Stripmaker Dick Matena overleden (83)

 

Dick Matena in Café Zwart, Amsterdam, 25 maart 2014 (Foto: Robin Schouten)

Op zondag 26 april is een van de meest veelzijdige Nederlandse stripmakers overleden: Dick Matena, twee dagen na zijn 83ste verjaardag. Ik heb het voorrecht gehad om hem verschillende keren te mogen interviewen, vanaf 2010 voor de stripbladen Eppo (een interview voor de rubriek De boekenkast van... bij zijn stamcafé Zwart in Amsterdam, een Portret en een artikel over De Partners, de strip die hij schreef voor Carry Brugman), StripNieuws (over Toonder en Polletje Pluim) en Brabant StripMagazine (over Kees de jongen). Ook sprak ik hem over De Argonautjes, waarvoor ik voor een heruitgave bij Paul Rijperman een dossier schreef. Hij was een markante man met een zeer uitgesproken mening, en daarom was het altijd interessant om hem te spreken. Hij nam geen blad voor de mond.

Tekening van Kruimeltje voor mij (Stripdagen 1989)

De eerste keer was al in 1988 en 1989 op de Stripdagen in Den Haag, als stripfan, toen hij onder andere een tekening voor me maakte in zijn verstripping van Kruimeltje. In 1990 sprak ik hem veel uitgebreider en persoonlijker, onder andere over zijn idool Hans G. Kresse, de tekenaar van onder andere Eric de Noorman. 

Dick Matena signeert voor stripfan Ron Beunder (rechts) '60 jaar Eric de Noorman' in Dudok, Arnhem, 2006

De laatste keer dat ik Dick zag was eind 2024 in het Museum voor Comic Art in Noordwijk waar hij signeerde, en even daarvoor nog een verrassingsbezoek aan het Stripfestival Breda 2024, waar hij een luxe editie kreeg van de Hans Kresse biografie van Rob van Eijck en Rutger Zwart. Nu schiet me ook te binnen dat ik Matena voor het allerlaatst zag in februari 2025 tijdens de uitvaart van stripjournalist en vriend Rob van Eijck in Bilthoven, waar hij al heel broos oogte. We zullen hem en zijn enorme talent gaan missen. 

Virl (Amsterdam, 5 december 2010 tijdens mijn Eppo Portret interview met Matena)

In de planning staat nog een integrale uitgave van zijn sciencefictionstrip Virl, waarmee hij zijn realistische (en volwassen) striploopbaan eind jaren zeventig startte, na komische strips te hebben gemaakt voor het stripblad Pep als De Argonautjes, Ridder Roodhart en Grote Pyr. Voor Eppo maakte hij ook Kleine Pier. 

Matena in 2024 (Foto: Klaas Driebergen) met zijn verzamelde autobiografische stripcolumns voor Eppo in het boekje 'Nu ik er nog ben'. Zeker een aanrader. 

Stripspeciaalzaak.be keek uitgebreid terug op de lange loopbaan van Dick Matena, te lezen en te bekijken via deze link. 

Dick Matena - De terugkeer van Virl

 

Dick Matena vierde op 24 april zijn 82e verjaardag. Het overweldigende aantal felicitaties dat hij ontving op zijn Facebookpagina heeft hem inspiratie gegeven om zijn oude stripheld Virl weer nieuw leven in te blazen. Bovenstaande foto met nieuwe schetsen deelde Matena op 27 april jl.  

Virl maakte zijn debuut in 1977 in Mickey Maandblad dat, na zijn Kleine Pier verhaal in 1975-1976 voor Eppo, het begin inluidde van Matena's realistische stripcarrière. Er verschenen bij Oberon twee Virl albums, Verbanning naar Cion (1979) en Speurtocht naar Terra (1981). 

Virl : Speurtocht naar Terra (Oberon, 1981) Covertekening

In 2011-2012 publiceerde Eppo een nieuw Virl verhaal, Het Asiel (in album bij DLC, 2013), zie ook dit bericht op mijn blog van 13 augustus 2012. En wie weet wat er nog komen gaat. Welkom terug, Virl. 

Eppo 8 - Dick Matena 75 jaar

Op 24 april vierde de veelzijdige stripmaker Dick Matena zijn 75ste verjaardag. In stripblad Eppo nr. 8 wordt dat gevierd met speciaal getekende verjaardagswensen van 22 van zijn stripcollega's. Ik noem bijvoorbeeld Martin Lodewijk, Aloys Oosterwijk, Gerben Valkema, Kim Duchateau, Gerard Leever, Eric Heuvel, Fred de Heij en Paul Teng. De cover is getekend door Mars Gremmen (naast striptekenaar is hij ook een fervent vogelaar) die er iets bijzonders van heeft gemaakt met een sprekende karikatuur van de jarige grootmeester en een collage van zijn stripfiguren Virl, Dandy, Kleine Pier en ook Marten Toonders Bommel, die hij de afgelopen jaren tekende in twee Tom Poes verhalen.
Matena levert zelf een bijdrage met een column voor de serie Het geheugen van de Nederlandse stripwereld waarin hij op 3 pagina's een begin maakt aan het vertellen van zijn levensloop, gelardeerd met foto's uit zijn persoonlijke archief.
Eppo nummer 8 ligt tot 3 mei in de winkels en is ook los te bestellen via de Eppo site.

Losse tekeningen van Mars Gremmen voor zijn Dick Matena cover (gepost op Facebook). 

Saillant detail: sommige stripmakers zagen nog steeds een stevig rokende Matena op hun netvlies en tekenden hem voor Eppo met een sigaret in de hand (Aimée de Jongh en Bruno de Roover) terwijl  de gevierde stripauteur van o.a. De Avonden, Mythen en De Prediker reeds in 2013 is gestopt met roken na zijn hartinfarct (luister naar dit radio interview met Matena uit 2016 t.g.v. zijn stripversie van Turks Fruit).

Bruno de Roover eert de jarige Matena met een ouderwets sigaretje.

Dick Matena interview in BSM 191

In maart 2012 verscheen de beeldroman Kees de jongen van Dick Matena. Op 13 april van dat jaar sprak ik met Matena over zijn integrale stripbewerking van het beroemde boek van Theo Thijssen. Het rijkelijk geïllustreerde interview met als kop ‘Kees de jongen is mijn meest evenwichtige boek’ is op 8 pagina's verschenen in Brabant Strip magazine nr. 191 (september 2012). Het is na te bestellen via de Jaargang 2012 van Brabant Strip magazine: www.brabantstrip.be. Eventueel ook los via deze link op De Sterrenplukkers-site.

Cover van BSM nr. 191 (2012)

Behalve over Kees de jongen praat Matena ook over andere projecten, Marten Toonder, zijn medewerking aan het stripblad Eppo met de strips Virl en De Partners en zijn toekomstplannen voor onder andere Sammie en Nele, het kinderboek dat op rijm is geschreven door Matena's wederhelft Nelleke de Boorder, met illustraties van Dick Matena. Deze samenwerking zal een vervolg krijgen in Sammie en Nele in Artis, gepland voor 2014.

Dick Matena en Marten Toonder in 2003 tijdens de presentatie van De Avonden deel 1. Deze foto is ook in Brabant Strip magazine 191 afgedrukt, helaas over 2 bladzijden maar hier compleet. (Collectie Dick Matena)

Dick Matena terug in Eppo met Virl - Het asiel

Eppo stripblad is in nummer 16 begonnen met het tweede deel van Virl - Het asiel. De voorpublicatie van dit eerste Virl verhaal in 30 jaar werd vanaf Eppo nr. 7 onderbroken zodat Dick Matena voldoende tijd had om zijn beeldroman Kees de jongen te promoten. Eppo nr. 16 ligt nog in de winkel tot 23 augustus. (klik op de afbeeldingen voor een groter formaat)

Op 5 december 2010 was ik voor het eerst op bezoek bij Dick Matena in Amsterdam, voor een gesprek over zijn carrière dat ik later uitwerkte voor een Portret (verschenen in Eppo nr. 24, 2011). Hij was toen bezig met de eerste pagina's van Virl - Het asiel.

Matena maakt een Virl tekening voor me in het album Speurtocht naar Terra.

Virl, het hoofdpersonage uit de sciencefictionstrip die Dick Matena van 1977-1981 tekende voor Mickey Maandblad. Het was zijn eerste realistische strip.

Dick Matena bezig met pagina 2 van Virl - Het asiel (Amsterdam, 5 december 2010). Deze pagina is verschenen in Eppo nr. 19, 2011.