10 gerefereerd wordt aan een onbekend album. Er staat onderop 'zie: Kordaat tegen het monster.' Dat verhaal bestaat niet, althans niet als album. Men doelt op Het geheim van de Donkerburcht dat in 1953 uitkwam. Deze onbekende titel komt uit het stripblad Robbedoes waarin het verhaal allereerst geplaatst werd voordat het als album verscheen; een gewone procedure toen. Men verwijst dus naar dié weekuitgave! Slim hoor. En ik maar vragen in de winkel of Jan Kordaat en het monster al uit is. Ook nog te vinden in de herdruk!

Een onbekende man genaamd Hein doet mee

Nu dan Buck Danny van striptekenaar Victor Hubinon (1924 – 1979) en opnieuw Jean-Michel Charlier. Gevaar in het noorden, dat in 1957 als album verscheen, heeft een misser in de vertaling. Nee, sterker nog… het is niet vertaald.
Een onbekende genaamd Hein komt in beeld.
Danny komt op de hoogte van een topgeheim en dat geheim wordt bedreigd. Hij uit zijn ongeloof door te zeggen 'hein'. Elders in de serie uit Danny vaker zijn ongeloof en zegt dan 'wablief'. Dat is redelijk accuraat vertaald. 'Hè' is ook goed. 'Hein' is daar dus de Franse broer van… die je uitspreekt als een kort 'angh'… meer kan ik er niet van maken.
Oké, niet gezien door de vertaler. Dat kan gebeuren, maar wat ik toch niet best vind is dat het ook in de herdruk gewoon blijft staat. Foutje van Dupuis weer, hè....eh, hein... (HvK)

Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog levert hij (on)regelmatig bijdragen met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes.

Zijn bijdragen tot nu toe: Guus Slim: Kamerlid PiemelHergéSuske en Wiske: De Tartaarse helmTintin: Le Sceptre d'OttokarSchanulleke (Suske en Wiske)Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2)Suske en Wiske: De RingelingschatUitglijers met dubbele betekenissen?Uitglijer Guus Slim: Bomaanslag in de bergenEen speurtocht naar striptekenaar en scenarist PizarroDe Uitglijers van Eddy PaapeDan CooperDe Tartaarse helm (Jeugd Revue)Majesteitelijke UitglijerFournier, Suske en Wiske en Dick BosFoute teksten bij onze wereldvermaarde held (Kuifje)Rik overleeft de kogels (Rik Ringers)Hoe geel is een bruine schoen ? (Ton en Tinneke)Je 1e druk Amoras: misschien geen volledige 1e drukJansen is de naam (Kuifje)Magda van TilburgHergé als geweten van de wereldUitglijer over een Bommeljas en Uitglijer Paul Panter.

28 juli 2018

25 jaar De Rechter in het Nederlands Stripmseum

Jesse van Muylwijck (1961) tekent de krantenstrip De Rechter die al 25 jaar elke dag door een paar miljoen lezers wordt gevolgd. In deze strip worden niet alleen ons recht, maar ook vele actualiteiten in Nederland en daarbuiten op de korrel genomen. Van Muylwijck studeerde in 1985 af als jurist, maar liet een carrière als advocaat schieten om striptekenaar te worden. Met De Rechter combineert hij zijn rechtskennis met zijn tekentalent en zijn gevoel voor humor.
In mei en juni signeerde Jesse zijn boeken in heel Nederland om het 25 jarige jubileum te vieren van De RechterVoor elke boekhandel maakte hij een speciale De Rechter cartoon in een oplage van 25 ex. die hij genummerd en gesigneerd heeft. Deze cartoon was voor Donner in Rotterdam.
De Rechter is de enige krantenstrip ter wereld die de rechtspraak als onderwerp heeft, en is alleen al wat dat betreft uniek. Wat de strip nog bijzonderder maakt is dat de tekenaar elke dag op de (vooral Nederlandse) actualiteit inhaakt, terwijl hij al 13 jaar woont en werkt aan de westkust van Canada, op Vancouver Island. Daar volgt hij het Nederlandse nieuws dat 7700 kilometer verderop plaatsvindt, en reageert er snel op in strips die getuigen van nuchtere humor en rake relativering. Saillant detail: Jesse vertelde de hoofdredacties van de 14 dagbladen niet dat hij in 2005 emigreerde. Daar kwamen ze pas na een halfjaar achter, maar toen kon hij ook aantonen dat de strip niets aan kwaliteit en actualiteit had ingeboet.
Deze anekdote en een aantal andere staan in het jubileumboek De Rechter is Jarig dat in april is verschenen. Dit boek, met hardcover en 176 pagina’s dik, bevat 356 strips en niet eerder gepubliceerd werk, waaronder voorstudies en potloodschetsen, en biedt een bijzonder inkijkje in het hoofd van een striptekenaar, die elke dag de deadline moet zien te halen en daar al 25 jaar in slaagt. Het boek is te koop bij de boekhandel en stripwinkel en ook online te bestellen via info@jessecartoons.com. Van De Rechter zijn inmiddels meer dan 25 boeken verschenen (zie deze link). Het oeuvre van Jesse van Muylwijck werd in 2010 bekroond met de Stripschapprijs.
Het Nederlands Stripmuseum in Groningen toont sinds 28 april een selectie uit 25 jaar actuele strips van De Rechter, onderverdeeld in internationale, nationale en lokale actualiteiten. In de laatste categorie worden de strips getoond die Jesse van Muylwijck heeft getekend over de Groningse aardbevingen. De expositie laat de bezoeker niet alleen schudden van het lachen, maar er is ook een trilplaat waarop het schudden tijdens een Groningse aardbeving kan worden ervaren. De expositie De Rechter 25 jaar! is nog te zien tot en met 9 september 2018. Info: www.stripmuseum.nl

19 juli 2018

Eppo 14 - De boekenkast van Peter van Dongen

In stripblad Eppo nr. 14 (2018) staat van mij: De boekenkast van... Peter van Dongen. Hij is de auteur van het bekroonde tweeluik Rampokan dat gaat over de politionele acties in Nederlands-Indië. Vorig jaar verscheen zijn beeldroman Familieziek, naar een roman van Adriaan van Dis, over de gevolgen van de oorlog op een Indische familie in Nederland. In november verschijnt Van Dongen’s eerste Blake en Mortimer album dat hij samen met Teun Berserik tekent (scenario: Yves Sente). Tijdens de Stripdagen 2018 in Utrecht werd zijn oeuvre bekroond met de Stripschapprijs. "Ik hou van mooie tekeningen en meeslepende verhalen die je meenemen. Drie van mijn favoriete boeken hebben me ook beïnvloed als tekenaar en stripmaker.” Eppo nummer 14 ligt tot 26 juli in de winkel en is ook los te bestellen via de Eppo site.
Peter van Dongen thuis in Amsterdam, 2 juni 2018. (Copyright foto's: Robin Schouten)

16 juli 2018

Daan Jippes in Eppo met Agent 327

Na een paar jaar afwezigheid is Daan Jippes weer terug in stripblad Eppo, in nummer 14 (2018) met een cover en 4-pagina verhaaltje van Agent 327 - Dossier Trollenland. Dit maakt deel uit van een tweede hommage serie rondom het personage van Martin Lodewijk door diverse stripauteurs. Jippes en Lodewijk (als scenarist) werkte ooit samen aan het stripalbum Bernard Voorzichtig - Twee voor thee dat begin jaren zeventig voor een sensatie zorgde in het legendarische stripblad Pep. Door lezers, kenners en stripcollega's uit die tijd is dit verhaal sindsdien al vele malen de hemel ingeprezen vanwege het buitengewoon virtuoze tekenwerk van Jippes. Ook voor zijn Agent 327 aflevering (dat hij zowel tekende als schreef) trok hij alle registers open en laat hij de oude tijden weer herleven! In zijn voorwoord noemt Eppo hoofdredacteur Rob van Bavel de bijdrage van Jippes zelfs DAANZINNIG! In hetzelfde Eppo nummer staat van mij een aflevering van de rubriek De boekenkast van... Meer hierover lees je binnenkort op deze blog. Eppo nr. 14 ligt in de winkels tot 26 juli en is ook los te bestellen via de Eppo site.

22 juni 2018

Uitglijer Paul Panter

De Belgische striptekenaar Maurice Tillieux (1921- 1978) is het meest bekend van zijn klassieke detectivestrip Guus Slim (Gil Jourdan) en in mindere mate van Félix die de voorganger was van Slim. Minder genoemd, minder beroemd en minder geroemd dan Guus Slim is Paul Panter (Marc Jaguar) waarvan slechts één album verscheen, nota bene tegelijk met het eerste album van Guus Slim.
In dat enige avontuur Het Dodenmeer van Panter (afgezien van de herdruk uit 1978 in de reeks Jeugdzonden en een illegale zwart/wit-uitgave uit 1980) zit een knaap van een rarigheid.
In de eerste druk uit 1958 (uitgave Dupuis) op bladzijde 26 het laatste plaatje, zegt Panter 'twee en twintig'. Leuk, maar waar slaat het op? Hij is niet aan het tellen geslagen tijdens de vlucht voor de politie. Het heeft ook niet te maken met de opmerking van zijn kompaan die zegt 'de halve portie' refererend aan de geringe afmeting van de achtervolgende agent.
Halve en hele getallen
Onder bepaalde spannende omstandigheden flap je er van alles uit om je ongenoegen te uiten. Dat doe Paul blijkbaar ook, maar twee en twintig is wel erg curieus.
De meest plausibele verklaring die er voor die hartenkreet gegeven kan worden, is dat Paul bijna vloekt. In het Frans is twee en twintig vingt-et-deux (fonetisch; venkt ee deu). God is in het Frans dieux en dat lijkt verdraaid veel op deux. Vingt et deux is dan zoiets als 'pot vol blommen; en als je het snel uitspreekt is het iets minder netjes. Het lijkt op echt vloeken, maar is het net niet.
Om dit dan direct te vertalen in twee en twintig zonder rekening te houden met de Nederlandstalige markt is wel erg suf. Geen kip snapt dit. Dat geldt ook voor wat er gebeurt op plaatje 9 van bladzijde 22 waarop de naamloze bijpersoon, die overigens in het hele album geen naam heeft (wat een  Uitglijer op zich is) de wind van voren krijgt, en als reactie geeft 'Hoe!!'
Het weinig zeggende 'hoe'.
In het Frans zegt de bijpersoon ongetwijfeld 'comment'. Dat is inderdaad hoe, maar zo kun je het niet vertalen. Wij zouden als kreet bij een heftige frontale aanval eerder zeggen 'wat'! Afijn, het gerommel met vertalingen heeft al meer geleid tot een Uitglijer... en bij deze is er een aan toegevoegd. (HvK)

Met dank aan Willem van Helden.

Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog levert hij (on)regelmatig bijdragen met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes.

Zijn bijdragen tot nu toe: Guus Slim: Kamerlid PiemelHergéSuske en Wiske: De Tartaarse helmTintin: Le Sceptre d'OttokarSchanulleke (Suske en Wiske)Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2)Suske en Wiske: De RingelingschatUitglijers met dubbele betekenissen?Uitglijer Guus Slim: Bomaanslag in de bergenEen speurtocht naar striptekenaar en scenarist PizarroDe Uitglijers van Eddy PaapeDan CooperDe Tartaarse helm (Jeugd Revue)Majesteitelijke UitglijerFournier, Suske en Wiske en Dick BosFoute teksten bij onze wereldvermaarde held (Kuifje)Rik overleeft de kogels (Rik Ringers)Hoe geel is een bruine schoen ? (Ton en Tinneke)Je 1e druk Amoras: misschien geen volledige 1e drukJansen is de naam (Kuifje)Magda van Tilburg, Hergé als geweten van de wereld en Uitglijer over een Bommeljas.

13 juni 2018

Eppo 11 - De boekenkast van Kees de Boer

Nog even reclame maken voor De boekenkast van... Kees de Boer dat nu in stripblad Eppo 11 staat. Hij debuteerde in 1987 in Eppo Wordt Vervolgd met Max Laadvermogen op scenario van Jan Schrijver. In de jaren '90 tekende De Boer voor Donald Duck Sidi en Smook (scenario: Rolf Hartog van Banda) en cartoons voor de Moppentrommel. Samen met Gerard Leever maakte hij drie verhalen van Het Felix Flux Museum. In 1996 begon hij een succesvolle carrière als illustrator van kinderboeken. Hij werkt ook veel samen met Tjibbe Veldkamp voor prentenboeken zoals Agent en Boef.

Speciaal voor Eppo keert De Boer nog wel eens terug naar de strip. Zo tekende hij in 2011 en 2013 een kerstverhaaltje (op tekst van Gerard Leever en Wilbert Plijnaar) en vorig jaar een Agent 327 hommagestrip. In het Nederlands Stripmuseum is nu de tentoonstelling De Tekenstreken van Kees De Boer te zien! Eppo nummer 11 ligt tot 14 juni in de winkel en is ook los te bestellen via de Eppo site.
Kees de Boer aan het werk in Studio Funny Farm te Arnhem, 13 december 2017. (Copyright alle foto's: Robin Schouten)

31 mei 2018

Dino Attanasio interview voor De Jaren Eppo

Ger Apeldoorn interviewt Johnny Goodbye-tekenaar Dino Attanasio in het Frans ter gelegenheid van zijn boek De Jaren Eppo in de Philharmonie, zaterdag 26 mei tijdens de Stripdagen Haarlem. Zijn zoon Dino Alexandre gaf een Engelse vertaling van de antwoorden van zijn inmiddels 93-jarige vader. Een uur daarvoor sprak ik met Attanasio en Martin Lodewijk in Studio Burgwal (waar onder andere blow ups uit Johnny Goodbye hingen op de tentoonstelling 'Crime' - zie deze link) over de samenwerking voor hun detectivestrip die van 1975 tot 1992 in Eppo verscheen. Johnny Goodbye is behalve door Lodewijk ook geschreven door Yves Duval, Patty Klein en Ruud Straatman.
Marjolein Westerterp, Peter van Leersum en Frits van der Heide praten over hun tijd als Eppo hoofdredacteur.
Het interview met Attanasio voor De jaren Eppo is gefilmd door Het Stripschap en zal binnenkort op YouTube te zien zijn, evenals het gesprek dat Apeldoorn ervoor had met drie oud-hoofdredacteuren van Eppo en haar opvolgers Eppo Wordt Vervolgd en Sjors en Sjimmie Stripblad: Frits van der Heide, Peter van Leersum en Marjolein Westerterp. Het gesprek ging gepaard met heel wat interessante, leuke en hilarische anekdotes, o.a. over de 'deadline-streken' van sommige tekenaars.
Ruud Straatman werd op de Stripdagen Haarlem weer herenigd met Marjolein Westerterp, zijn hoofdredacteur bij Sjors en Sjimmie Stripblad en 'Juffrouw Oosterknerp' in De Familie Fortuin, de strip over een asociale familie die Straatman schreef voor Peter de Wit.

Presentatie De jaren Eppo
Op 1 juni 2018 presenteert Uitgeverij L na jaren van voorbereiding De Jaren Eppo, het boek van Ger Apeldoorn over de geschiedenis van het stripblad Eppo (en alle bladen die daaruit voortkwamen). De locatie is Boekhandel Donner, Coolsingel 119 te Rotterdam. Van 16:30 - 18:00 uur. Iedereen is welkom!
De cover van De jaren Eppo is getekend door Martin Lodewijk, de auteur van Agent 327.
Het eerste exemplaar wordt overhandigd aan Martin Lodewijk, die samen met Frits van der Heide het blad heeft opgezet. Net als De Jaren Pep vertelt De Jaren Eppo het verhaal van het blad, vanaf de eerste plannen in 1974, via Eppo Wordt Vervolgd, Sjors en Sjimmie Stripblad, SjoSji en Striparazzi tot aan het einde in 1999. In het tiende en laatste hoofdstuk wordt de draad weer opgepakt met de huidige Eppo, die volgend jaar februari alweer tien jaar bestaat.
Frits van der Heide tijdens het gesprek voor De Jaren Eppo.
(Copyright alle foto's: Robin Schouten)

24 mei 2018

Lamelos viert 21e verjaardag met expo in Haarlem

Tijdens de Stripdagen Haarlem 2018 viert stripcollectief Lamelos zijn 21e verjaardag met de tentoonstelling I love Lamelos. Je zou zeggen dat ze inmiddels volwassen zijn geworden, maar dat is de vraag. Al sinds hun opleiding aan de kunstacademie in Kampen maken Aleks Deurloo, Jeroen Funke en de broers Boris Peeters en Bram Peeters de stripwereld onveilig met hun absurde strips en ongeremde fantasie, waarvan Kaasheld & Poephoofd een van hun bekendste is.
Kaasheld & Poephoofd uit de Straatnieuws van augustus 2015
Lamelos heeft voor deze speciale gelegenheid de tentoonstellingsmaker Mirjam Hijstek gevraagd met hun samen te werken. Zij is in Haarlem en keert met Lamelos tijdelijk terug op haar oude locatie aan het Donkere Spaarne.
Zij heten de bezoeker welkom in Het Huis van Karen. Karen is de imaginaire, maar ultieme fan, die alles van haar striphelden heeft verzameld en bewaard. Alles wat Lamelos in die 21 jaar geproduceerd heeft (zoals tekeningen, zeefdrukken, 3D-objecten, prints, films, knipsels, kostuums, persoonlijke hebbedingen en alle albums en small press boekjes) zal te zien zijn in een tentoonstelling die haast bezwijkt onder een horror vacui van de obsessieve verzamelaarster.
Hoogtepunt van de tentoonstelling vormt wellicht Karen’s slaapkamer, bol van de meeste pikante en persoonlijke herinneringen aan haar helden. Wat Bas Kosters is voor de modewereld en Erik van Lieshout voor de kunst, is Lamelos voor de strip. Humor, productiviteit, ambachtschap en de boel af en toe flink ontregelen. En misschien zijn de mannen zo gek als een deur, het werk gáát wel ergens over. “Als collectief behoort Lamelos tot de top van de Nederlandse stripwereld”, zegt Joost Pollmann, stripprofessor en recensent voor de Volkskrant.
I love Lamelos gaat over het ultieme fandom en volslagen stripgekte.
Tonio van Vugt, artistiek directeur van de Stripdagen Haarlem houdt een schilderij vast van Lamelos, een cadeau voor zijn 50e verjaardag (in 2017).
Opening: vrijdag 25 mei om 20.00 uur op het Donkere Spaarne 32 in Haarlem. Karen zal zelf de opening verzorgen via een videoverbinding. En collega-striptekenaar Marc van der Holst draagt voor uit eigen werk. Iedereen welkom en gratis entree.
Jeroen Funke met Elke Maand Een Boekje.
NB: Van maandag 28 mei t/m vrijdag 1 juni werkt Jeroen Funke elke dag in de galerie aan zijn ELKE MAAND EEN BOEKJE project. Voor workshops en de traditionele LamelosVeiling in het Patronaat op zaterdag 26 mei, zie de website van de Stripdagen Haarlem.

Pop-up galerie met de tentoonstelling I love Lamelos
Donkere Spaarne 32
2011 JH Haarlem
open 25 mei t/m 3 juni 2018

vrij/zat/zon 11.00 – 17.00 uur
ma/di/woe/don 13.00 – 17.00 uur

23 mei 2018

Stripdagen Haarlem 2018 met Frankenstein thema

Van 25 mei t/m 3 juni is het weer tijd voor het 2-jaarlijkse stripfestival Stripdagen Haarlem met als thema De Maakbare Mens – 200 jaar Frankenstein. Het beursweekend is op 26 en 27 mei, op en rondom de Grote Markt en in de Philharmonie waar diverse uitgevers en signerende striptekenaars aanwezig zullen zijn. Ook zal er weer een Small Press beurs zijn waar allerlei talentvolle tekenaars hun uitgaven verkopen, die evenals de Boekenbeurs op de Grote Markt plaatsvindt.

Tentoonstellingen
Zoals bij elke editie van de Stripdagen Haarlem (dat van start ging in 1992) zijn er ook nu weer een groot aantal interessante en met liefde gemaakte stripexposities te bezichtigen. Hoofdtentoonstelling is De vele gezichten van Frankenstein in 37PK, Platform voor Kunsten (Groot Heiligland 37 - van 25 mei t/m 1 juli) in het kloppend hart van de Haarlemse kunstscene. Unieke Frankenstein-objecten zijn in het Kleinste museum van Haarlem te zien, gevestigd aan de Gedempte Oude Gracht 119 en 24 uur per dag geopend en te bezichtigen vanaf de stoep. Kijk hier voor het volledige overzicht van alle tentoonstellingen (en dat zijn er heel wat!).
Guy Delisle en Dino Attanasio
De twee hoofdgasten van het stripfestival zijn de Canadese striptekenaar Guy Delisle die internationaal furore maakte met zijn eigenzinnige reportages in conflictgebieden overal ter wereld, en de inmiddels 93-jarige striptekenaar Dino Attanasio, een van de laatste nog levende grootmeesters uit de gouden tijd van de Franco-Belgische school. In Nederland werd hij vooral bekend door de gangsterstrip Johnny Goodbye in Pep en Eppo. Beide auteurs zijn op 26 en 27 mei aanwezig in Haarlem om hun werk te signeren.

Bovendien zullen zij op zaterdag 26 mei aan de interviewtafel zitten bij de StripTalkshow in de Blauwe Zaal, oftewel het café van de Philharmonie, waar het hele weekend interviews zullen plaatsvinden met allerlei stripmakers zoals Aimée de Jongh over haar nieuwe beeldroman Bloesems in de herfst (met scenarist Zidrou) dat tijdens de Stripdagen verschijnt, Jeroen Steehouwer (die een boeiend overzichtsboek uitgaf van zijn 30-jarige stripcarrière) en Maaike Hartjes over haar Burn-out Dagboek. Letteraar/columnist Frits Jonker zal gaan praten met verschillende gasten uit de periferie van de strip, zoals (andere) letteraars, inkleurders, vormgevers en uitgevers.
Het stripbier voor de Stripdagen Haarlem 2018
Pop-up store
Huisstijltekenaar van de Stripdagen Haarlem 2018 is Schwantz (ps. van Hans Klaver), de tekenaar van de Metro-strip Beestjes en vaste medewerker van het blad Zone 5300. Hij ontwierp het affiche en ook het etiket voor het stripbier 'Victorie, het bier van Frankenstein' dat te koop is in de Pop-up store, speciaal geopend voor de Stripdagen Haarlem. Daar zullen ook diverse stripuitgaven, de Stripdagen portfolio, merchandise, prints en zeefdrukken te koop zijn. Mocht je nog wat van mijn Incognito uitgaven missen, die kun je daar ook vinden. Adres: Kleine Houtstraat 12 (van 12 mei t/m 3 juni). Tijden: di t/m za 11:00-18:00. Tijdens Stripdagen Haarlem alle dagen open 11:00-18:00
De komende dagen zal ik updates posten over de Stripdagen Haarlem 2018. Alle info staat op www.stripdagenhaarlem.nl (waar je ook je eigen programma kan samenstellen!)

07 mei 2018

Eppo 9 - De boekenkast van Yves Swolfs

Yves Swolfs thuis in Lustin, België, 10 februari 2018. (Copyright foto's: Robin Schouten)
In Eppo nr. 9 staat van mij De boekenkast van... Yves Swolfs. Hij is sinds de jaren 1980 een van de meest succesvolle Belgische stripauteurs met series als Durango, Legende en De Prins van de nacht. Met zijn nieuwe serie Lonesome, dat nu in Eppo wordt gepubliceerd, maakt hij een veelbelovende terugkeer naar de western. Als favorieten koos hij twee westernstrips (Comanche en Blueberry) die de pijlers vormen waarop hij zijn oeuvre heeft gebouwd en voor boeken van twee hedendaagse striptekenaars (Enrico Marini en Alex Alice) die hij grafisch vernieuwend vind. Eppo nummer 9 ligt nog tot 17 mei in de winkels en is ook los te bestellen via de Eppo site.

NB: In Eppo 2, 2018 staat van mij een artikel over Lonesome en bovendien publiceerde ik op mijn blog een exclusief interview met Swolfs over zijn nieuwe westernstrip.

29 april 2018

Striptekenaar Eric Heuvel bekroond met Koninklijke onderscheiding

Heuvel poseert nog wat beduusd met zijn speciale onderscheiding (Foto: Jos van Waterschoot)
Tijdens de jaarlijkse lintjesregen op 26 april werd striptekenaar Eric Heuvel in zijn woonplaats Zaandam benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Het was de eerste keer in ruim twintig jaar dat een inwoner van Zaanstad deze eer ten beurt viel. Voor de orde komen mensen in aanmerking “met bijzondere verdiensten van zeer exceptionele aard voor de samenleving”. Heuvel is bekroond voor zijn educatieve stripalbums die inmiddels een wereldwijd publiek trekken. Hij kreeg de onderscheiding uitgereikt door burgemeester Jan Hamming in de raadzaal van het stadhuis waar  zeven andere inwoners van Zaanstad benoemd werden tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau.
Eric Heuvel staat helemaal link en in het midden burgemeester Jan Hamming van Zaanstad. (Foto: Bart Homburg)
Eric Heuvel (Amsterdam, 25 mei 1960) verwierf nationale en internationale bekendheid met educatieve en historische stripboeken in samenwerking met onder meer de Anne Frank Stichting en het NiNsee waaronder De Ontdekking (over de Tweede Wereldoorlog), De Zoektocht (over de Holocaust) en De Terugkeer (over de Indonesische Onafhankelijkheidsstrijd). Daarnaast tekende hij het eerste stripboek over het Nederlandse slavernijverleden, Quaco.
Volgens Zaanstad “zet hij zo zijn uitzonderlijke artistieke talent in om historisch en cultureel belangrijke thema’s op een indringende en toegankelijke wijze te vertellen aan een groot jeugdig én volwassen publiek, niet alleen in Nederland, maar over de hele wereld.” 
Eric Heuvel signeert bij uitgeverij BD Must tijdens het internationale stripfestival in Angoulême, januari 2017 (Foto: Erwin Suvaal)
Heuvel begon in 1987 met Martin Lodewijk de avonturenreeks January Jones in stripblad Eppo waar hij nog steeds nieuwe verhalen voor maakt. Ook tekende hij de series Bud Broadway, Geheim van de Tijd en Carbeau en publiceert hij momenteel samen met tekstschrijver Jacques Post de strip De Meimoorden in de Stripglossy. In 2012 won hij de Stripschapsprijs voor zijn gehele oeuvre. 
De felicitatie van Peter Leersum, Heuvels hoofdredacteur bij Eppo van 1985-1990 
Met zijn orde voegt Eric Heuvel zich bij zijn stripcollega's Jan Kruis, Martin Lodewijk, Joost Swarte, Jan van Haasteren, Thom Roep en Kees Kousemaker van stripwinkel Lambiek die reeds eerder een Koninklijke Onderscheiding mochten ontvangen.