Michiel de Jong & Chris Berg - Ome Koen (1994)

 

Op 3 september 1994 op het stripfestival in Valkenswaard, het 9de Brabants stripspektakel, maakte Michiel de Jong en Chris Berg (RIP) in een melige bui deze 'Ome Koen' tekening voor me. Na 30 jaar besloot ik het uit mijn tekenboek los te scheuren en te scannen (en aan elkaar gelast door Ed Hengeveld). Ome Koen is niemand anders dan tekenaar Koen Hottenhot, die net als Chris en Michiel toen bij de stand zat van mijn stripblad Incognito. Incognito nr. 5 (augustus 1994) was net uit en had een cover van Michiel de Jong voor zijn detectivestrip Het ijzeren tijdperk (scenario van Richard) dat in Incognito liep van nummer 2 t/m 6. 

Echt blij met de Ome Koen-tekening van Chris en Michiel was Koen overigens niet, herinner ik me nog. En de stripbeurs vond hij ook niet veel aan, wat hij ontegenzeggelijk uitdrukte in deze tekening voor stripfan Freddy Oudhof, die hij mij een aantal jaren geleden toestuurde voor deze blog. 

Koen Hottenhot (zijn echte naam, hij signeerde met KoHo) behoorde tot de allereerste Incognito tekenaars en stond al in nummer 0 met een absurdistische korte strip over Adolf Hitler, die hij met een aantal andere van zijn bizarre humorstrips verzamelde in zijn eigen beheer boek Necronomicon (1994) dat hij in Valkenswaard signeerde. Het titellogo op de cover was ontworpen door Jelle Venema, een vriend van Koen die soms hielp bij het verzinnen van grappen (en kortstondig in Incognito stond als tekenaar van de strip Dracula en een advertentie voor Lambiek). Lees ook uit 2010 het bericht Koen Hottentot even terug met Schnuurt Epiloog.

Zone 5300 #135 met aandacht voor Chris Berg

 

Zone 5300 #135 (zomer 2024)

In het nieuwste nummer van Zone 5300, nummer 135, wordt het dertigjarige jubileum gevierd van het Rotterdamse blad met strips, cultuur & curiosa. Bovendien is er veel aandacht voor de eind juli overleden Chris Berg, die de cover maakte van de eerste Zone 5300 uit 1994, en 30 jaar later opnieuw op de cover prijkt, ditmaal met een fragment uit een van zijn laatste grote olieverfschilderijen, Cataclysmic (2023). Full circle, zoals dat zo mooi heet. En lekker psychedelisch en uitzinnig. 

Binnenin staat ook het artikel 'Chris Berg: een mooie balans tussen serieus en flauwekul' geschreven door hoofdredacteur Tonio van Vugt, inclusief een hilarische anekdote van Luuk Bode over zijn studiegenoot en vriend Chris ('De eeuwige practical joker') plus vier pagina's met werk van Chris verzameld onder de noemer Zone Expo. 

Op pagina 56 van deze Zone 5300 staat ook een recensie van de door Jeroen Thijssen geschreven Peter Pontiac biografie, en Pontiac, DE undergroundtekenaar van Nederland, was degene waar Chris Berg in de jaren negentig op bezoek was geweest als onderdeel van zijn afstudeerproject op de kunstacademie in Rotterdam. Zo komt het allemaal mooi samen. De cover van de Pontiac biografie had ik in juni laten zien aan Chris. 

Chris Berg - Covers Zone 5300 (1994-2024)

In Memoriam: Chris Berg (1969-2024) - Deel 2

 

Chris Berg met zijn zoon Kai in Chicago, maart 2024.

Het tweede deel van mijn In Memoriam voor Chris Berg, striptekenaar, illustrator en schilder die op 29 juli 2024 overleed in Rotterdam aan de gevolgen van kanker, kort na zijn 55ste verjaardag. Chris was vanaf 1993 een van de dragende tekenaars van mijn stripblad Incognito, tot eind 1997 toen hij vertrok naar Amerika. Vanaf 2012 onderhielden we contact via Facebook en we bleven bevriend.  

Hij werd geboren als Christian Berg op 19 juli 1969 in Rochester, New York als zoon van een een Duitse privédetective, die zoals hij pas veel later leerde, eigenlijk zijn stiefvader was. Op vierjarige leeftijd emigreerde hij met zijn Nederlandse moeder en zus naar Nederland en groeide op in Alkmaar.

Chris Berg (l) met zijn oudere halfbroer.

Uit Wie is... Chris Berg (da's moeilijk) uit Incognito #4, juni 1994, grotendeels door Chris zelf geschreven: 'Tekenen deed hem geen flikker, totdat hij harkpoppetjes leerde tekenen op de grafische afdeling van de LTS. Deze harkpoppetjestechniek was al op een redelijk niveau ontwikkeld, toen hij na een jaar op de Academie voor Beeldende Kunsten in Kampen overstapte naar de Rotterdamse Kunstacademie (tegenwoordig bekend als de Willem de Kooning Academie).' Vanaf 1991 studeerde hij daar illustratie. Tot zijn medestudenten behoorden de toekomstige striptekenaars Luuk Bode, Michiel de Jong en Milan Hulsing, evenals stripinkleurster Marloes Dekkers. Hij verkeerde in goed gezelschap. 

Zelfportret, uit Incognito nr. 4 (juni 1994)

Half  '93 startte hij samen met vriend en klankbord Bram Spits de studio Pinnoccio Revival Centre, waar strips uitrolden als het Sint verhaal voor Incognito #2 (dec. 1993). Chris hield er altijd wel van om met anderen samen te werken aan strips en projecten, vooral wat betreft het schrijven van teksten en dialogen. Met Luuk Bode opereerde hij als cartoon-duo onder de naam 'Terror Twins'. En met vriend en schrijver Erwin Hofstede voltooide hij in 1994 het eerste deel van J. Nowee's 'Arendsoog en Witte Veder' striptrilogie. 

Chris Berg met zijn Arendsoog stripstroken (ca. 1994)

In 1995 tekende hij, afgestudeerd en al, op scenario van Pieter van Oudheusden (1957-2013) het twaalfpagina stripverhaal Vade retro, over een kunstschilder die langzaam zijn verstand verliest. De bedoeling was dat Chris en Pieter een reeks psychologische verhalen zouden maken over schilders, maar het zou bij dit ene duistere verhaal blijven, dat pas een jaar later in Zone 5300 #9 (sept. 1996) werd geplaatst. Dit jaar vertelde Chris me dat toen ook de invloed van studiegenoot Milan Hulsing was doorgesijpeld in dit verhaal. Uit Wie is... Chris Berg (da's moeilijk), juni '94: 'Tekenaars als Wrightson, Liberatore, Crumb en Pontiac waardeert hij zeer, omdat deze 'qua techniek in kleur en in zwart-wit uitmuntend bezig zijn'. 

Cover Zone 5300 #9 (sept. '96) met aankondiging Vade retro.

Pagina 12 van Vade retro.

In een interview voor stripinformatieblad Zozolala nr. 82 (aug./sept. 1995) met Toon Dohmen en Karin van Wylick zei hij over Vade retro: “Ik ben er heel erg tevreden over. Je ziet eraan dat mijn stijl zich ontwikkelde in de tijd dat ik aan het verhaal bezig was. Over de laatste pagina ben ik het meest tevreden. Misschien dat ik het volgende verhaal weer totaal anders teken. Ik ben gewoon continue aan het zoeken. Dat weet Pieter en dat kan ook.” Hij besluit het interview met: “Ik ben in de eerste plaats visueel geil. Uiteindelijk wil ik ook heet worden van mijn eigen werk.”

Harry the Intergalactic Milkman (Incognito nr. 11, okt. 1997)

Chris tekende in zijn laatste jaren voordat hij naar Amerika vertrok nog diverse korte strips voor bladen als Pré zoals de strip 'Gerrit Jan en de marine' (aug. 1996) en voor Toekomst Magazine (1997) en ook illustraties voor Revue. In mijn stripblad Incognito publiceerde ik van 1994-1997 zijn gagstrip Harry the Intergalactic Milkman, en in 1997 zijn paginabijdrage voor Incognito's kettingstrip Het lieve leven dat hij het jaar ervoor had getekend. Een van de beste afleveringen van de strip, heerlijk over the top, extravagant en een grafisch hoogstandje uit het oeuvre van Chris. 

Het lieve leven afl. 22 (Incognito nr. 11, okt. 1997)

Maar uit telefoongesprekken uit die tijd wist ik dat hij niet tevreden was over zijn bestaan. Nederland was te klein voor hem geworden. Dit vertelde hij nog eens in een lang interview dat ik met Chris deed voor Zone 5300 #100 (winter 2012-2013) en dat ik had samengesteld uit intensief mailcontact met Chris. In december 1997 vertrok hij naar Chicago om daar een kunstenaarsbestaan te gaan leiden. Ik was erbij op zijn afscheidsfeest in Rotterdam. Niemand wist toen nog uiteraard of hij zou terugkeren naar Nederland. Via Luuk Bode sijpelde er nog wel nieuw werk door van Chris, en ik kreeg kopieën van zijn lange stripverhaal '3' , met een Hitchcock-achtige sfeer, dat hij in 1998 tekende in Chicago. Fantastisch werk dat nog nooit is gepubliceerd. 

Chris Berg in Chicago. (Foto: Bruce Sewik)

Na december 1997 hoorde ik helemaal niets meer van Chris, totdat ik begin 2012, out of the blue, een vriendschapsverzoek van hem ontving. Hij had na jarenlang het uitgesteld te hebben, een Facebook account aangemaakt, en ik was blijkbaar de eerste persoon die hij benaderde, wat me erg verbaasde. Maar toen herinnerde ik me ook weer die periode uit 1994 toen we wekenlang iedere dag met elkaar telefoneerde en we diepgaande onderwerpen aansneden. Ik denk dat hij zich bij mij 'veilig' voelde. "You and I are the same" had hij eens gezegd in een chat. Met zijn Rotterdamse vrienden had hij een iets ander, lichter contact gehad. Al liet hij heus wel af en toe iets los over zijn traumatische jeugd, maar altijd op de meest onverwachte momenten, waardoor Luuk, Michiel en zijn andere vrienden er geen chocola van konden maken. Daar kwam bij dat Chris wel van een geintje hield. Meende hij het nou of niet?

Button Harry the Intergalactic Milkman (Stripdagen 1996 in Breda)

Wat me vooral nog van die gesprekken uit de jaren 90 is bijgebleven is zijn vergevingsgezindheid. Hoewel hij zeer slecht was behandeld door zijn familie, wilde hij niet boos op hun blijven. Dat was de boodschap. Hij had nieuwe mensen ontmoet waarmee hij het goed kon vinden, nieuwe vrienden, en dat was hem veel meer waard dan blijven hangen in nare herinneringen van vroeger. Toch werden die, helaas, nog steeds opgerakeld, ook in zijn laatste jaren via het contact met zijn familie. Chris had nog altijd veel problemen, zo besefte ik in 2013 toen hij via een chatbericht de noodklok had geluid. Ik zal hier verder niet op ingaan. Gelukkig ging het daarna toch weer beter met hem. Zijn veerkracht was groot, en hij kon veel kwijt in zijn schilder -en illustratiewerk. In Chicago was hij dan ook een legend.

Luuk Bode en Chris Berg in Rotterdam, 25 mei 2015 (Foto: Robin Schouten)

In 2014 werd zijn zoon Kai geboren, en dat deed me erg veel plezier. Zijn vriendin Tara Fallon was de moeder. Een jaar later keerde hij weer even terug naar Nederland, en in Rotterdam vond een reünie plaats met Luuk, Michiel en Bram Spits, waar ik ook bij was. Chris wilde daarna nog naar Amsterdam en ik ging mee, samen met Tara en Kai. In Amsterdam maakte ik kopieën van zijn lange stripverhaal It was God's own fault, the snake was semi OK dat hij later weer heeft hertekend. Waarschijnlijk zal deze strip nog wel eens gepubliceerd gaan worden. Ook heeft Chris, zo had ik begrepen, een lang verhaal getekend van Harry the Intergalactic Milkman dat nog moet verschijnen. 

It was God's own fault, the snake was semi OK - pagina 21

Begin april 2024 keerde Chris weer terug naar Nederland om zich, zo bleek later, te laten behandelen voor een zeldzame vorm van peniskanker, die al uitgezaaid was. Ik heb Chris helaas niet meer gezien, wel hebben we elkaar nog twee keer gesproken in juni. Het eerste gesprek duurde 45 minuten, dat ik eigenlijk had moeten opnemen omdat hij zoveel informatie gaf dat ik er een artikel van had kunnen maken. De bedoeling was dat ik hem nog 'echt' zou gaan interviewen, dat was mijn eigen voorstel, en hij ging meteen akkoord. "Maar dan ga ik je ook echt alles vertellen, Robin", zei hij. Door persoonlijke omstandigheden lukte het me niet om nog eens met Chris af te spreken. Iets wat me nog altijd spijt.

Birthday cake tekening, 19 juli 2024. Een van zijn laatste werkjes.

Na zijn 55ste verjaardag op 19 juli jl. ging het helaas zeer snel slechter met hem. Via Luuk Bode vernam ik op 29 juli dat hij die ochtend was overleden. Een vriend en groot artiest was heengegaan. Het blad Zone 5300, waarvoor Chris de cover had gemaakt voor het eerste nummer in 1994, zal in haar volgende nummer veel aandacht geven aan zijn werk. Ik hou je hier uiteraard van op de hoogte. Verwacht nog meer werk van Chris in de toekomst, ook op deze blog. Het is nog niet gedaan.  (RS)

Lees hier deel 1 van mijn In Memoriam voor Chris Berg.

Chris Berg & art friends in Chicago

 

Chicago, ca. 1998-1999

Chris Berg (links) met vrienden bij het kunstenaarscollectief Flat Iron Arts Building, Wicker Park in Chicago, waar hij woonde van december 1997 tot en met maart 2024. Hij overleed op 29 juli in Rotterdam aan de gevolgen van kanker. 

Chris publiceerde deze foto op 17 juni '24 op zijn Facebook-pagina met deze tekst: "Me, Christy Merry and Alex Stone (RIP buddy). I often try to explain the Wicker Park golden years to family and friends in Holland, we rolled into that amazing around the coyote art scene. The right time, right place. Aaaamazing group of artists I’ve met."

Deel 2 van mijn In Memoriam voor Chris Berg volgt zeer spoedig. 

In Memoriam: Chris Berg (1969-2024) - Deel 1

 

Dr. Oscar Roberto Brouwer ontvangt van Chris een van zijn schilderijen bij het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam, 16 juli 2024.

Het overlijden van Incognito-tekenaar Chris Berg op 29 juli jl. (zie dit bericht) heeft me diep aangegrepen. Het was half juni dat hij op Facebook uitleg gaf over zijn situatie. Begin april was hij onverwachts teruggekomen uit Chicago (waar hij sinds 1998 had gewoond) om zich in Nederland te laten behandelen voor een zeldzame vorm van kanker. Helaas was het al uitgezaaid. Kort na dat shockerende bericht had ik een lang telefoongesprek met hem gevoerd. Zijn levensverwachting was nog een paar maanden. Toch hield hij zich buitengewoon kranig en hij had weer volop contact met zijn ‘oude’ Rotterdamse vrienden, onder andere zijn studiegenoten van de kunstacademie (tegenwoordig Willem de Kooning Academie). Dat ze elkaar bijna tien jaar niet hadden gezien maakte niets uit. 

Michiel de Jong, Chris, Bram Spits en Luuk Bode in Alkmaar, 5 mei 2024.

Zijn daaropvolgende berichten gaven een inkijkje in zijn dagelijkse leven en vooral het lijden ervan, al hield hij zich buitengewoon sterk. Ik vond het mensonterend en had erg met hem te doen. Op persoonlijk vlak voelde ik me altijd sterk verbonden met Chris. Dat had zeker ook met onze familieachtergronden te maken, die schrikbarend veel overeenkomsten kende. Chris liet daar in de jaren 90 slechts sporadisch iets over los, en altijd op de meest onverwachte momenten. 

Ik kende Chris vanaf de eerste Incognito dagen in 1993 toen die zomer Incognito nummer 0 was verschenen tijdens het Stripfestijn in Dordrecht. Het was Michiel de Jong die Chris aan mij had voorgesteld, zo wist hij zich nog te herinneren afgelopen juni. Na onze kennismaking in Dordrecht stuurde hij me kopieën van zijn stripwerk, dat erg divers was, met een handgeschreven brief die opende met: ‘Niet al het werk wat ik je opstuur is recent, “so bare with me for a moment.”

Titelpagina van de oerversie van The Fridge (1993)

Hij stuurde twee stroken die hij rond een striptentoonstelling van Marten Toonder had gemaakt, een episode uit een langer verhaal van twee jaar ervoor, ‘Czoylarkral’ met veel kettingzaaggeweld, een pagina over The Gee’s, en een inleidingspagina van The Fridge, een verhaal dat hij het jaar ervoor met een paar vrienden voor de lol had gemaakt (‘zit voornamelijk slecht werk tussen’ schreef hij erbij). The Fridge zou ook de titel worden van zijn stripblad, een hobby-project met o.a. Michiel de Jong, Milan Hulsing en Luuk Bode. Toen ik Chris leerde was hij net bezig om zijn werk te publiceren, onder andere in het stripblad P.O.S.S.E. (TV Nomaden special) met een spraakmakende cover. 

“Ik voelde me wel connected tot je blad” zei Chris toen ik hem in juni vertelde hoezeer ik altijd zijn bijdragen aan Incognito waardeerde, en zijn tomeloze inzet op stripbeurzen en festivals. Chris was erbij op de Stripdagen 1993 in Breda toen we daar (op 16 en 17 oktober in het Turfschip) het eerste Incognito nummer presenteerden, al stond hij nog niet in het blad. Hij maakte geinige tekeningetjes voor nieuwsgierige bezoekers die zich afvroegen wat Incognito voor blad was, en wie die vrolijk-baldadige tekenaars waren, aangestoken door Chris. Hij hield van de interactie met het publiek en maakte continue grapjes. Ook kon hij het meteen goed vinden met Ulli Bürer (1965-2015), de tekenaar van de Bettie Page strip ‘Six Inch Stiletto’s’ in Incognito. 

Chris Berg (r) en Jeroen Minnema op de Stripdagen Breda in 1993 (Foto: Maria Heijdendael)

In Breda zat Chris naast Jeroen Minnema te tekenen en na de festivaldag eindigden we met z’n drieën in Café Het Hijgend Hert, aan het bier en de zelfgemaakte tomatensoep. Ook al kende ik Chris toen nog maar een paar maanden, ik voelde al zeker een band. Ik was geen flamboyante artiest zoals hij maar op menselijk vlak lagen we elkaar goed. Zijn bijzondere kijk op de wereld vond ik intrigerend. Het leek alsof zijn over-the-top humor hem op de been hield. En zijn werk als tekenaar uiteraard. Hij was erg getalenteerd, maar hij leek nog zoekende naar een eigen stijl. Een interessante periode voor deze jonge artiest.  

Michiel de Jong & Chris Berg cover voor Incognito nr. 2 (dec. 1993)

Michiel de Jong en Chris hadden me in Breda verrast met een covertekening die zij samen hadden vervaardigd; de Kerstman vs de Sint, te gebruiken voor Incognito nummer 2, december ‘93. Die gedeelde cover, plus een vierpagina stripverhaal over de Kerstman vs de Sint betekende het debuut van Chris in Incognito. In die periode zocht ik hem op in Rotterdam, onder andere voor de Sint strip die hij in een nacht had afgewerkt. Later begreep ik van Luuk Bode dat hij tijdens een les een grappige situatie heel snel in een tekening kon omzetten, die ook nog eens publicabel was. Zijn enorme arbeidsethos kwam hem later goed van pas toen hij zich meer toelegde op het maken van olieverfschilderijen. 

Michiel de Jong tekende Chris Berg (die een boekje jat) in zijn korte verhaal Er was eens... (Incognito nr. 7, 1995)

Na Breda ging ik met Chris, Koen Hottentot en Jelle Venema naar de Stripgidsdagen in Turnhout, België, op 11 december ‘93. Chris baalde dat Incognito nummer 2 nog niet uit was, met zijn gedeelde cover en strip, maar niettemin haalde hij alles uit de kast om ervoor te zorgen dat bijna alle Incognito’s die we hadden meegenomen werden verkocht. Ook al werden we neergezet in een afgelegen hoek, Chris bracht flink veel leven in de brouwerij. Een van zijn meest succesvolle openingszinnen was: “Houd u van strips? Dan houd u van ons!” Zijn gave om het publiek binnen no time in te pakken was ongekend, met zoveel enthousiasme en charme. Af en toe dacht ik dat het wel ietsje minder kon, maar dan zei hij: “Don’t worry, ik weet heus wel wat ik doe.” Toen we aan het eind van de dag wegreden uit Turnhout was ik ervan overtuigd dat dit sympathieke Belgische plaatsje voorgoed was veranderd door het hurricane-achtige optreden van Chris. Dat kon niet anders. Het was voor mij, en ongetwijfeld ook voor Jelle en Koen, een onvergetelijke ervaring. 

Tekeningen voor een Incognito expositie in de bieb in Rotterdam, 1994.

Het jaar erop volgden nog meer stripbeurzen en festivals waar Chris aanwezig was, in Delft, Rotterdam en de Haarlemse Stripdagen, waar we met veel succes Incognito nummer 4 verkochten, met Bettie Page op de cover. Chris sprak zijn bewondering uit voor Ulli Bürer, zowel als tekenaar als mens. Het feit dat deze twee tekenaars, met totaal verschillende karakters zo goed met elkaar klikten vond ik heel leuk om te zien. “Echt tof dat Ulli er is”, zei Chris met een gelukzalige grijns tegen me in Haarlem. 

Chris Berg met Bettie Page door Ulli Bürer (1994)

Ulli maakte in Haarlem een potloodtekening van Chris met Bettie Page, die hij op mijn verzoek in inkt zette, en die ik publiceerde in Incognito nr. 5 (aug. 1994). Rond die tijd studeerde Chris af op de kunstacademie in Rotterdam, richting illustratie. Hij experimenteerde in verschillende stijlen, o.a. in EC Comics (Bernie Wrightson) en Japanse manga (Akira) voor het kortverhaal Check your head (Incognito nr. 4) dat het jaar erop in een langere versie in zijn blad The Frigde werd gepubliceerd. 

Deel 2 van dit In Memoriam volgt binnenkort.

Incognito-tekenaar Chris Berg overleden

 

De rouwkaart voor Chris op zijn Facebook-pagina, 3 augustus '24.

Heel triest nieuws. Op 29 juli 2024 is Incognito-tekenaar en goede vriend Chris Berg overleden in Rotterdam aan de gevolgen van kanker. Hij werd 55 jaar. Ik leerde hem in 1993 kennen toen we bezig waren met het eerste Incognito nummer, dat verscheen in het najaar. Hij was een van de steunpilaren van het blad tijdens de eerste jaren, en hij ging vaak mee naar stripbeurzen en festivals. Ook privé leerde ik hem goed kennen. 

Stripdagen Haarlem 1994. Chris Berg leest Incognito nr. 4, cover van Ulli Bürer. (Foto: Ulli Bürer)  

Sinds de Incognito tijd had ik een sterke band met Chris gekregen en we hadden tot vrij kort voor zijn dood nog contact. Binnenkort zal ik een uitgebreide In Memoriam plaatsen, vol met herinneringen, anekdotes en zeldzaam beeldmateriaal van Chris. Ik zal hem erg missen, zowel als mens als artiest. 

Lees hier een uitgebreid interview terug met Chris Berg dat ik had afgenomen voor Zone 5300 nr. 100 (winter 2012-13).

Michiel de Jong en Chris Berg - Delftse Stripdag 1994

 

Kunstacademievrienden en (small press) striptekenaars. Foto: Ulli Bürer

Michiel de Jong en Chris Berg nemen een break op de Delftse Stripdag in maart 1994 toen we stripblad Incognito nummer 3 voor het eerst verkochten, en aanwezig waren met signerende tekenaars zoals Michiel, Chris, Mark Hendriks en Ulli Bürer. Ik herinner me nog dat het aardig druk was bij onze stand, en dat ik daar heel opgetogen en trots op was. 

Incognito nr. 3 (maart 1994)

Hanco Kolk kwam ook bij ons langs, en toen iemand vroeg wat voor een blad Incognito was, antwoordde Hanco: "Dat is het beste stripblad van Nederland." Ja, dat had hij echt zo gezegd. Wow. En dat na amper drie nummers (vier als we nummer 0 meerekenen).

Michiel de Jong's commentaar bij de foto: "Dat moet die keer zijn geweest dat ik Hanco (Kolk, red.) en Peter (de Wit, red.) voor het eerst sprak bij de Incognito stand." Michiel zou een paar jaar later gaan werken op de stripstudio van Hanco Kolk, Peter de Wit en Aloys Oosterwijk, De Plaatjesmaker, waar hij assistent was voor De Familie Fortuin strip van Peter en de Gilles de Geus strip van Hanco. Zowel Peter (Bigg) als Hanco (De familie Sloterdijk) schreven ook strips voor Michiel. 

Chris Berg - Moebius hommage (2024)

 

Chris Berg, in de jaren negentig tekenaar voor stripbladen als Incognito, Zone 5300 en POSSE werkt en woont sinds 1997 in Chicago. Op mijn verzoek maakte Chris in maart 2012 een hommage tekening voor de toen net overleden Franse stripgrootmeester Jean Giraud, ook wel bekend als Moebius, voor de inmiddels verdwenen stripsite StripSter. Deze tekening (zie hierboven) heeft Chris afgelopen maand, met hulp van wat vrienden, digitaal ingekleurd en op zijn Facebookpagina geplaatst. "My 1st Procreate experiment." 

Nu weet hij ook hoe hij zijn langverwachte stripverhaal kan inkleuren; It was God's own fault, the snake was semi OK dat verder al helemaal afgewerkt is. 

Hieronder staat de originele tekening uit 2012. Vooral het gezicht is door Chris anno 2024 behoorlijk veranderd. Leuk om deze evolutie te zien. Chris Berg's werk is ook op Instagram te bewonderen: instagram.com/chris_otto_berg

Chris Berg met Rotterdam Stripstad boek in Chicago

Chris Berg met het 'Rotterdam Stripstad' boek in Chicago waar hij sinds december 1997 woont.

Incognito, Zone 5300 en The Fridge -tekenaar Chris Berg poseert trots in downtown Chicago met het lijvige 'Rotterdam Stripstad' boek waarin hij ook staat, dankzij samenstellers Theo Seesing en Sander Grip (en door mij aangeleverde scans). Ruim 240 pagina’s, formaat 23×33 cm, hardcover en met twee fold-out’s. 

Gepost door Chris op zijn Facebookpagina op 20 oktober 2022: "Really cool to be mentioned next to artists like Martin Lodewijk in that amazing book! Maar ook mijn stripgabbers Luuk Bode, Michiel de Jong, Milan Hulsing en Robin Schouten. Super toffe periode in mij leven. Ik ging downtown om een foto met het boek te maken. Die sign in de achtergrond was een codinkindinky. We just walked into it. Bang."

Het omvangrijke Cross Comix-boek 'Rotterdam Stripstad, 100 jaar strips in de stad' vertelt de geschiedenis van het beeldverhaal in Nederland en de manieren waarop de stad Rotterdam in de negende kunst figureert. Van een stad die vluchtig voorbijkomt in een enkel plaatje tot complete pagina’s die zich aan de oevers van de Maas afspelen. 

Er is aandacht voor de vele stripmakers die de stad rijk is. Marten Toonder is in Rotterdam geboren, Jan Kruis en Dick Bruynesteyn komen ervandaan en Hanco Kolk woont er, om maar wat namen te noemen. Ook jonge tekenaars als Kenny Rubenis, Aimée de Jongh en Sterre Richard wonen en werken al lange tijd in Rotterdam. 

In de jaren negentig behoorden tekenaars als Chris Berg, Michiel de Jong, Milan Hulsing en Luuk Bode tot die generatie. Ze zijn allen met beeldmateriaal en bio's in het boek vertegenwoordigt.

'Rotterdam Stripstad' boek in downtown Chicago (Foto: Chris Berg, 2022)

Chris Berg interview - Zone 5300 # 100

Recentelijk verscheen het 100ste nummer van Zone 5300, hét blad voor strips, cultuur & curiosa in Nederland en Vlaanderen dat is opgericht door Tonio van Vugt en Sjors & Sjimmie en Claire tekenaar Robert van der Kroft. In nummer 100 staat mijn eerste bijdrage voor Zone: een interview met Chris Berg. (klik op alle afbeeldingen voor een groter formaat)



In oktober 1994 kwam de eerste Zone 5300 uit met een 3D-cover van Chris Berg. Chris heeft ook in mijn stripblad Incognito gepubliceerd, in de jaren 1993-1996. Eind 1997 emigreerde hij naar Chicago en verdween lange tijd uit beeld. Tot een paar jaar geleden, toen er prachtige tekeningen, schilderijen en stripfragmenten (nieuwe bewerkingen van oudere strips) van zijn hand verschenen op internet.


Profieltekening voor Facebook

Vanaf 2012 kreeg ik weer frequent contact met Chris, via Facebook. Het idee ontstond om hem te interviewen, ook uit eigen nieuwsgierigheid. Ik was heel benieuwd hoe hij zich had weten te redden in Amerika en wat voor werk hij daar de afgelopen jaren heeft geproduceerd. Overigens, officieel is Chris wel degelijk Amerikaan. Hij is geboren op 19 juli 1969 in Rochester, New York als zoon van een Duitse 'private eye' en vertrok op zijn vierde jaar met zijn moeder en zusje naar Nederland. Via de vroegere kunstacademie te Kampen stapte hij in 1991 over op de tegenwoordige Willem de Kooning academie in Rotterdam waar hij in 1994 afstudeerde.


Chris Berg omringd door zijn strips van een nieuwe Arendsoog bewerking (circa 1995)

Op zijn 28ste keerde Chris Berg weer terug naar zijn geboorteland. Toen ik hoorde dat Zone 5300 bezig was met haar 100ste nummer leek het me een goed idee om daar een interview voor te maken met Chris. Dat paste goed in de rubriek Hoe gaat het met... en ik vond het ook een mooi full circle idee: Chris Berg die voor Zone 5300 nummer 1 de cover maakte, daarna nog enkele strips en illustraties en vervolgens een aantal jaren verdween om terug te keren in nummer 100.

Het onderstaande interview is de uitgebreide versie van het interview met Chris Berg in Zone 5300 nummer 100 (winter 2012/2013), te bestellen via deze link


Hoe gaat het met… Chris Berg



Chris Berg bij zijn 'commissioned' risk boards die hij in opdracht schildert (Foto: Tara Fallon, januari 2013)

De doorgewinterde Zone 5300-lezer herinnert zich vast nog de cover van het eerste nummer, een driedimensionaal kunststukje van Chris Berg (19 juli 1969 in Rochester, New York). In de jaren negentig behoorde hij tot een groep Nederlandse undergroundtekenaars die volop experimenteerde. Zijn bizarre gevoel voor humor botvierde hij in prachtig getekende strips als Check your head (scenario: Fred de Heij) en Harry the intergalactic milkman. Behalve in Zone publiceerde hij ook in de stripbladen Posse en Incognito. Met bevriende tekenaars als Michiel de Jong, Milan Hulsing en Luuk Bode bracht hij de Nederlandse comic The Fridge uit. Vade retro, een van zijn laatst bekende strips (op scenario van Pieter van Oudheusden) verscheen alweer in 1996 in Zone 5300. Eind 1997 vertrok Berg naar Chicago om er te gaan wonen en werken. Sindsdien hebben we weinig van hem vernomen. Totdat er recentelijk op internet nieuwe schilderijen en tekeningen opdoken die onmiskenbaar zijn grote talent laten zien. Hoog tijd om bij te praten met de flamboyante Berg over ‘life and how to live it’ als artist in Amerika.

Door Robin Schouten



Je hebt in 1994 de cover gemaakt van de eerste Zone 5300. En na bijna 20 jaar sta je in nummer 100. Is dat nog speciaal voor je?
Natuurlijk doet me dat veel. Ik ben nog steeds trots op dat 3D-covertje en beschouw het als een van mijn (en Bram Spits’) artistieke hoogtepuntjes. Het figuurtje is gemaakt van klei en geplaatst in een kartonnen doos die behangen is met behang van een poppenhuis winkel, de vloer is gemaakt van ijsstokjes en het tapijt is een stuk uit een oude broek. Heerlijk dingetje, een van de weinige portfoliostukken die ik meenam naar Amerika.

Waarom had je besloten om naar Amerika te gaan?
Om ergens anders hetzelfde te doen maar op een totaal andere manier. Een zucht naar een nieuw avontuur. In mijn jaren op de kunstacademie in Rotterdam vond ik eindelijk een beetje van mijn identiteit. Ik kon toen al niet ver genoeg zijn van Alkmaar waar ik was opgegroeid. De laatste academiejaren waren fantastisch. Grotere talenten dan mijn klasgenoten heb ik tot op heden niet ontmoet. Na het afstuderen was ik dan ook helemaal niet klaar voor de praktijk. Ik wilde nog wel een beetje meer experimenteren om mijn eigen stijl te vinden. De stripbladen waren daarvoor een ideaal podium. Ik was ook in die periode veel te veel onder de invloed van Bram Spits, Luuk Bode, Michiel de Jong, Milan Hulsing (die ook allen publiceerden in The Fridge) en mijn stripverzameling.


Cover voor The Fridge nr. 1 (1995)

Toen ik naar Amerika ging bracht ik al mijn boeken naar mijn moeders zolder, op een enkeling na: Meccano omdat Hanco Kolk op dat moment voor mij wel het grootste Nederlandse talent was. En van Moebius Quatre-vingt Huit omdat ik tijdens een mushroom-trip zag wat hij uitbeeldde in zijn nogal abstracte tekeningen, al verloor ik dat inzicht de volgende dag. En het was Moebius die mijn ideaal was, en nog steeds is.
Nederland begon een beetje te klein te worden voor mij. Gevangen in dat kleine, natte kut-kikkerlandje was ik klaar om verder te 'vluchten'. Het deed Van Gogh ook heel veel goed. Toen ik in 1997 de mogelijkheid kreeg om naar Chicago te gaan sprong ik er met beide benen in. Het had op dat moment net zo goed Berlijn of Moskou kunnen zijn. Ik had een maand om alles af te ronden. Mijn enige research was een boek over Chicago’s architectuur bij Michiel de Jong thuis, en het voor de tweede keer zien van The Blues Brothers. Toen ik een week voor Kerstmis ‘s nachts op vliegveld O'Hare in Chicago arriveerde, vroeg een douane medewerker: ‘Waar kom je vandaan en wat kom je hier doen?’ 'Holland,’ antwoordde ik, ‘en ik weet nog niet zeker wat ik hier ga doen'. Op ruwe wijze werd ik gedwongen om de rode lijn te volgen en zag ik al mijn medepassagiers uit Koeweit van Vlucht 111 vrolijk voorbij lopen. Ik mistte mijn pick-up en buiten in het typische koude, winderige, natte Chicago wist ik dat mijn leven begonnen was.


Chrysolite (1998)

Vertel eens wat je in de afgelopen jaren hebt gedaan.
Dankzij een tip van Chris Ware (stripauteur van Jimmy Corrigan: the Smartest Kid on Earth), die ik ontmoette in mijn tweede week in Amerika tijdens de presentatie van een nieuwe Drawn and Quarterly issue in de cult-stripwinkel Quimbys, had ik een snel afspraakje gescoord met de redactie van de krant New City. Tijdens dat tramritje met mijn portfolio onder de arm was ik superbewust van mijn wezen, de keuzes die ik voortaan zou gaan maken en 100% proberen te volgen. In mijn fantasie dacht ik aan onze Willem De Kooning en mijn omgeving veranderde in een semi-Van Gogh-ambiance. Het idee om 'kunstenaar' te zijn stond me plots wel aan; de 'poor starving artist' à la Parijs 1900. Iets wat tot dat moment een vaag romantisch idee was. Ik ga lekker de olieverfschilder uithangen. Niks maakt me meer uit want ik ken hier niemand. En er zijn geen verwachtingen van wie of wat dan ook. En dat heb ik tot nu toe zo'n beetje gedaan. Nooit voor mijzelf als artiest geadverteerd en nooit een visitekaartje laten drukken. Ik overleef zo'n beetje van doek tot doek. Als ik dood ben hangt er wel een behoorlijke hoeveelheid Chris Bergjes aan de muren zo links en rechts hier in Amerika. En dat had ik nooit verwacht toen ik als kindje in Alkmaar begon te tekenen. Die bewustwording van totale vrijheid gaf me 'n ongelooflijke 'confidence.' Toen het gesprek met die eerder genoemde krant klaar was vroeg de editor of ik nog een vraag had. “Ja, waar is mijn opdracht?” was mijn strenge antwoord.


Chris Berg, kort nadat hij in Chicago was gearriveerd.
"Ik wist niet dat ik gefotografeerd werd en was totaal niet bewust van het bordje 'No smoking area'."

Hoe bevalt het in Chicago? Is het voor een artiest een harder leven dan in Nederland?
Ik hou van deze stad en heb een bepaalde loyaliteit voor de plaats die me opnam. Maar o jee, Nederland is zò knus en oergezellig, ik mis het elke dag waardoor ik voornamelijk in een 'state of denial' leef. Het kan hier eng zijn, gecombineerd met een grote presentatie van pure domheid. Deze natie is verloren. Bijvoorbeeld: mijn eerste huisgenoot in The Flat Iron Building (een gebouw in Chicago waar kunstenaars wonen - RS) stond me daar eventjes uit te leggen wat een tv is en hoe de afstandsbediening werkt! Omdat ik nog in het Holland van de negentiende eeuw zou leven, met de klompen in de modder en de vinger in de dijk. Grappig genoeg was het een Philips televisie set. Om mijn budget voor een olieverf carrière op te bouwen accepteerde ik een baantje als karikaturist op Navy Pier tijdens mijn eerste lente in Chicago. Zat ik daar in een overdreven Frans accentje toeristen te tekenen terwijl mijn ‘sleazy’ baas in en uit de gevangenis ging voor het verkopen van crack en gedwongen seks met minderjarigen in zijn fotostudio. En het gaat maar door. Ik wil geen dramaqueen zijn, maar breek me de bek niet open over het harddrugsmisbruik om me heen door de jaren heen. En wanneer het slecht gaat dan heb je het ook héél slecht. De sociale opvang is hier minimaal.


Illustraties voor het boek van Thomas J. Cline: Cop tales! (2001), te bestellen via Amazon

Mijn leven in Chicago is tot zover oké, maar ik heb toch wel mijn aandeel in typisch Amerikaanse ‘misery’ gehad. Voornamelijk in de jaren waarin ik promoveerde van 'buitenlands bohemien gypsie-artiest' tot professional. Ze naaien je waar je bij staat en ik heb vele voorbeelden. Maar het hoogtepunt in pure pijn en angst in Chicago ‘gangsta style’ was toen ik op de fiets door een groep mensen voor de lol werd aangevallen. Door een harde klap op mijn linkeroor verloor ik mijn bewustzijn en crashte tegen een auto. Het was een toffe Peugeot-fiets die ik nog steeds mis. De politie vertelde mij dat ik er als blanke in een zwarte buurt om had gevraagd. Gek genoeg had ik in mijn laatste maanden in Rotterdam iets soortelijks meegemaakt. Na een Zone 5300-feestje werd ik op mijn weg terug naar huis voor de lol aangevallen door een groep neonazi’s en verloor ik mijn bewustzijn na een harde klap op datzelfde oor. Het verhaal was nu rond.


Staged uprising (olieverfschilderij, 2006)

Zijn er bepaalde thema’s die je gebruikt in je werk?
In mijn schilderijen kan ik alles combineren waarvan ik hou. Het zijn kleine verhalen in een fantasievolle, illustratieve stripstijl die tegen de impressionistische periode aanleunen. Psychedelische explosies in een carnaval extravaganzawereld. Ik schilderde datgene wat ik voel in het moment. Verder heb ik politieke schilderijen rond 9/11 en het tweede presidentschap van George W. Bush gemaakt.


Rabbitrider (2005)

En ook tekeningen die gebaseerd zijn op de genetisch gemanipuleerde voedselindustrie en een paar 'anti auto-pro bike' illustraties voor de Critical Mass-fietspromotiebeweging. Dit omdat fietsen hier in de stad zelfmoord kan zijn.


Rocco's wienerfactory part 4 (2011, potlood)

Chicago zelf begon in steeds grotere mate in mijn werk te verschijnen en ik heb veel gebouwen getekend en geschilderd. Hoe meer ik architectuur begon te schilderen, hoe meer mijn gebouwtjes een Europese stijl begonnen aan te nemen. Op een obsessief ‘level’ schilderde ik barsten in de steentjes en begon ik wereldjes te creëren vol dorpjes en torentjes, omringd door natuur en kronkelige weggetjes die verdwijnen in de bergen. Misschien als reactie op de overbevolkte stad met zijn vele nieuwe, lelijke gebouwen en rechte straten die verdwijnen in een platte en smog gevulde zieke omgeving.


Man from France

Hoe meer ik verliefd raakte op het schilderen met olieverf, hoe meer ik de klassieke meesters begon te bestuderen en te respecteren. Vooral de Vlaamse meesters zoals Pieter Bruegel raakten mij op een totaal nieuwe manier. En de oude, klassieke religieuze thema’s begonnen mijn creativiteit te beheersen. In deze door evangelie geleidde wereld nam ik een extreem atheïstische houding aan. Mijn god en de duivel-serie begon met een openstaande piano die ik voor een patron (beschermheer/opdrachtgever) van onder tot boven beschilderde met heaven and hell.


Joseph the orange mutated octopus (olieverfschilderij, 2010)

Mijn concept bereikte een hoogtepunt met een groot doek dat ik live schilderde op een podium in een grote hipster schoenenzaak. Ik had daar enkele grappige momenten met Born Again Christians. Dat schilderij symboliseerde voor mij een eind van een tijdperk en financierde jaren geleden ook mijn terugkomst naar Nederland. Het was voor korte duur omdat ik het gevoel had dat mijn werk gebaseerd is op mijn ellende in Amerika.


New Years Eve 2011, Chicago

Heb je in Amerika strips getekend die wij nog niet kennen?
Striptekenen is mijn eerste liefde en ik zou graag willen dat ik erbij betrokken kan blijven. Maar op de 7-paginastrip Graveyard blues voor een klein Halloween-magazine en een Check your head-remake voor een website na (omdat ik wilde weten hoe ik dat verhaal nu zou tekenen want het origineel vond ik teveel manga), heb ik niet meer gepubliceerd.


Fragment uit 7-paginastrip Graveyard blues voor Scott Jackson's Halloween comics (2007)

Wel heb ik een 40-pagina verhaal van Harry the intergalactic milkman getekend dat ik twee keer aan de krant The Chicago Reader heb aangeboden. Helaas geen reactie op gekregen en dat demotiveerde mij om er nog iets mee te doen. De strip voelt nu een beetje gedateerd aan omdat president Bush een van de hoofdpersonen is.


Fragment uit 40-pagina's tellende Harry the intergalactic milkman

Ik ben nu grotendeels klaar met een compleet boek genaamd It was God's own fault, the snake was semi OK, wat een ultieme uitleg geeft aan wat er nou echt mis ging in The Garden of Eden. Iets wat ik aan Bram Spits wil laten zien voor zijn input, want ik heb vroeger goed met hem samengewerkt aan scenario’s en dialogen.


Fragment uit It was God's own fault, the snake was semi OK

Ook heb ik recentelijk een nieuwe 7-pagina strip getekend, genaamd The invasion. Daar ben ik heel trots op en ik zou het graag willen zien in de volgende Zone.


Openingspagina van The invasion (2012)

Op het moment dat ik eindelijk de computerwereld accepteerde en via Facebook in het Nederlands terugkeerde, hoorde ik van de dood van Moebius (maart 2012 - RS). Luuk Bode is nu een kunstleraar, iedereen heeft kindjes voortgebracht en Zone 5300 was met de voorbereiding van nummer 100 begonnen.


Googelonia pagina-opener (november 2012)

Het internet introduceerde mij met het G+ digitale platform en daar ben ik in 2012 een semiautobiografisch stripverhaal begonnen, G+junkie. Omdat ik niet verwacht had dat ik dit medium verslavend zou vinden. Als ik zo nu en dan een pagina deel, heb ik na een jaartje of zo een compleet boek met een heel erg modern thema. Ik heb genoeg materiaal geschreven om nog een tijdje door te gaan. G+ is net zoiets als een live painting sessie: je hebt directe communicatie met je publiek wat heel erg lekker kan zijn. Binnenkort ga ik misschien een live painting sessie doen op het internet.

(Dit was wel een van de meest moeilijke dingen die ik ooit hebt gedaan. Niet alleen is Nederlands mijn tweede taal geworden maar ook had ik tot dusver niet echt veel van het leven geformuleerd in woorden. Tien jaar geleden was ik geïnterviewd door een plaatselijk krantje. De openingszin was: Chris Berg, originally from Denmark…)


Chris Berg zelfportret. 'MAX told me to get back to work' or 'Hommage times a MILLION' - Uit de G+junkie series (februari, 2013)

Chris Berg - links

Google+: via Foto’s bij GOOGLE+ junkie strip

Schilderijen: http://theflatironproject.com/chis-berg

Lambiek Comiclopedia: www.lambiek.net/artists/b/berg_chris.htm

Chris Berg op Facebook: www.facebook.com/heftigioberg