05 december 2017

Hans G. Kresse expo bij Bijzondere Collecties (t/m 5 dec.)

Bij de Bijzondere Collecties van de UvA is tot en met vandaag 5 december een kleine Hans G. Kresse expositie te zien met ook wat originele werken, o.a. een strippagina uit een van de eerste delen van de Indianenreeks en een kleurenillustratie voor het stripweekblad Pep.
Deze tentoonstelling is een overblijfsel van de Kressedag 2017 die op 25 november plaatsvond bij de Bijzondere Collecties (waarvan binnenkort op deze blog een verslag).

Adres:
Bijzondere Collecties (tegenover de Munttoren), Oude Turfmarkt 129, 1012 GC Amsterdam Tel: 020 - 525 2473 website: uba.uva.nl/locaties/bijzondere-collecties.html
Copyright foto's: Robin Schouten (2017)

02 december 2017

Eppo 24 - De boekenkast van Charel Cambré

In stripblad Eppo 24 staat van mij De boekenkast van...Charel Cambré. Hij bereikte een enorm lezerspubliek als tekenaar van de Suske en Wiske spin-off Amoras op scenario van Marc Legendre. Momenteel werkt het Vlaamse stripduo aan Robbedoes Special waarvan deze maand deel 2 verschijnt. Voor zijn favoriete boeken koos Cambré voor stripauteurs die hij las in zijn jeugd (Nys, Franquin, Godard) en ook daarna leerde kennen (Gazzotti/Vehlmann). Eppo nummer 24 ligt nog tot 7 december in de winkel en is ook los te bestellen via de Eppo site.
Charel Cambré thuis in België, 11 september 2017. Foto's: Robin Schouten. (Voor een hogere resolutie, mail naar incognito@comic.com)
Met de series Jump en Filip & Mathilde (een parodie op het Belgisch koningshuis) kende Cambré al goede verkoopcijfers in België en door Amoras is hij ook heel bekend geworden in Nederland. “Ik moet hard voor dit succes werken maar wat ik ervoor terugkrijg voelt heel plezierig. De samenwerking met Legendre verloopt heel goed, we zijn ook vrienden.

Ik kom uit een klein Vlaams dorpje en daar las ik de stripklassiekers. Piet Pienter en Bert Bibber is een echte Vlaamse strip met super grappige verhalen. In een café bij ons in de buurt leerde ik veel andere strips kennen zoals Sammy en De Blauwbloezen. Ik was een enorme fan van Sammy, daar vind ik scenarist Cauvin op z’n best. Tussen mijn 10e en 15e jaar heb ik de meeste boeken gekocht en gelezen, vooral de komische strips. Mijn tekenwerk is een mengelmoes van alles wat ik ooit heb gelezen. Daar zit zowel Turk in als Berck, Jean-Pol, Franquin maar ook Nys, Vandersteen en Godard.”

27 november 2017

Eppo Enquête 2017 - Stem op De boekenkast van...

De jaarlijkse Eppo enquête staat weer online. Tot 30 november kan iedereen via deze link zijn stem uitbrengen op de vele strips die het afgelopen jaar in Eppo zijn verschenen en ook op de vaste rubrieken zoals De boekenkast van... Het afgelopen jaar heb ik daar weer diverse Nederlandse en ook buitenlandse stripauteurs voor geïnterviewd: Michiel Offerman, tekenaar van Star Barz (Eppo 1), Frodo de Decker, auteur van De Ridder (Eppo 3), Roelof Wijtsma, tekenaar van Roel Dijkstra (Eppo 4), Michiel de Jong, tekenaar van Suske en Wiske - De charmante chirurg (Eppo 7), Dino Attanasio, de vroegere tekenaar van o.a. Johnny Goodbye (Eppo 9), André-Paul Duchâteau, de vroegere schrijver van o.a. Rik Ringers (Eppo 11), Kenny Rubenis, auteur van Dating for Geeks (Eppo 17), Jan Vriends, auteur van de Tina-strip Roos en de titelstrip Tina (Eppo 18), Alexis Dragonetti, Gedelegeerd Bestuurder van Ballon Media (Eppo 19), Emma Ringelding, tekenaar van Amorfati (Eppo 22) en Bruno de Roover, schrijver van de Vikingstrip Jylland (Eppo 23). Daarnaast heb ik ook voor Eppo een artikel geschreven over 60 jaar Guust Flater (Eppo 21) en een interview gedaan met de auteurs van Jylland (Eppo 22). 
Behalve je stem uitbrengen kun je bij de Eppo enquête 2017 ook je opmerkingen en tips kwijt zodat de redactie met jouw feedback aan de slag kan voor de tiende jaargang van de 'nieuwe' Eppo in 2018. Als dank voor je mening maak je kans op een van de vijf strippakketten ter waarde van 50 euro!

21 november 2017

Eppo 23 - De boekenkast van Bruno de Roover

In Eppo 23 staat van mij: De boekenkast van... Bruno de Roover. Sinds het vorige nummer staat hij in Eppo als de scenarist van de Vikingstrip Jylland - met tekeningen van Przemysław Kłosin (zie dit bericht). Liefhebbers kennen hem ook van zijn eigen gaggstrip Café Cowala en als schrijver van J.ROM - Force of Gold voor Romano Molenaar en De tuin van Daubigny voor Luc Cromheecke. Voor de Boekenkast-rubriek heeft Bruno zijn favoriete boeken per thema verzameld met stripauteurs uit Nederland, België, Frankrijk en Amerika. Eppo nummer 23 ligt nog tot 23 november in de winkels en is ook los te bestellen via de Eppo website. 
Bruno de Roover thuis in Antwerpen, 12 juli 2017. Copyright foto's: Robin Schouten. (Voor een hogere resolutie, mail naar incognito@comic.com)


07 november 2017

Eppo 22 - Interview auteurs Jylland (Bruno de Roover en Przemyslaw Klosin)

 Uit bijzondere samenwerkingen kunnen mooie strips ontstaan. Laat dat ook zo zijn bij de nieuwe Vikingstrip Jylland dat speciaal voor het stripblad Eppo wordt gemaakt door de Belgische scenarist Bruno de Roover (J.Rom, De tuin van Daubigny) en de Poolse tekenaar Przemyslaw Klosin (24/7).  Jylland is een stoere avonturenstrip die zich afspeelt in de tijd dat de Noormannen de kusten van Europa teisterden met hun plundertochten. Maar naast actie wordt er ook een persoonlijk verhaal verteld over de regerende familie over de vikingstam. Intriges en geheimen ten top.
In Eppo nr. 22 gaat het eerste verhaal van start, Magnulv de Goede. Ter introductie heb ik beide Jylland auteurs geïnterviewd voor een 2-pagina artikel. 
Bruno de Roover in Antwerpen, 12 juli 2017. (Copyright foto: Robin Schouten)
Daarin zegt De Roover onder andere dat dit eerste verhaal een afgerond einde heeft maar dat hij het zo heeft geschreven dat er makkelijk een vervolg op gemaakt kan worden. Ik ben in ieder geval heel enthousiast over de start van Jylland, met subliem tekenwerk en dito inkleuring van Klosin. Ook tekende hij de cover van Eppo 22. Dit nummer ligt tot 10 november in de winkel en is ook los te bestellen via de Eppo site. 
Przemyslaw Klosin werkt aan de Jylland cover voor Eppo nr. 22, 2017

01 november 2017

Jansen is de naam

Naar het schijnt rizzelt het in Hergé's creatie Kuifje van de fouten en foutjes. We vonden er twee in het duo-album Raket naar de maan (1953) en Mannen op de maan (1954). Het gaat om de detectives Jansen en Janssen, althans hun naam.
Wat wil het geval.
De detectives hebben zich verkleed als lokalen om een buurtonderzoek te doen rond de fabriek waar professor Zonnebloem zijn raket aan het bouwen is met een uitgelezen team van specialisten. Het tweetal wordt gevankelijk voorgeleid aan de directeur van de onderneming, de heer Baxter. Onderop zegt Bobbie 'Daar heb je het al. De roemrijke intocht der gebroeders Janssen' (bladzijde 18 uit Raket naar de maan, uitgave Ottens A62-1, Casterman).
Onze veelnamers voorgeleid. (Copyright Hergé en Casterman)
Gebroeders?
Hier moet Hergé de weg zijn kwijt geweest of zijn wij het? De detectives gaan in het Nederlands en in de moderne versies door het leven als Jansen en Janssen... de een met één s en de ander met twee s-en in het midden van de naam. Het zijn dus geen broers. Het zijn look-a-likes, waarvan de een een snor heeft die recht naar beneden wijst en de ander een snor met opwippende punten. Iets wat triggert is dat aanvankelijk de heren in het Kuifje album De sigaren van de farao (1934) de codenaam x33 en x 33bis kregen... beiden eenzelfde nummer... hm. Dat impliceert vagelijk eenzelfde naam. Dit plaatje komt volgens het naslagwerk Tintin zwart op wit van Marcel Wilmet uit Le Cigares du pharaon (uitgave 1938, codering Ci2a).
Beiden X33 (Copyright Hergé en Casterman)

Afijn, niet een heel erge uitglijer, want het kan een 'bij wijze van spreken' zijn van Bobbie.
Toch ontkomen we niet aan een werkelijke uitglijer.
De namen werden in de loop van de tijd in het Nederlandse taalgebied steeds iets anders. Jansen en Janssen, zoals tegenwoordig wordt gehanteerd, maar het is ook Jansen en Jansens geweest en Janssen en Janssens. Bij hun introductie waren het nog Peters en Peeters en wel in het proefnummer van De Bengel, een Nederlandstalige tegenhanger van Le Petit Vingtième.
Uit De Bengel (1940) onder de titel Van Tintin en Milou (Copyright Hergé en Casterman)
Maar altijd twee verschillende namen. Soms worden ze als stel genoemd zoals in het Frans, waar ze Dupont en Dupond heten, en soms zijn ze aangeduid als 'les Dupondt'. Het is een samengaan van de twee namen,  compleet met de d en de t. Bobbie hanteert dat dus ook als hij zegt 'gebroeders Janssen'. Hij laat Jansen en Janssen feitelijk samen gaan al is dat hier niet zo duidelijk als bij Dupondt. Gezien het verloop van het verhaal klopt dit echter niet.
Wat blijkt. In Mannen op de maan (uitgave: Ottens A62-1) worden de beide heren op bladzijde 38 voor de eerste keer voluit bij hun naam genoemd.
Een andere naam (Copyright Hergé en Casterman)
Hier heten ze Jansen en Jansens, terwijl Bobbie spreekt van Janssen met de dubbel s. Het had dus consequent 'gebroeders Jansens' moeten zijn, zoals ze ook in de Mannen worden genoemd.
Er is dus gebruik gemaakt van de meest moderne versie van de detectives in de Raket en de oudere in de Mannen. Beiden delen komen uit 1962 dus er is geen sprake van een nieuwe en oudere versie. Overigens is deze fout hersteld in de hedendaagse Mannen. Compliment. Van sommige uitgevers kun je niet zeggen zo alert te zijn voor hun herdrukken.

Alleen heeft men de neiging om dan ook weer te gaan hertalen in de nieuwste versies. Zo noemt  Bobbie bij de binnenkomst van het tweetal hen ineens de 'Janssen Brothers'. Je kunt dit met een gerust hart een Uitglijer noemen. Met name Kuifje werd altijd geroemd vanwege het taalgebruik dat de vertaler voor de reporter hanteerde. Ook hebben we Jansen al eens shit zien zeggen (zie de vorige )… straks kunnen we alleen nog de Engelse taalversie lezen. En gezien de behoefte van de Engelsen, en dan doel ik op de hertekende Zwarte Rotsen die een ware Hergé adept onooglijk vindt, lijkt mij dat niet de weg voor Kuifje om in te slaan. Het kan alleen maar slechter worden, ondanks de Uitglijertjes die we zo nu en dan vinden in de Nederlandstalige albums. (HvK)

Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog levert hij (on)regelmatig bijdragen met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes.

Eerder publiceerde hij een Uitglijer over Guus Slim: Kamerlid PiemelHergéSuske en Wiske: De Tartaarse helmTintin: Le Sceptre d'OttokarSchanulleke (Suske en Wiske)Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2)Suske en Wiske: De RingelingschatUitglijers met dubbele betekenissen?Uitglijer Guus Slim: Bomaanslag in de bergenEen speurtocht naar striptekenaar en scenarist PizarroDe Uitglijers van Eddy PaapeDan CooperDe Tartaarse helm (Jeugd Revue)Majesteitelijke UitglijerFournier, Suske en Wiske en Dick BosFoute teksten bij onze wereldvermaarde heldRik overleeft de kogels (Rik Ringers) en Hoe geel is een bruine schoen ? (Ton en Tinneke)

25 oktober 2017

Eppo 21 - 60 jaar Guust Flater

Guust Flater viert dit jaar zijn zestigste verjaardag, en dat wilde het stripblad Eppo niet zomaar passeren. Op verzoek van de redactie heb ik een 2-pagina portret geschreven over dit sympathieke stripfiguur en zijn geestelijk vader André Franquin getiteld 'Tijdloze humor met 60-jarige Guust Flater'. Een hele leuke opdracht was dat! Eppo nummer 21 ligt in de winkel tot 26 oktober en is ook los te bestellen via de Eppo site.

Voor het portret heb ik een paar Nederlandse stripauteurs geïnterviewd die geïnspireerd zijn door de luie postsorteerder en Franquin, namelijk Elsje-tekenaar Gerben Valkema (die ook de covertekening maakte van Eppo nr. 21, tevens de omslag van het Guust Flater hommagealbum Gefeliciflaterd!) en Eppo-scenarist Alex van Koten.
Speciaal voor het artikel had Alex een montage gemaakt van een fragment van de Eppo gag gepubliceerd in Eppo nr. 18 (getekend door René Uilenbroek) samen met een plaatje uit een Guust Flater gag waardoor hij zich had laten inspireren. Deze afbeelding is niet gebruikt, maar hier is het.
Guust Flater (Copyright Franquin en Dupuis) als inspiratie voor de Eppo-strip van René Uilenbroek en Alex van Koten (uit Eppo nr. 18, 2017)

24 oktober 2017

Eppo 21 - De boekenkast van Emma Ringelding

In stripblad Eppo nr. 21 staat van mij De boekenkast van... Emma Ringelding. Zij is een van de tekenaars voor de verhaaltjes van de misdaadstrip Amorfati die zoals altijd wordt geschreven door René Leisink. In 2009 debuteerde ze al in Eppo met haar winnende strip voor de NK striptekenwedstrijd. Haar eerste werk begon ze te publiceren op de webcomic site Daily Danger van Margreet de Heer. Later volgde ze bij kunstacademie ArtEZ de studie Comic Design waar ze les kreeg van Hanco Kolk. Sinds 2015 werkt ze als freelance illustrator en striptekenaar.

Emma's voorkeur gaat uit naar humor, journalistieke strips en graphic novels. Haar vier favoriete boeken zijn een mengeling van strips die ze las in haar jeugd en ook later als tekenaar leerde kennen en via haar vriend, striptekenaar Jordi Peters. Eppo nummer 21 ligt in de winkel tot 26 oktober en is ook los te bestellen via de Eppo site.
Emma Ringelding thuis in Arnhem, 23 augustus 2017. Copyright foto's: Robin Schouten. (Voor een hogere resolutie, mail naar: incognito@comic.com)

20 oktober 2017

Cross Comix 2017 - Strips, cartoons en kunst in Rotterdam

De Rotterdamse Schouwburg is tot en met zaterdag 21 oktober het domein van de verbeelding en verandert in één groot podium voor cross overs tussen strips, cartoons en kunst. Ook buiten de muren van de schouwburg is er genoeg te doen, zoals bij Rotown, Het Nieuwe Instituut, Quasi Modo, buiten op straat op de Lijnbaan, de Koopgoot en er zijn meer festivallocaties. Waar je ook om je heen kijkt, beeld is er altijd en overal.
Op de openingsdag van Cross Comix is het jazzportret van Meijer Wery op de Oude Binnenweg onthuld, gemaakt door illustrator en striptekenaar Joost Swarte.
Cross Comix beleeft haar tweede editie en is een jong nieuwsgierig festival dat de onuitputtelijke verschijningsvormen onderzoekt van cross overs tussen beeld en kunst, politiek, technologie, wetenschap, media en filosofie. Het festival heeft voor deze editie grote helden, gerespecteerde namen en nog niet ontdekt talent weten te strikken.

Met het thema ‘de Grote Oversteek’ toont Cross Comix haar betrokkenheid met de samenleving door aandacht te vragen voor de toenemende polarisatie in de Westerse wereld, die zich kenmerkt door de steeds groter wordende kloof tussen overtuigingen, bevolkingsgroepen en sociale klassen.
Tijdens Cross Comix worden gasten en publiek aangemoedigd om over de eigen drempel heen te stappen en zich echt te verdiepen in de ander.
Op zaterdag 21 oktober is het hoofdprogramma met als klap op de vuurpijl de boekpresentatie van het nieuwste Robbedoes album 'Tulpen uit Istanboel' getekend en geschreven door Hanco Kolk. Ook zal hij in de Rotterdamse Schouwburg worden geïnterviewd over dit op-en-top Hollandse verhaal, een absolute primeur in de geschiedenis van het mythische strippersonage. Het album is zaterdag exclusief te koop bij de Donner Winkel op Cross Comix en dan is er tevens een signeersessie.

Kijk voor een uitgebreid programmaoverzicht op: https://crosscomix.nl/agenda

24 september 2017

Eppo 19 - De boekenkast van Alexis Dragonetti

In stripblad Eppo nr. 19 staat De boekenkast van... Alexis Dragonetti. Hij is Gedelegeerd Bestuurder van Ballon Media, de Vlaamse uitgever die de vertaling verzorgt van grote Franstalige stripuitgevers met bestseller series zoals Largo Winch, XIII, Thorgal, Blake en Mortimer, Guust Flater en Lucky Luke. Naast zijn professionele werk als uitgever is Alexis altijd een groot stripliefhebber gebleven. "Waar ik van hou en wat mij raakt in de strip - los van een degelijk scenario - is grafische virtuositeit. En die kan veel verschillende vormen aannemen, zoals ik met mijn favoriete boeken wil laten zien.” Eppo 19 ligt in de winkel tot 28 september en is ook los te bestellen via de Eppo site. 
Alexis Dragonetti bij Ballon Media in Antwerpen, 12 juli 2017. Hier poserend met België gestript, het eerste referentiewerk over het Belgische stripverhaal. (Copyright foto's: Robin Schouten. Voor een hogere resolutie, mail naar: incognito@comic.com)
Dragonetti: "Als jonge adolescent kreeg ik Zwartkijken van Franquin in mijn handen en dat vond ik absoluut – ook vandaag nog - geniaal. Deels door dat boek ben ik stripuitgever geworden. Ook België gestript is voor mij een mijlpaal geweest omdat het het eerste referentiewerk is over het Belgische stripverhaal (dus zowel Nederlands- als Franstalig) én het 1500ste boek dat ik heb uitgegeven." 

13 september 2017

Eppo 18 - De boekenkast van Jan Vriends

Jan Vriends werkt aan zijn strips voor Tina, Helmond, 22 juni 2017. (Foto's: Robin Schouten. Voor een hogere resolutie, mail naar incognito@comic.com)
In stripblad Eppo 18 staat van mij: De boekenkast van... Jan Vriends. Sinds 1991 werkt hij als striptekenaar, scenarist en illustrator. Voor Tina maakte hij meer dan 600 afleveringen van Roos en sinds kort verzorgt hij de gehele productie van de Tina titelstrip. Stripkenners kennen Vriends ook van meer volwassen strips zoals Janjaap en Cowboy John, verschenen in Zone 5300. Voor de Boekenkast koos Jan voor favoriete boeken die belangrijk voor hem zijn geweest in zijn ontwikkeling als striptekenaar, met Giraud en Charlier en Jeroen de Leijer. Eppo nummer 18 ligt nog in de winkel tot 14 september en is ook los te bestellen via de Eppo site.
Poserend bij zijn zelfgebouwde boekenkast met zijn favoriete strips (Foto: Robin Schouten)
Behalve strips maakt Jan muziek in het Nederlandstalige genre waarmee hij ook optreedt, geeft hij trainingen en workshops in creatief denken, schildert hij én schrijft inspirerende boeken (‘Hoe verzin je het?’ en ‘Jij kan alles’). Vandaar zijn bijnaam Jan de man die alles kan. Het was tijd voor een Boekenkast-interview met één van de grootste Nederlandse multi-talenten. En een strip voor Eppo? “Dat sluit ik niet uit, al zit ik nu helemaal in de wereld van de jonge meiden voor Tina. Dat loopt vloeiend. Met vier dochters heb ik ook genoeg input,” onthult de geboren en getogen Helmonder. Zijn website: www.jijkanalles.nl
Jan Vriends inkt zijn Tina-pagina’s ouderwets met penseel (mei 2017)

07 september 2017

In Memoriam: Bert Bus

Bert Bus thuis in Santpoort, 24 november 2010. Copyright foto: Robin Schouten. Voor een hogere resolutie, mail naar: incognito@comic.com
De Nederlandse striptekenaar Bert Bus overleed recentelijk op 86-jarige leeftijd in zijn woonplaats Santpoort. Daar heb ik hem eind 2010 geïnterviewd voor de rubriek De boekenkast van... in Eppo (zie dit bericht).
Het was een heel leuk, maar ook wat moeizaam gesprek. Bert deed erg zijn best om nog wat van het interview te maken, ook al was hij al behoorlijk vergeetachtig geworden. Daar sprak hij ook openlijk over (en maakte de gekscherende opmerking: "Je moet me maar niet te serieus nemen"), samen met zijn vrouw die bij ons zat om Bert, als dat nodig was, te ondersteunen met een aanvulling.
Originele album cover voor Theban, een historische strip van Bus uit de jaren 1950. 
Zijn lange termijn geheugen was in ieder geval nog prima in orde, en hij vertelde honderduit over zijn tekencarrière vanaf het begin. Hij liet ook een map zien waarin hij de eerste pagina's had gestoken van elke strip die hij heeft getekend, alsmede covers voor de bladen Sjors (met ook geschilderde illustraties van Trigië en Billie Turf, een mooi staaltje van zijn veelzijdigheid), Eppo en ander werk. Ik vond het een sympathieke en ook bijzondere man.
Olaf Noord, de eerste strip van Bert Bus
Bert Bus (19 juli 1931 - 28 aug. 2017) debuteerde in 1953 met de sciencefictionstrip Olaf Noord, een van de klassieke jeugdstrips uit die tijd en stapte later over op het maken van historische (Theban, de eerste wereldreiziger) en avonturenstrips (De brug in het oerwoud, Huckleberry Finn), een afwisseling waar hij van hield. Bus publiceerde grotendeels zijn stripverhalen in het blad Sjors en maakte ook strips voor Tina, Eppo en zijn opvolgers.
Cover voor Archie - album 3
Zijn bekendste strip is Archie, de man van staal, een Engelse stripreeks die hij overnam omdat Sjors geen verhalen meer kreeg toegestuurd, en waar hij een gemoderniseerde versie van tekende. In latere jaren maakte hij Stef Ardoba, Malorix en Russ Bender, zijn laatste strip voordat hij met pensioen ging, na een carrière van 43 jaar in dienst als tekenaar bij De Spaarnestad.
Originele cover Stef Ardoba - Het geheim van de tempel (1980)
In 2004 ontving hij, samen met zijn collega's en vrienden Harry Balm en Nico van Dam, de Bulletje en Boonestaak Schaal van Het Stripschap voor zijn bijdragen aan de wieg van het Nederlandse beeldverhaal.
Nico van Dam en Bert Bus
Bert Bus was lange tijd een van de belangrijkste Nederlandse sciencefictiontekenaars. Ook mag zijn aandeel in het populair worden van het historische stripverhaal niet worden onderschat. Een vakman die we niet mogen vergeten. (RS)

Deze tekst staat ook (in licht gewijzigde vorm) op Striptip!
Lees ook het Bert Bus IM van journalist en stripkenner Joost Pollmann.

Een aantal Bert Bus strips op een rij met beeld: www.freetimeweb.nl/home/strips/bert-bus.html

01 september 2017

Kim Duchateau brengt hommage aan Nero in Knack

Een betoverde Madam Pheip en Madam Nero in Knack deze week.
Kim Duchateau, bekend van stripbabe Esther Verkest en Aldegonne en altijd een groot fan geweest van de strips van Marc Sleen, publiceert sinds 12 juli een gloednieuw Nero stripverhaal in het Belgische weekblad Knack. Hierboven een plaatje van deze week uit De zeven vloeken.

Duchateau tekent en schrijft zijn hommage-verhaal in zijn eigen stijl maar gooit zich helemaal in het universum van Sleen en Nero. "De zeven vloeken speelt zich af in het nu, met laptops en gsm's bijvoorbeeld. Maar het blijft de strip die het altijd al was." In het najaar volgt de album uitgave.
Daarmee wordt ook de zeventigste verjaardag van de stripreeks gevierd. Geestelijk vader Marc Sleen zal dat zelf niet meer meemaken, hij overleed op 6 november 2016 in zijn woonplaats Hoeilaart op 93-jarige leeftijd.

Lees ook het Knack-artikel Kim Duchateau wekt Nero weer tot leven met hommagestrip.
Intro van Nero - De zeven vloeken (2017)

24 augustus 2017

Je 1e druk Amoras: misschien geen volledige 1e druk

Onlangs kwam ik in mijn archiefje een artikel tegen dat is geschreven door Pierre Borms en Patrick Vranken. Aangezien het om een knipsel gaat kan ik niet zien waar het in heeft gestaan, maar een artikeltje over Asterix: 'Het geheime wapen' dat er als aankondiging ook in staat, geeft aan dat het uit in elk geval uit 2005 stamt en mogelijk, gezien de auteurs, is het een uitgave van Brabant Strip Magazine. De beide heren beschrijven een interessante ontdekking die volgens mij onvoldoende is doorgedrongen in de stripwereld. 
De 1e druk uit 1947 met als titel Op het eiland Amoras.
Het eiland Amoras (1947) is in de eerste druk in twee typen uitgegeven, en wel een door Uitgeverij N.V. Standaard Boekhandel en een door De Stem. Beide zijn te herkennen aan natuurlijk de uitgeverij en aan de oude spelling die toen nog werd gehanteerd. De 2e druk van de Standaard Boekhandel heeft die spelling ook (De Stem werd niet opnieuw gedrukt in de oude spelling). Ook geeft de achterkant de juiste informatie, namelijk voor de 1e druk met de Zoo ik-serie en voor de 2e druk de aankondiging van de Suske en Wiske's De sprietatoom en De vliegende aap. 

Maar je moet werkelijk zeker zijn dat je boekje wel helemaal klopt. Ofwel; is een eerste druk wel helemaal een eerste druk?
Wat is het geval? Niet elk album komt ongeschonden uit de kinderhanden en vaardige verzamelaars en handelaren combineren dan diverse elementen van de verschillende albums zoals voor- en achterkanten en/of interieurs. Zo ontstaat er een nieuw oud boek met desnoods een plakbandje over de rug. Het is dus zaak om zowel de achterkant, als de voorkant als het interieur te kunnen herkennen.

de binnenkant
Er is namelijk een belangrijk onderscheid: het interieur van zowel de beide 1e drukken plus de 2e druk van De Standaard en de volgende drukken. De schrijvers van het stuk hebben een exemplaar in handen gekregen waarin aanwijzingen zijn opgenomen die in de 3e en volgende drukken zijn toegepast. Die kleuring was namelijk aanvankelijk niet overal consequent gedaan. Als voorbeeld; Wiske haar jurkje is op het laatste plaatje van pagina 15 rozerood.


Met het roze 'kleedje' en de gecorrigeerde versie in de 3e druk e.v..
In de versies erna wordt deze weer wit. En zo zijn tal van correcties terug te vinden. Zo is Sus Antigoon in de eerste druk op bladzijde 34 ook rozerood, evenals het jurkje van Wiske. Helemaal fout dus want een en ander behoort wit te zijn, en zo geschiedde.

Zo komt Sus en de kleding van Wiske beter tot zijn recht.
Om af te sluiten met nog zo'n voorbeeld. De rode mantel van Jef Blaaskop was in de eerste drukken wit (bladzijde 37, 2e plaatje) in plaats van rood.

Bij deze twee plaatjes is het overigens precies andersom dan bij de andere voorbeelden; wit moest rood worden terwijl het gros van de verkleuringen rozerood wit moest worden. Aan de hand van die kenmerken kun je je boekblok identificeren. Alleen werpt deze aardige kleurstudie een probleem op. De eerste herdruk van de Standaard heeft namelijk hetzelfde boekblok als de 1e druk, dus met die 'verkeerde kleuringen'. Overigens zijn er wel meer 'verkleuringen' zelf te vinden. Een aardige bezigheid als het regent.
Ook werd tegelijk met de omkleuring het oude taalgebruik aangepakt. Wiske zegt dan niet meer op het laatste plaatje van pagina 5 bijvoorbeeld Zoo, maar Zo. Aan de hand hiervan is geen duidelijkheid te krijgen wat betreft het boekblok.

Overigens geeft Catawiki als het jaar van de omkleuring en taalkuising 1949 aan en de stripcatalogus van Hans Matla vermeldt 1948, maar dit terzijde. Alleen bestaat de kans dat er in een werkelijke 1e druk (cover) een boekblok zit van een 2e druk De Standaard, want die zijn krek gelijk. Misschien dat het papier anders is, maar dat kan ik met mijn 1e en 3e druk dus niet controleren. Het zou kunnen, want het papier van mijn 3e druk is iets minder grof van snit dan de 1e druk.
1e druk uit 1947 met voorkant van 3e druk.
Wat ook nogal onbekend is, zijn de verschillen van de voorkanten. Bij de echte eerste drukken van de twee uitgeverijen van Het eiland Amoras, staat 'Willy Vandersteen' op de cover over een lengte van 7,9 cm afgedrukt en 'Uitgeverij N.V. Standaard—Boekhandel' heeft een lengte van 8,7 cm. Dat is de enige echte voorkant van de uitgave van 1947.
In de druk die erop volgt van 'De Standaard', de 2e druk dus, heeft Willy's naam een lengte van 7,4 cm en is de naam van de uitgever 8,8 cm. Last but nog least verandert dat laatste bij de 3e en volgende drukken in 9 cm. Menig freak zal zich die mogelijkheden van een huwelijk, zoals de schrijvers van het stuk dat omkatten noemen, behoorlijk aantrekken. Het venijn in het niet kloppen van de twee kanten van de covers, in combinatie met het boekblok, kan een struikelblok zijn voor het hebben van een brandschoon en kloppend exemplaar. Let in elk geval goed op als er plakband is gebruikt. Een huwelijk is zo gesloten.

Als PS: de scans zijn niet bijster mooi, maar dat komt omdat voor deze kleurstellingen rasters werden gebruikt om nuances aan te brengen. Excuus ervoor. (HvK)

NASCHRIFT (26 augustus 2017)

“Net na de publicatie van deze uitleg over 1e drukken voor Het eiland Amoras, werd ons meegedeeld door Menno Barkema van de Leidse Stripshop dat een huwelijk ook goed te zien is aan de nietjes. Die zitten in vrijwel elk album op een andere plek. Dat komt omdat deze houdertjes er met de hand (!) in werden geniet. Op die manier is dit, als de gaatjes nog te zien zijn, een niet vervalsbare vingerafdruk voor een niet omgekate uitgave. Met dank voor de tip.” (HvK)

Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog levert hij (on)regelmatig bijdragen met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes.

Eerder publiceerde hij een Uitglijer over Guus Slim: Kamerlid PiemelHergéSuske en Wiske: De Tartaarse helmTintin: Le Sceptre d'OttokarSchanulleke (Suske en Wiske)Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2)Suske en Wiske: De RingelingschatUitglijers met dubbele betekenissen?Uitglijer Guus Slim: Bomaanslag in de bergenEen speurtocht naar striptekenaar en scenarist PizarroDe Uitglijers van Eddy PaapeDan CooperDe Tartaarse helm (Jeugd Revue)Majesteitelijke UitglijerFournier, Suske en Wiske en Dick BosFoute teksten bij onze wereldvermaarde held, Rik overleeft de kogels (Rik Ringers) en Hoe geel is een bruine schoen ? (Ton en Tinneke)

19 augustus 2017

Eppo 17 - De boekenkast van Kenny Rubenis

Kenny Rubenis thuis in Rotterdam met een Kenny-buikspreekpop (27 mei 2017). Copyright foto: Robin Schouten.
In stripblad Eppo nr. 17 staat van mij: De boekenkast van... Kenny Rubenis. De auteur van Dating for Geeks, die speciaal voor deze Eppo (en het nummer erna) extra lange afleveringen maakte van deze populaire Metro-strip is met zijn Rubenesk-cartoons op de postpagina ook zo'n beetje de huistekenaar van Eppo. 

Voor De boekenkast van... heeft Kenny een all time favoriet als Casper en Hobbes laten liggen en koos hij voor boeken van Marc van der Holst, Tom Gauld, Bryan Lee O'Malley en Luke Pearson. Eppo nummer 17 ligt tot 31 augustus in de winkel en is ook online te bestellen via de Eppo site.
De boekenkast van Kenny Rubenis. Copyright foto's: Robin Schouten. Voor een groter formaat, mail naar incognito@comic.com
Door de publicatie van zijn gagstrip Dating for Geeks in de Metro én online bereikt Kenny Rubenis (1984) dagelijks een groot publiek. “Je kunt het een licht autobiografische strip noemen. Ik doe er zelf in mee omdat het over nerds gaat. Het is gewoon leuk om jezelf af en toe in de krant terug te zien.” 

Naast een diverse stripverzameling van Nederlandstalige en veel Engelstalige strips heeft Kenny ook poppetjes en andere strip -en tekenfilm prullaria in huis. Strips werden bij hem thuis al met de paplepel ingegoten. “Mijn moeder las ook als kind veel strips en sinds ik me kan herinneren waren ze in huis zoals Asterix en Lucky Luke. En ik had een abonnement op de Donald Duck.” In de leesmap ontdekte hij de stripbladen zoals Sjosji en Striparazzi en zo kwam hij in aanraking met Nederlandse striptalenten. “Spekkie Big en De familie Fortuin vond ik heel leuk, evenals de strips van Mars Gremmen. In mijn pubertijd begonnen de webcomics op te komen en die ben ik toen zelf ook gaan maken. Zo heb ik veel andere stripmakers leren kennen zoals Fokke & Sukke – tekenaar Jean-Marc van Tol waarvoor ik vijf jaar heb gewerkt als assistent. Bijna al zijn werk voor Eppo heb ik toen ingekleurd en ook aan een paar stripafleveringen meegeschreven. Daarna ben ik gaan freelancen met mijn eigen werk.”

Kenny houdt van veel verschillende dingen (“Ik lees strips graag in de originele taal”) en heeft boeken uitgekozen die de Eppo lezers volgens hem nog niet direct kennen. Lees het in Eppo nummer 17.
Eppo nr. 17 met De boekenkast van Kenny Rubenis.

19 juli 2017

Aimée de Jongh stopt met Metro-strip Snippers

Stel je voor: je publiceert als 28-jarige een semi-autobiografische strip die een enorme fanbase heeft opgebouwd en elke dag wordt gevolgd door meer dan 1 miljoen lezers. Toch stopt Aimée de Jongh (1988) definitief met het schrijven en tekenen van de krantenstrip Snippers die 5,5 jaar dagelijks in de krant heeft gestaan. Op donderdag 20 juli verschijnt de laatste aflevering in Dagblad Metro.
De Jongh licht toe: "De afgelopen maanden werd het steeds lastiger om de grappen voor Snippers op papier te krijgen. Soms duurde het 3 uur om een grap te verzinnen. Ik bleef maar schetsen, schrijven, krassen, en vooral staren naar het papier, net zo lang tot ik een goede grap had. En dan moest ik er nog vier.
Een andere factor in mijn beslissing is De Terugkeer van de Wespendief, de graphic novel uit 2014 die een internationaal succes bleek, met zelfs een verfilming tot gevolg (uitgezonden als Telefilm op 22 maart 2017). Ik denk nog vaak terug aan het plezier dat ik had tijdens het maken van dit grote, serieuze stripproject. Sinds het boek zijn er ook verschillende uitgeverijen die een nieuwe graphic novel van mij willen uitgeven, en ik realiseer me dat dit een hele bijzondere positie is. Daarom heb ik besloten om me voorlopig te richten op het maken van graphic novels. Gewoon omdat dit het moment is om het te doen." Lees het volledige persbericht op haar site via deze link.
Een recente aflevering van Snippers
Albums van Snippers zijn nog steeds verkrijgbaar, bij de auteur zelf op stripbeurzen of in (web)winkels. Op de Facebookpagina van Snippers is het mogelijk om een reactie achter te laten. Deze worden niet beantwoord door de stripmaakster maar wel door haar gelezen.
Toekomstige signeersessies van Aimée de Jongh (voor Snippers albums van Strip2000 en sinds kort bij Uitgeverij L) worden tevens op deze Facebookpagina aangekondigd.

16 juli 2017

Stem voor de Stripmaker des Vaderlands

Op 7 juli werden de genomineerden voor de titel Stripmaker des Vaderlands bekend gemaakt. Robert van der Kroft (Sjors en Sjimmie, Claire), Pieter Hogenbirk (De Ruyter), Maaike Hartjes (Maaikes Dagboekje) en Margreet de Heer (Liefde in Beeld) gaan de strijd aan. In oktober wordt de daadwerkelijke Stripmaker des Vaderlands verkozen. 
Genomineerden Stripmaker des Vaderlands met op het beeldscherm Margreet de Heer (Amsterdam, 7 juli 2017) Foto: Mariella Sormani
Na een Dichter en een Denker des Vaderlands komt er nu ook een Stripmaker des Vaderlands. ‘Hij of zij moet een ambassadeur worden voor het beeldverhaal en het medium strip in de volle breedte laten zien’, zegt Caroline van der Lee, voorzitter van de stichting die de Stripmaker des Vaderlands heeft opgezet. ‘Daar hoort ook bij dat er projecten en activiteiten ontwikkeld worden die de strip op de kaart zetten. En de Stripmaker des Vaderlands kan bij een gebeurtenis van nationaal belang een visie op de actualiteit in stripvorm geven.’ 

De komende maanden laten de vier genomineerden zichzelf zien om uiteindelijk de felbegeerde titel van Stripmaker des Vaderlands in de wacht te slepen. Het publiek beslist daarover mee, stemmen kan tot 30 september via www.stripmakerdesvaderlands.nl. Daar is ook meer informatie te vinden over de genomineerden en een filmpje waarin ze zich presenteren. De winnaar wordt bekend gemaakt tijdens het Stripfestival Breda op zaterdag 14 oktober.
De genomineerde stripmakers bij Roelof Hemmen in de studio van BNR Nieuwsradio (10 juli 2017)
Volg Stripmaker des Vaderlands op Facebook waar allerlei leuke extra's zijn te vinden over de stripmakers met bijbehorende links. Margreet de Heer promoot zichzelf (en de andere genomineerden ook een beetje) in haar Engelstalige webcomic.