Herinneringen aan 10 jaar Eppo

In Eppo nr. 1 van 2019 is er veel aandacht voor het tienjarige jubileum van het stripblad dat in januari 2009 opnieuw werd gelanceerd in Paradiso te Amsterdam. Een decennium en ruim 250 nummers later bestaat Eppo dus nog steeds. En dat mag gerust heel bijzonder worden genoemd in een tijd waarin de gedrukte (strip)bladen het niet altijd makkelijk hebben. Hulde dus voor Rob van Bavel, de onvermoeibare uitgever en hoofdredacteur van Eppo!

Rob van Bavel, Robin Vinck, Tonio van Vugt en Seb van der Kaaden

Luister naar deze podcast van Stripjournaal waarin hij door Robin Vinck wordt geïnterviewd over 10 jaar Eppo en andere actuele stripzaken. Aan tafel zitten ook twee andere bevlogen hoofdredacteuren van stripbladen: Tonio van Vugt (Zone 5300) en Seb van der Kaaden (StripGlossy). Zeker de moeite van het beluisteren waard.

Terug naar Eppo. Aan een groot aantal stripmakers en redactie medewerkers werd gevraagd om een paar persoonlijke hoogtepunten op te schrijven van de afgelopen 10 jaar. Ik ben sinds 2009 betrokken bij Eppo door het schrijven van de rubriek De boekenkast van... en vele andere interviews en artikelen. Ook lever ik wel eens onderwerpen aan voor de nieuwsrubriek Varia dat geschreven wordt door Ger Apeldoorn. In Eppo nummer 1 (dat tot 24 januari in de winkels ligt en los besteld kan worden via de Eppo site) staat ook mijn stukje met persoonlijke herinneringen. Hier is de complete tekst.

Met René Follet in Linkebeek, België, 21 februari 2016 (Foto: Bart Nauwelaerts)

“Eigenlijk betekent 10 jaar Eppo een opeenvolgende stroom van hoogtepunten voor me vanwege de interviews met tal van interessante stripmakers voor De boekenkast van… rubriek, de Epportretten en allerlei losse artikelen. Maar dat ik na tien jaar correspondentie eindelijk René Follet kon ontmoeten (voor de Boekenkast in Eppo 11, 2016 - zie deze link) was wel heel bijzonder.
Fijne herinneringen heb ik ook aan de onderhoudende gesprekken met Dick Matena voor de Boekenkast en een Epportret. Ter gelegenheid van zijn 70ste verjaardag deed ik nog een speciaal interview met hem (Eppo 8, 2013) en vroeg ik zijn oude tekenkameraad Daan Jippes een tekening voor bij het artikel te maken. Daan stuurde dezelfde ochtend nog de eerste schets van zijn Dick-karikatuur en ‘s middags was het al klaar: een pareltje! (zie deze link)
Zelf heb ik ook aan het stripmakersvak mogen ruiken door het Argonautjes verhaaltje 'De oppepper' dat ik schreef voor de Pep special (Eppo 16, 2013 - zie deze link) en dat heel mooi werd getekend door Daniel van den Broek. Dick Matena en Jan van Haasteren komen er ook in voor, als beeldhouwers van hun stripfiguren!”

Jan van Haasteren en Dick Matena in De Argonautjes: De oppepper (2013)

In Memoriam: Jan Kruis (1933-2017)

Jan Kruis op 15 maart 2013 op het Drentse platteland in Mantinge waar hij zo lang woonde. (Foto: Robin Schouten)

Striptekenaar Jan Kruis is gisteren op 19 januari in zijn woonplaats Mantinge overleden op 83-jarige leeftijd. Hij was al enige tijd ziek. Zijn grootste succes kende hij met Jan, Jans en de kinderen waarvoor hij 26 stripboeken maakte.
Johannes Andries (Jan) Kruis werd geboren op 8 juni 1933 te Rotterdam. In zijn jeugd las hij strips van Wim Meuldijk en Marten Toonder, twee tekenaars die belangrijk voor hem waren. Tijdens zijn studie aan de kunstacademie publiceerde hij in De Havenloods zijn eerste strip, Prins Freddie. Daarna werkte hij jarenlang als reclametekenaar.

Uit pagina 5 van Tommy (1960) voor het jeugdblad Olidin.

In 1958 maakte hij de overstap naar het stripverhaal en publiceerde in bladen als Olidin (de cowboystrip Tommy en diverse andere strips), Kuifje (de gagstrip Gregor) en Sjors (Sjors en Sjimmie). Ook werkte hij samen met Marten Toonder aan de strip Student Tijloos. 

Jan, Jans en de kinderen samen met Jeroen, Jan's vader en Bewust Ongehuwde Moeder Hanna.

Het bekendst werd hij door de strip Jan, Jans en de kinderen dat vanaf 1970 in Libelle verschijnt en losjes gebaseerd was op zijn eigen gezin. De herkenbaarheid van het Hollandse gezinsleven, het bespreekbaar maken van maatschappelijke kwesties zoals de B.O.M. moeder, uiteraard met veel humor en het acteerwerk van de familie Tromp en hun huisdieren zorgden voor een grote populariteit bij de Libelle-lezeressen. De stripalbums gaf Jan zelf uit met zijn goede vriend Joop Wiggers en zorgden voor een miljoenenverkoop, wat ongekend was voor Nederlandse begrippen.

De Rode je-weet-wel Kater werd met zijn filosofische overpeinzingen het boegbeeld van de strip. Ook de 'Hoi, pipeloi' groet van Catootje's vriendje Jeroentje en natuurlijk zijn 'poep-aan-je-schoen' zijn in het geheugen gegrift van iedereen die de strip in de jaren zeventig en daarna heeft gelezen. 

Het Sjors en Sjimmie boek van Jan Kruis (1972)

Stripkenners roemen ook de Sjors en Sjimmie strip die hij vanaf 1969 maakte voor het stripblad Sjors. Toch bleef het maar bij twee verhalen, de laatste op scenario van zijn collega en goede vriend Martin Lodewijk. Zelf zei hij daarover in 2013 in een interview dat ik met hem had voor StripNieuws ter gelegenheid van zijn 80ste verjaardag: 'Ik ben geen avonturenmeneer. Ik moet het meer van de korte afstand hebben.'
Buiten het illustreren en striptekenen heeft Jan ook veel portretten geschilderd, onder andere van bekende Nederlanders voor Libelle zoals Simon Carmiggelt. En hij maakte een groot familieportret (5 meter breed en 3,25 meter hoog) van de Koninklijke familie. 

Woutertje Pieterse, een huzarenstukje van Jan Kruis. 

In 1999 stopte hij met de wekelijkse Jan, Jans en de kinderen strip ('een dierbaar blok aan mijn been') en droeg hij die over aan een groep tekenaars onder de naam Studio Kruis, een beslissing waar Jan het later nog wel eens moeilijk mee heeft gehad. Daarna heeft hij nog veel getekend, o.a. twee verhalen van Jan, Jans en de kinderen voor de Leprastichting, een tweedelige bewerking van Multatuli's Woutertje Pieterse (waar hij erg trots op was) en de strip Kwynk, een moderne parodie op zijn eigen Jan, Jans strip.

Uit een aflevering van Kwynk, de laatste strip van Jan Kruis

Zijn oeuvre is tweemaal bekroond, in 1980 met de Stripschapprijs en in 2009 met de eerste Marten Toonderprijs. Ik heb Jan verschillende keren mogen interviewen, voor de bladen Eppo en StripNieuws en vond hem een van de vriendelijkste striptekenaars die ik heb gesproken. Een vrolijke, warme man die ondanks al zijn succes heel gewoon bleef en waarmee ik na het interview een bammetje kon mee-eten met zijn vrouw Els. Uiteraard op Jan, Jans en de kinderen borden. En we dronken uit bekers met De Rode Kater erop.

In 2013 kreeg Jan Kruis dankzij uitgever Seb van der Kaaden zijn eigen Glossy, een uitgave waar ik met veel plezier aan heb meegewerkt met een artikel over de Jan, Jans en de kinderen strip.

Jan Kruis heeft veel betekend voor de strip in Nederland en zal niet vergeten worden. Rust zacht, Jan. 

StripGlossy nr. 1 gelanceerd

Strips moeten weer zichtbaar worden in de winkelschappen is het credo van bladenman Seb van der Kaaden, die eerder met veel succes de Bommelglossy en de Jan Kruis Glossy uitgaf. Vanaf deze week is daar de StripGlossy bijgekomen, een kwartaalblad met 130 pagina's boordevol strips van binnen - en buitenlandse stripmakers, interviews en fotoreportages.

Actueel met Maaike Hartjes (Foto: Rolf Kruger, 2016)

Mijn bijdrage staat op pagina's 9 en 10, 'Actueel' met stripnieuwtjes en agenda. Deze rubriek ga ik voor elk nummer verzorgen.

Daan Jippes onthult StripGlossy 1 bij Studio Burgwal in Haarlem, 4 juni 2016. (Foto: Rob van Eijck)  

Daan Jippes (Twee voor thee, Havank, Disney strips) is voor dit eerste nummer de gasthoofdredacteur. Hij tekende ook het omslag plus een nieuwe Havank-strip als Danier. Als crimefighters onder elkaar deed hij een stevig vraaggesprek met Angela Schijf, bekend als de koppige rechercheur Eva van Dongen in de Nederlandse politieserie Flikken Maastricht.

Daan Jippes, Dick Matena en Martin Lodewijk met de StripGlossy (Foto: Studio Burgwal)

Andere striptekenaars die meewerkten zijn Dick Matena (met Kronkels en De Bommelmemoires), Martin Lodewijk, Kim Duchateau, Fred de Heij en Ger Apeldoorn (Llewelyn Fflint, een vroegere Pep strip die zij nieuw leven inblazen), Maarten Gerritsen, Frans Hasselaar, Apriyadi Kusbiantoro (beter bekend als Apri van de Lemuria-strip) met een 10-pagina strip in de traditie van Don Lawrence, Andrea Kruis, Jan van Haasteren, een hommagestrip van De Generaal door Vick Debergh en een voorpublicatie van De moordenaar van Lucky Luke door Matthieu Bonhomme. Last but not least presenteren Hercules en Valkema hun Elsje voor de verandering niet als klein meisje maar als volwassen vrouw!

Fragment uit Adjisaka van Apri voor StripGlossy 1

De strips worden afgewisseld met exclusieve interviews, rubrieken en smaakvolle fotoreportages (van fotograaf Peter Beemsterboer), allemaal in de stijl van een echte glossy! De lezer kan ook meedoen door te stemmen voor de beste tekenaar van een Strip Battle waar drie tekenaars tegen elkaar strijden met een 1-pagina strip. Het thema voor dit nummer is 'censuur'.

Seb van der Kaaden bij BNR Nieuwsradio (Foto: Peter Beemsterboer)

Luister hier naar een interview met StripGlossy-uitgever Seb van der Kaaden op 6 juni bij BNR Nieuwsradio. Een korte samenvatting: "Wij koppelen strips aan een verhaal. En ook door goede foto's van striptekenaars te maken zoals nu van Daan Jippes, de beste striptekenaar van Europa. Het gaat om de zichtbaarheid en vorm. Met de StripGlossy proberen wij een balans te bieden met niet alleen strips maar ook human interest."

StripGlossy nr. 1 ligt vanaf juni in de tijdschriftenwinkels voor 8,95 euro. Het blad verschijnt elke drie maanden en telt 130 pagina's. Abonneren kan via deze link waar tevens het nul-nummer te bestellen is. Volg de StripGlossy via Facebook.