De Tartaarse helm (Jeugd Revue)

Op 29 juni 2014 publiceerde deze blog een Uitglijer die handelt over De Tartaarse helm van Suske en Wiske door Willy Vandersteen. De Uitglijer is niet te vinden in de oorspronkelijk versie van het verhaal die werd gepubliceerd in het weekblad Kuifje van 9 mei 1951 tot en met 16 juli 1952. Ook staat de Uitglijer niet in de albums in de zogenaamde blauwe reeks waarvan het eerste exemplaar in 1953 het licht zag. Pas in de latere herdrukken, zo dacht ik, van de rode reeks duikt het op; een fietser die in de volle middeleeuwen een brugje beklimt. Blogbezoeker Roel Smit voegde er nog één aan toe en wijst op een boogschutter die een pistool bij zijn oor houdt.

Mijn suggestie was dat men bij het herdrukken van dit album in de rode reeks in 1971 deze twee vreemde eenden in de bijt heeft toegevoegd. Dat blijkt niet zo te zijn. Bij toeval kreeg ik verschillende knipsels in handen van de Nieuwe Revue, met onder anderen De Tartaarse helm als onderdeel van de Jeugd Revue die in dit publieksblad werd gepubliceerd van 27 april 1957 tot 8 maart 1958. Daarin staan die Uitglijers al!

(klik op de afbeeldingen voor een groter formaat)

De twee Uitglijers uit de Jeugd Revue, in 1957 voor het eerst gepubliceerd.

Deze publicatie kwam nagenoeg tegelijkertijd met de 3e onaangetaste druk van de blauwe versie uit 1957 op de markt. Hierin staan die Uitglijers dus niet.
Men kan het materiaal hebben aangeleverd bij de Nieuwe Revue na de clichés te hebben gemaakt voor de 3e blauwe uitgave, en bij de Revue heeft vervolgens een lolbroek in die platen zitten tekenen. De Uitglijer is dus de wereld ingegaan via de Jeugd Revue. Men heeft die platen teruggekregen en zonder het te weten gebruikt voor de rode reeks uit 1971 met die toevoegingen.
Ik vraag mij wel af of het verhaal ook ongeschonden in Ons Volkske heeft gestaan. Daar ging De Tartaarse helm nagenoeg tegelijk met Kuifje weekblad ter perse. Ik gok er op dat het toch de Revue is geweest waar het euvel is ontstaan. In elk geval leverde dit een leuk stukje speurwerk op. En kan ik mijn Uitglijer hiermee rechtzetten. (HvK)


Naschrift (11 augustus 2016)

Met het verschijnen van bovenstaande correctie op een eerdere Uitglijer kwamen er berichten binnen van Willem van Helden en Rob van Eijck die meteen in hun Ons Volkske zijn gedoken. Hierin zijn de spelerijen zoals hierboven beschreven niet gepubliceerd. Ze komen dus voor in de Jeugd Revue, de rode reeks uit 1971 én andere uitgaven na dat herdrukjaar.
Er zijn klaarblijkelijk verschillende bronnen gebruikt om te komen tot 'De Helm'.
Dat kan het origineel zijn geweest om tot een kwalitatief mooi product te komen zoals Van Eijck met een slag om de arm suggereert, wijzend op de originele blauwe reeks. Of er is met films gewerkt wanneer de kwaliteit niet zo nauw luisterde. Dat kan bij de Nieuwe Revue het geval zijn geweest. De povere steunkleur die de 'Helm' daarin meekreeg is een voorbeeld van minder aandacht voor de kwaliteit.
Voor wat betreft Ons Volkske lijkt het nogal logisch dat hier de Uitglijers niet zijn opgenomen, omdat dit jeugdblad een uitgave was van NV Periodica die ook talloze Suskes en Wiskes drukte. Die drukker/uitgever zat dus dicht bij het origineel als te gebruiken materiaal.
Overigens is NV Periodica in mei 1976 failliet verklaard en overgenomen door Het Volk dat een Nederlandstalige katholieke Belgische krant was, die in 2008 op haar beurt weer is opgegaan in Het Nieuwsblad/ De Gentenaar.
Wat er tijdens die laatste overgang met het oorspronkelijke archief is gebeurd is huiveringwekkend. Volgens Olivier van Hoye van het Nieuwsblad/ De Gentenaar is er toen veel weggegooid waar, zoals hij het formuleert 'veel over is gevloekt'. De kans dat het origineel toen is weggeraakt is groot. Van Hoye gaf de suggestie mee om het eens bij De Slegte te proberen die klaarblijkelijk toen archiefdelen heeft overgenomen. Van de Antwerpse vestiging kreeg ik het welwillende antwoord dat zij 'helaas geen exemplaar meer hebben'. Dat antwoord doet vermoeden dat men niet helemaal begrepen heeft wat een origineel is, zoals ik vroeg. In elk geval zal het 'verloren' raken van het origineel de reden zijn geweest om voor de herdrukreeks uit 1971 e.v. op de nog bestaande films terug te vallen die ook bij de Nieuwe Revue zijn gebruikt.
Overigens zit er in de staart van dit schrijven nog een onontdekte Uitglijer... Willy gaf het boek de titel Tar-taarse Helm mee. Of dit een knipoog moet zijn naar zijn geliefde slager zullen we nooit te weten komen, maar het heeft weinig uit te staan met het Turkse Ta-taarse volk dat zich over een groot deel van Eurazië heeft verspreid. Voor dit laatste wederom dank aan Van Eijck. (HvK)

Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog levert hij (on)regelmatig bijdragen met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes.

Eerder publiceerde hij een Uitglijer over Guus Slim, Hergé, Suske en Wiske: De Tartaarse helm, Tintin: Le Sceptre d'Ottokar, Schanulleke (Suske en Wiske), Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2), Suske en Wiske: De Ringelingschat, Uitglijers met dubbele betekenissen?, Uitglijer Guus Slim, Een speurtocht naar striptekenaar en scenarist Pizarro, De Uitglijers van Eddy Paape en Dan Cooper.

Meer vrouwen voor Brusselse stripmuren

Het moderne stripverhaal is ontstaan in Brussel en daarom kun je het gerust de striphoofdstad van Europa noemen. Zo'n 25 jaar geleden begon de stad met het aanbrengen van stripfiguren op gevels en muren zoals Kuifje, Blake en Mortimer, Guust Flater, Lucky Luke, Rik Ringers, Thorgal, XIII en Bollie en Billie om er een paar te noemen.

Ans Persoons, wethouder van de stad Brussel over het stripparcours: “Enerzijds willen we hiermee Brussel op de kaart zetten als striphoofdstad, en het imago van Brussel als stripstad versterken. Dus dat toeristen hiernaartoe komen vanwege de stripmuren. Maar het is ook echt bedoeld voor de Brusselaars zelf, om aan te tonen dat we investeren in de wijken van bewoners. Tegelijkertijd kan het voor hun een herkenningspunt worden waarmee ze zich kunnen identificeren. Zeker voor kinderen is strip een hele toegankelijke kunstvorm. Het is heel open. En zo is er een parcours uit ontstaan om muren van gebouwen die in slechte staat waren een herinvulling te geven, en een herwaardering van de stad. De stripmuren hebben dus een tweedelige functie.” 

Ragebol stripmuur van striptekenaar Frank. Foto: Robin Schouten (2012) 

Inmiddels telt de Brusselse striproute bijna 60 stripmuren en die wordt jaarlijks uitgebreid met 3 tot 4 muren. Het liefst wil Persoons dat zeker 1 op de 3 door een vrouw gemaakt gaat worden. Want er zijn nog geen stripmuren van vrouwelijke striptekenaars. “Ik ga daar zelf niet over beslissen want ik ben een politicus en geen stripkenner. Een stripcomité met kenners gaat dat doen om het te objectiveren. En ook niet meer een uitgeverij die het hardst op de deur klopt, zoals wel gebeurd is. Dat vind ik belangrijk. Maar ik maak me zeker sterk voor meer vrouwen voor de stripmuren. Eerlijk gezegd ben ik er echt van geschrokken hoezeer de stripwereld een mannenwereld is. Terwijl er ook veel getalenteerde vrouwen zijn die strips maken. Waar we ook aan denken is om een kleine stripmuur beschikbaar te stellen in een wedstrijdvorm voor talenten.” 

Leonardo stripmuur van Turk en De Groot. Bekeken door stripfan Bart Nauwelaerts. Foto: Robin Schouten (2015)

Wat we nog missen is een stripmuur gewijd aan de Smurfen, toch wel samen met Kuifje het belangrijkste uithangbord voor de Belgische strip. Persoons: “Dat komt omdat het heel lang heeft geduurd voordat we een plek vonden die voldeed aan de grandeur van de Smurfen. Maar dat is nu gebeurd en het wordt iets heel groots, vlak naast het Centraal Station.” 

Of er ook een stripmuur kan komen van een Nederlands stripfiguur? “Dat vind ik zeker een goede suggestie, als we er een samenwerking van kunnen maken met bijvoorbeeld de Nederlandse ambassade.” Kijk, dat biedt perspectief. Franka, de mooie en stoere stripheldin van Henk Kuijpers zou zeker niet misstaan op een Brusselse stripmuur!

Nix bij zijn Kinky en Cosy stripmuur.

Op 22 juni 2016 werd de nieuwste stripmuur in het parcours onthuld: Kinky en Cosy van Nix op het gebouw van de socialistische mutualiteit in de Bogaardenstraat. De tekening met de zotte tweelingzusjes werd een jaar geleden door de Belgische striptekenaar gemaakt en bevat een groot vredestekening. Iets waar hij zelf in deze tijd van terreur blij mee is, zo vertelt hij in deze video.

Persoons schreef in haar nieuwsbrief van 22 juni: ‘De humor van Nix is bijtend, ontwapenend en soms ook absurd. De tekening die hij maakte voor ‘zijn’ muur, is een ironische interpretatie van het eeuwenoude adagio ‘Si vis pacem, para bellum’ (als je vrede wilt, bereid je dan voor op oorlog). Het slagveld bestaat uit spruiten en een gevallen pak frieten.’ Met deze stripmuur met satirische humor wordt er voor het eerst afgeweken van het parcours met de klassieke Belgische striphelden. 'Zo willen we het parcours open trekken en meer variatie brengen in de stijlen en auteurs die aan bod komen’ zegt Persoons op haar site.

Binnenkort volgt de stripmuur van de Smurfen en vervolgens een illustratie van Peter Willems (in de stijl van Ever Meulen) in een Brussels park. Op de site van stad Brussel vind je een kaart en een overzicht van alle stripmuren.

Eppo 15 - Interview Fred de Heij over De Kaart

Fred de Heij in zijn atelier in Zaandam, 24 juni 2016. Foto: Robin Schouten.  Voor een grotere resolutie: incognito@comic.com

Fred de Heij, de tekenaar van het stripblad Pulpman, de horrorwestern Claire DeWitt (scenario: Willem Ritstier) en de oorlogsstrip Haas (scenario: Rob van Bavel), maakt voor het stripblad Eppo een uitstapje met een gloednieuwe vervolgstrip die hij ook zelf schrijft: De Kaart. De eerste 4 pagina's van deze thriller vol met drama, humor en 'over the top' actie staan in Eppo nr. 15. 

In datzelfde nummer staat van mij ook een interview met De Heij, waarin hij onder andere vertelt over de ontstaansgeschiedenis van De Kaart en zijn favoriete ingrediënten voor een eigen strip.

Eppo nummer 15 ligt tot 4 augustus in de tijdschriftenwinkels en is ook te bestellen via de Eppo site.

Eppo nr. 15 met cover van Fred de Heij voor De Kaart.

Don Lawrence Collection neemt Uitgeverij L over

Uitgeverij L, het stripfonds van Luitingh-Sijthoff, uitgever van werk van het Franse fenomeen Christophe Arleston, Eric Heuvel, Hein de Kort en Martin Lodewijk, is per 1 juli 2016 onderdeel van Don Lawrence Collection, de uitgever van een groot aantal Nederlandse auteurs en het tweewekelijks verschijnende stripblad Eppo.

Initiatiefnemer en uitgever van L, Jacques Post, die deze maand met pensioen gaat: ‘DLC geniet een uitstekende reputatie en was vanaf het begin de eerste keuze. Met andere partijen is niet eens gesproken. De beide fondsen vullen elkaar goed aan, overlap is er nauwelijks. De positie van DLC op de stripmarkt wordt aanzienlijk versterkt, de toekomst van Uitgeverij L is meer dan verzekerd. Ik ben er blij mee.’ Nu Post het wat rustiger aan gaat doen, heeft hij ook weer meer tijd om zelf de pen ter hand te nemen voor nieuwe verhalen.

Jacques Post in 2014. (Foto: Robin Schouten)

DLC-eigenaar en –uitgever Rob van Bavel: ‘Met de overname heeft Don Lawrence Collection er een prachtig fonds bij gekregen en gaan we met onze uitgeverij een nieuwe fase in. Een spannend avontuur waar we met z'n allen met plezier naar uitkijken, met veel nieuwe plannen en interessante samenwerkingen. Het merk Uitgeverij L blijft onder de vleugels van DLC gehandhaafd als een zelfstandige imprint.’

Martin Lodewijk, Rob van Bavel en Jacques Post bij zijn afscheid.

Uitgeverij L ontstond toen Jacques Post in 2005 de overstap maakte van Uitgeverij Meulenhoff (toen de imprint M) naar Luitingh-Sijthoff. Bij LS was hij verantwoordelijk voor het SF/Fantasy fonds en het stripfonds L, dat voor het Nederlands taalgebied de exclusieve uitgever is van het beschikbare en toekomstige werk van Christophe Arleston. Sinds 2005 is L met succes uitgebouwd tot een sterke speler op de Belgische en Nederlandse stripmarkt.

Op avontuur bij René Follet expo - Tot 17 juli

In het Kunstcentrum van het Rood Klooster in Oudergem, vlakbij Brussel, loopt nog tot 17 juli 2016 een tentoonstelling met originele illustraties en strippagina's van de Belgische stripauteur René Follet: Le goût de l'aventure (vert: De smaak voor avontuur). In Nederland werd hij bekend door de serie Steven Severijn in het stripblad Eppo en zijn illustraties bij tekstverhalen in de bladen Pep en Donald Duck. Maar het oeuvre van Follet, dat inmiddels 70 jaar beslaat, is veel breder dan alleen strips. 

Frank Pé en Follet bij de hommagetekening van hun beiden.

Bovendien werd en wordt hij zeer gewaardeerd door allerlei bekende striptekenaars zoals Dany, Frank Pé en Emmanuel Lepage die een hommage brachten aan hun vriend en collega. Reden te meer voor het Kunstencentrum van het Rood Klooster om een tentoonstelling aan hem te wijden.

Een veelzijdig kunstenaar

René Follet werd in 1931 geboren en ging al op jonge leeftijd aan de slag als illustrator en striptekenaar. Vanaf eind jaren veertig illustreerde hij een aantal tekstverhalen voor de stripbladen Kuifje en Robbedoes en tekende ook korte strips voor deze bekende jeugdbladen. 

Voor zijn tekeningen inspireerde Follet zich op de wereld van de scouting en ontdekkingsreizigers; zijn papieren helden zijn altijd erg avontuurlijk ingesteld. 

Bovendien heeft deze veelzijdige kunstenaar heel wat strips op zijn palmares staan zoals Jan van Gent, De Zingari, De Ilias, Ivan Zoerin, Steven Severijn, Edmund Bell, Daddy, Ikar, Terreur en Shelena. Kortom: een hele reeks papieren avonturiers die het ontdekken waard zijn! 

In Rood Klooster kun je dan ook een selectie originelen bewonderen uit zijn strips, veel illustraties en ook hommages van bekende stripfiguren door Follet zelf getekend. 

Aan de balie van het kunstcentrum is, samen met allerlei boeken en publicaties van René Follet, ook een DVD te koop met een documentaire over Follet + extra's: La malle aux trésors de René Follet. Een fragment van 13 minuten is hier te bekijken. 

Foto's van de Follet tentoonstelling: Robin Schouten (2016)

Tot 17 juli 2016 – René Follet, ou Le goût de l'aventure - meer dan 120 originele illustraties en een kleine selectie strippagina's van de Belgische grootmeester Follet. Kunstcentrum Rood Klooster (Centre d’Art de Rouge-Cloître), Roodkloosterstraat 4, Oudergem (bij Brussel), België. Tel: +32 (0) 2 660 55 97. www.rouge-cloitre.be

Eppo 14 - De Boekenkast van Ben Westervoorde

Ben Westervoorde in Eppo nr. 14, 2016

In stripblad Eppo nr. 14 staat van mij: De Boekenkast van...Ben Westervoorde. Hij is al jaren een van de tekenaars die Amorfati in beeld brengt, de misdaadstrip geschreven door René Leisink. Ook tekende Ben voor Eppo Arme Rijk op scenario van Noël Ummels.

Jarenlang tekende hij op Studio De Wittenkade met Hanco Kolk, Peter de Wit en Aloys Oosterwijk. Daar kwam hij terecht nadat Kolk de strip WK humor van Ben had gelezen in stripmagazine Incognito nr. 4 (juni 1994). Hij schreef voor Ben De Muziekbuurters, dat later werd overgenomen door Evert Geradts. Verder verscheen van Ben Yvonne de Amazone en Siglo XXV. Momenteel tekent hij op scenario van Jan-Willem de Vries een driedelige stripbiografie over André Hazes. Het eerste deel 'Bloed' verschijnt eind 2016. 

Ben Westervoorde thuis in Amsterdam, 13 april 2016. Foto's: Robin Schouten. Voor een hogere resolutie: incognito@comic.com

Ben houdt van zowel realistische als humorstrips. Zijn vier favoriete boeken voor de Boekenkast zijn getekend in stijlen die hij zelf niet zal tekenen. Welke? Dat lees je in Eppo nr. 14 dat tot 21 juli in de tijdschriftenwinkels ligt en ook te bestellen is via de Eppo site.

Expo 'Tonnerre de Brest!' in Hergé Museum

In het Hergé Museum in de Belgische universiteitsstad Louvain-la-Neuve is nog tot 6 juli de tijdelijke tentoonstelling Tonnerre de Brest! te zien. Naast de originele tekeningen van Kuifje en de Alfa-kunst zul je ook een subtiele collectie moderne kunst schilderijen uit de privéverzameling van Hergé kunnen ontdekken, maar ook een selectie door Hergé zelf geschilderde doeken. Een absolute ontdekking, 'Tonnerre de Brest!' Dat overigens een van de bekende scheldwoorden is van Kapitein Haddock en in de Nederlandstalige albums vertaald als “Duizend bommen en granaten!”

'Tonnerre de Brest!' is eigenlijk een uitdrukking die Hergé overneemt van Marcel Stal, vriend, groot kunsthandelaar en bekend galeriehouder op de Louisalaan in Brussel, in de buurt van de Studios Hergé. 

In de jaren zestig is Hergé een regelmatige en trouwe bezoeker van die ‘Galerie Carrefour’. Het is op deze ontmoetingsplek van erudieten, kunstliefhebbers en kunstcritici dat Hergé stilaan zijn plaatsje vindt in het milieu van verzamelaars van hedendaagse kunst.

Hergé en Andy Warhol in 1979, het jaar van 50 jaar Kuifje.

Pierre Sterckx, zijn vriend en kunstcriticus introduceert hem in een collectief van amateurs en opkopers van moderne kunst, en raadt hem aan voor zowel de Studios Hergé als voor zijn privé residentie talrijke doeken te kopen van onder meer Lucio Fontana, Serge Poliakoff, Jean-Pierre Raynaud, Roy Lichtenstein, Pierre Alechinsky, Frank Stella, Andy Warhol, Ian Dibbets, Sonia Delaunay of Tom Wesselmann.

Op het ogenblik dat zijn privéleven helemaal overhoop ligt, keert de vader van Kuifje en Bobbie zich resoluut naar het modernisme en overweegt zelfs zijn lot als striptekenaar te ontvluchten, hoe briljant dat ook is.
Hij volgt cursussen schilderkunst bij de abstracte kunstenaar Louis Van Lint en gedurende twee jaar (1962 en 1963) maakt hij een veertigtal doeken met composities die de stijl oproepen van Joan Miro, Paul Klee, Serge Poliakoff, Jean Dewasne of… Louis Van Lint.

Kunstwerk van Hergé.

Een avontuur dat geen vervolg zal kennen maar waaraan nog wel herinnerd wordt in de zeldzame potloodschetsen van Kuifje en de Alfa-kunst (1977-1978-1979), de laatste episode van de avonturen van Kuifje, dat postuum in embryonale vorm zal worden uitgegeven (1986). De auteur is ziek en kan zijn werk niet afmaken... In Kuifje en de Alfa-kunst grijpt Hergé terug naar de thematiek van de moderne kunst, met de kunstgalerijen, de verkopers, maar ook de vervalsers.

Tot 6 juli – Tonnerre de Brest! (originele tekeningen van Kuifje en de Alfa-kunst, een collectie moderne kunst schilderijen uit de privéverzameling van Hergé en een selectie door Hergé zelf geschilderde doeken). Hergé Museum, Rue de Labrador 26, Louvain-la-Neuve, België. www.museeherge.com

De ingang van het Hergé Museum.

Uitglijer Dan Cooper

Weinberg maakt het wel helemaal kleurenbont

Albert Weinberg, die op 9 april 1922 in Luik werd geboren en in Corseaux op 29 september 2011 overleed, is het meest bekend geworden met zijn creatie Dan Cooper. Geïnspireerd op de raketwereld van toen schreef en tekende hij deze vliegende held voor het eerst in De Blauwe Driehoek die als serie verscheen in het weekblad Tintin/Kuifje en in 1957 als album het licht zag. De Uitglijers die hier zijn beschreven komen uit het tweede deel van de Cooperreeks De Meester van de Zon in een uitgave van Vander Hout en Co NV, 1965.

Al eerder merkte ik dat de drukkers of inkleurders uit die vroege periode het niet zo nauw namen met de kleurstellingen, zie de Uitglijer van Tillieux bijvoorbeeld. Dat Weinberg accepteerde dat een auto totaal van kleur verschiet is echter wel heel erg laks, maar het wekt ook nog eens verwarring die zelfs Weinberg op het verkeerde spoor zet. Op bladzijde 4 staat bij een verkeerslicht de bruinrode auto van de eeuwige tegenstander van Dan Cooper Sanders naast de blauwe auto van onze held. Op de volgende pagina, bladzijde 5 dus, is er sprake van alleen felrode auto's. Een ervan krijgt ook nog de looks van de blauwe taxi van Dan.

Na dit plaatje is er van de blauwe taxi niets meer vernomen.

Op plaatje 2 van de tweede strook van die bladzijde staat; 'de taxi van Dan stopt voor het hotel Select Kyoto'. Dat zou dus een blauwe auto moeten zijn. Hij is dus knalrood. Die ineens rood geworden taxi zie je komen aanrijden, maar Dan blijkt al te zijn uitgestapt want er zit maar één man in. Ook de serviele houding van de deurman doet vermoeden dat er nog door iemand moet uitstappen. Zit Dan onder de bank, zoals je dat met schoolreisjes terug thuis ook deed?

Op het volgende plaatje staat dat Sanders hem 'op een afstand' in het oog houdt. In dezelfde kleur en type auto die bij het hotel voorreed nota bene. Om kort te gaan; dezelfde auto is voor twee verschillende personen en situaties gebruikt, terwijl dat twee verschillende voertuigen hadden moeten zijn. Coopers auto is in feite correct op de kleur na, en heeft de juiste verchroomde strepen. Het klopt zelfs dat dit voertuig geen splitwindscreen heeft, ofwel een gedeelde voorruit. Sanders zijn auto echter is die zoals van Cooper en daar klopt uiteindelijk alleen die gedeelde voorruit van. Verder is het een rode kopie van de blauwe taxi van de bladzijde er voor, en niet een verkleurde donkerrode. Het is het deels wel, en deels weer niet...pfff. Tsja, toch een Uitglijer vanjewelste.

De verkeerde auto stopt bij het hotel.

Er is meer aan de verkleuring op te merken. Ook al in het begin. Op bladzijde 8 dringt de Japanner Kochi zich op aan Dan om hem een toeristische tour te geven. Zo komt Dan in een tempel waar hij wordt gevangen genomen... Afijn, de gids heeft een zwarte broek aan. Niks mis mee.

De zwarte broek.

Nadat Dan is opgesloten gaat de man weg. Dan staat er op bladzijde 10, in het bovenschrift van plaatje 3 van de derde strook, dat 'de morgen voorbij gaat'...de morgen van de kidnapping dus. Het volgende plaatje zegt in het bovenschrift..'Op dat moment komt Kochi bij Sanders binnen met een alarmerend bericht.' Op dat moment is dus als de morgen voorbij gaat. De man heeft nu ineens een paarsblauwige broek aan... had hij gemorst? Wie verwisseld nu zijn broek halverwege de ochtend?

De broek is ineens paars.

Het wordt erger. Als ze onmiddellijk Dan gaan halen is in het donker de broek van Kochi nog steeds paars, maar op het eerste plaatje van de volgende bladzijde is die bruin. Een magische broek waar je anno nu veel geld mee kan verdienen. Het zal zo zijn geweest dat de bladzijden per week werden gemaakt voor het magazine en men gewoon kleurt zonder naar de eerdere plaatjes te kijken. En zo ontstaat een Uitglijer.

En nu weer bruin.

Het komt mij voor dat de afwerkingen van deze reeksen met veel haast en dus weinig aandacht werden gedaan. En wellicht kleurde Weinberg het zelf niet in. Het zal elders zijn gebeurd en aangezien sommige tekenaars niet veel in te brengen hadden, was een protest aan het adres van het machtige Tintin-concern op zijn zachts gezegd onverstandig. En vergis je niet. Het is geen oude koek. Ook moderne uitgaven ontkomen niet aan dergelijke slordigheden. Dat komt aan bod bij een van de volgende Uitglijers. Nu nog wat nabranders.

In de tempel waar Dan Cooper is opgesloten is het pikkedonker. Zowel bij het bezoek van Dan met de ersatzgids 'ik zie geen steek' als bij de volgend bezoeken van anderen is het duidelijk dat het licht niet overhoudt. Er worden dan ook zaklampen gebruikt (bij het plaatje met de bruine broek is er nu ineens weer een helder raam in die duisternis, maar deze Uitglijer terzijde want het levert wel een mooi artistiek beeld op). Cooper wordt dus in het nagenoeg donker overmeesterd. Dat de overmeesteraars elkaar niet de schedel klieven is dus een wonder. Laat staan dat ze Dan zo feilloos weten te vatten. Toppunt is wel dat die duisternis feitelijk later wordt ontkent. Op bladzijde 11, plaatje 4 van de tweede strook waarin Dan in een diepe put zit, zegt de gevangene... 'behalve die flauwe lichtstraal hierboven is het pikkedonker'.

Een lichtstraal uit het donker.

Onzin natuurlijk... de tempel was al donker en dan kan er nooit sprake zijn van een lichtstraal! Misschien dat er een bijna niet te onderscheiden streepje zou zijn, maar absoluut geen lichtstraal. Om het bij de eerste pagina's te laten, anders wordt het te veel van het goede, nog even aandacht voor het Japans. Op het laatste plaatje van bladzijde 7 zegt een van de schurken 'abunaï-jo'. Martin Koster van Vertalingen.nl uit Rotterdam heeft, nadat ik verschillende vertaalsites tevergeefs had geprobeerd, mij het verlossende woord gegeven. Ook al lijkt het er op dat Weinberg zelf al een antwoord gaf door onder dat Japansachtige woord de schurk te laten zeggen 'opgepast'.
Koster mailde mij echter, na opgemerkt te hebben de zaak graag in een context te willen zien, het volgende: ”zegt mijn gevoel dat het antwoord waarschijnlijk is dat het hier een fantasiekreet betreft”. Ach, het hele verhaal is fantasie en heeft een goed scenario, is spannend en sfeervol... ook deze Uitglijer is Weinberg zeker vergeven. Banzai. (HvK)

Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog zal hij (on)regelmatig bijdragen leveren met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes.

Eerder publiceerde hij een Uitglijer over Guus Slim, Hergé, Suske en Wiske: De Tartaarse helm, Tintin: Le Sceptre d'Ottokar, Schanulleke (Suske en Wiske), Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2), Suske en Wiske: De Ringelingschat, Uitglijers met dubbele betekenissen?, Uitglijer Guus Slim, Een speurtocht naar striptekenaar en scenarist Pizarro en De Uitglijers van Eddy Paape.

Eppo 12 - Boekenkast van Apri Kusbiantoro

Apri op Stripfestival Breda, 11 oktober 2015. Copyright foto: Robin Schouten. Voor een hogere resolutie: incognito@comic.com (NB: deze foto is ook gebruikt voor Apri's Boekenkast)

In stripblad Eppo nr. 12 staat van mij: De Boekenkast van Apri Kusbiantoro oftewel Apri. Hij is de tekenaar van 'De verloren verhalen van Lemuria', de scifi-fantasy op scenario van Sytse Algera. Zijn nieuwste werk staat in StripGlossy nr. 1 (juni 2016), de 10-pagina strip 'Adjisaka'.

Als groot bewonderaar van het werk van Don Lawrence tekent/schildert hij in full colour. Logisch dat Apri als eerste favoriet een boek van de meester uit zijn kast heeft gehaald! Verder heeft hij nog een andere Engelse tekenaar gekozen, een stripbewerking van een Indiaas epos en een bijzonder martial arts-boek van een beroemd auteur uit zijn vaderland Indonesië. Eppo nr. 12 ligt tot 23 juni in de tijdschriftenwinkels en is ook te bestellen via de Eppo site.

Apri thuis in Indonesië, december 2015. Foto: Kahaerina Kusbiantoro. (NB: deze foto is niet gebruikt door Eppo.)

StripGlossy nr. 1 gelanceerd

Strips moeten weer zichtbaar worden in de winkelschappen is het credo van bladenman Seb van der Kaaden, die eerder met veel succes de Bommelglossy en de Jan Kruis Glossy uitgaf. Vanaf deze week is daar de StripGlossy bijgekomen, een kwartaalblad met 130 pagina's boordevol strips van binnen - en buitenlandse stripmakers, interviews en fotoreportages.

Actueel met Maaike Hartjes (Foto: Rolf Kruger, 2016)

Mijn bijdrage staat op pagina's 9 en 10, 'Actueel' met stripnieuwtjes en agenda. Deze rubriek ga ik voor elk nummer verzorgen.

Daan Jippes onthult StripGlossy 1 bij Studio Burgwal in Haarlem, 4 juni 2016. (Foto: Rob van Eijck)  

Daan Jippes (Twee voor thee, Havank, Disney strips) is voor dit eerste nummer de gasthoofdredacteur. Hij tekende ook het omslag plus een nieuwe Havank-strip als Danier. Als crimefighters onder elkaar deed hij een stevig vraaggesprek met Angela Schijf, bekend als de koppige rechercheur Eva van Dongen in de Nederlandse politieserie Flikken Maastricht.

Daan Jippes, Dick Matena en Martin Lodewijk met de StripGlossy (Foto: Studio Burgwal)

Andere striptekenaars die meewerkten zijn Dick Matena (met Kronkels en De Bommelmemoires), Martin Lodewijk, Kim Duchateau, Fred de Heij en Ger Apeldoorn (Llewelyn Fflint, een vroegere Pep strip die zij nieuw leven inblazen), Maarten Gerritsen, Frans Hasselaar, Apriyadi Kusbiantoro (beter bekend als Apri van de Lemuria-strip) met een 10-pagina strip in de traditie van Don Lawrence, Andrea Kruis, Jan van Haasteren, een hommagestrip van De Generaal door Vick Debergh en een voorpublicatie van De moordenaar van Lucky Luke door Matthieu Bonhomme. Last but not least presenteren Hercules en Valkema hun Elsje voor de verandering niet als klein meisje maar als volwassen vrouw!

Fragment uit Adjisaka van Apri voor StripGlossy 1

De strips worden afgewisseld met exclusieve interviews, rubrieken en smaakvolle fotoreportages (van fotograaf Peter Beemsterboer), allemaal in de stijl van een echte glossy! De lezer kan ook meedoen door te stemmen voor de beste tekenaar van een Strip Battle waar drie tekenaars tegen elkaar strijden met een 1-pagina strip. Het thema voor dit nummer is 'censuur'.

Seb van der Kaaden bij BNR Nieuwsradio (Foto: Peter Beemsterboer)

Luister hier naar een interview met StripGlossy-uitgever Seb van der Kaaden op 6 juni bij BNR Nieuwsradio. Een korte samenvatting: "Wij koppelen strips aan een verhaal. En ook door goede foto's van striptekenaars te maken zoals nu van Daan Jippes, de beste striptekenaar van Europa. Het gaat om de zichtbaarheid en vorm. Met de StripGlossy proberen wij een balans te bieden met niet alleen strips maar ook human interest."

StripGlossy nr. 1 ligt vanaf juni in de tijdschriftenwinkels voor 8,95 euro. Het blad verschijnt elke drie maanden en telt 130 pagina's. Abonneren kan via deze link waar tevens het nul-nummer te bestellen is. Volg de StripGlossy via Facebook.

Jean van Hamme kijkt terug op XIII

Op 22 juni verschijnt XIII 24: De erfenis van Jason MacLane door Youri Jigounov en Yves Sente. Het is het laatste album van de cyclus, maar nog niet van de reeks. De komende weken telt de stripnieuwssite Stripspeciaalzaak in dertien updates af naar de release van het album waarbij Jean van Hamme terugblikt op de eerste dertien albums van een van de grootste stripbestsellers van de laatste decennia. Ga voor wekelijkse nieuwe afleveringen naar deze link.

NB: op 12 mei jl. was ik op de burelen van Uitgeverij Dargaud in Brussel voor een interview met Jigounov en Sente. Niet wetende dat Van Hamme diezelfde ochtend ook zou komen om, als de supervisor van XIII, met de twee auteurs hun cyclus te gaan bespreken. Een mooie gelegenheid om ze alle drie op de foto te nemen!

Jigounov, Van Hamme en Sente. Copyright foto: Robin Schouten. Voor een hogere resolutie: incognito@comic.com

Stripdagen Haarlem - Beurs op 4 en 5 juni

Vandaag op 3 juni start het leukste stripevenement van Nederland, de Stripdagen Haarlem. Onder leiding van de nieuwe artistieke directeur Tonio van Vugt telt het stripfestival, dat om de twee jaar wordt georganiseerd en zijn eerste editie kende in 1992, nu tien dagen (van 3 t/m 12 juni). Belangrijkste reden hiervoor is dat de organisatie met twee dagen niet meer met de programmering uit de voeten kon. Nu is er bijvoorbeeld op dinsdag de Nederlandse première van de animatiefilm The Red Turtle van Oscar-winnaar Michael Dudok de Wit. Ook is er nu meer aandacht voor de expo's en is er een goed gevuld theater- en filmprogramma.

(Klik op de afbeeldingen voor een vergroting)

De beursdagen zijn komen weekend, op zaterdag 4 en zondag 5 juni op en rondom de Grote Markt en in de Philharmonie waar uitgevers en vele signerende stripauteurs te vinden zijn. Eregast op de Stripdagen Haarlem is de Franse striptekenaar Jean-Claude Mézières die zijn albums van Ravian en Laureline signeert op 4 en 5 juni aan de stand van Uitgeverij Sherpa in de Philharmonie. Beide dagen tussen 15.00 en 16.00 uur. Tickets voor alle signeersessies van Mézières (zaterdag én zondag) worden op zaterdag vanaf de opening van de beurs uitgegeven, met een maximum van 1 per persoon. Ook is er voor het publiek een mogelijkheid om deze invloedrijke sci-fi tekenaar vragen te stellen tijdens Michael Minneboo's Strip Talkshow op zondagmiddag van 13.00-15.00 uur. 

Traditiegetrouw zijn er tijdens de Haarlemse Stripdagen een aantal expo's te bezoeken. De hoofdtentoonstelling van deze editie is Underground in beeld - Van Pontiac tot Guthrie. Aan de hand van ‘Godfather van de Nederlandse underground’ Peter Pontiac wordt de undergroundstrip in Nederland en Vlaanderen belicht. Van het eerste undergroundblad in Nederland Metro naar tijdschriften als Aloha, Tante Leny Presenteert en Modern Papier, en via de punk naar fenomenen als Kamagurka en hedendaagse undergroundtekenaars als Charles Guthrie en Ibrahim R. Ineke. Van 3 juni t/m 3 juli in De Vishal, Grote Markt 20 in Haarlem.

Na het beursweekend is er nog veel meer te beleven op de Stripdagen Haarlem. Op donderdag 9 en vrijdag 10 juni is er een toneelvoorstelling over Jack Kirby, de legendarische tekenaar en bedenker van Captain America en vele andere superhelden, waaronder X-Men, The Avengers, Iron Man en The Hulk. The King and Me wordt beide dagen om 20.30 uur opgevoerd in de Toneelschuur in Haarlem en is geproduceerd door Ger Apeldoorn, bekend als schrijver van televisiereeksen als ‘t Zonnetje in Huis, Sam-Sam en S1ngle. Als groot stripkenner schrijft hij voor het stripblad Eppo de nieuwsrubriek Varia. Ook is hij jarenlang juryvoorzitter geweest van de Stripschapprijs en vertaler van superheldenstrips bij Juniorpress. 

Behalve in het beursweekend is tijdens de Stripdagen Haarlem ook de Pop-up Store (Anegang 4, zijstraat van de Grote Houtstraat) te bezoeken waar boeken, zeefdrukken, prenten en hebbedingetjes te koop zijn van een aantal striptekenaars. Daar staat ook het Stripbier met op het etiket de vrolijke Tania, ontworpen door Hanco Kolk. Hij ontfermde zich tevens over het affiche.

Stripdagen Haarlem 2016 wordt van 3 t/m 12 juni gehouden op diverse locaties in het centrum van de stad. Kijk voor alle expo's, beurzen, signerende stripauteurs, voorstellingen en workshops op de site www.stripdagenhaarlem.nl waar je tevens je eigen programma kunt samenstellen. Het programmaboekje is te vinden bij de Pop-up Store, stripwinkels en ook te downloaden.

Dagelijkse updates: www.facebook.com/StripdagenHRLM

Eppo 11 - Boekenkast van René Follet

René Follet in zijn atelier in Linkebeek, België op 21 februari 2016.

In Eppo nr. 11 staat van mij: De Boekenkast van René Follet. De Belgische grootmeester keert weer even terug in het stripblad waar hij van 1975-1982 de serie Steven Severijn voor tekende waarvoor de scenario's werden geschreven door Yvan Delporte, Jacques Stoquart en Gerard Soeteman. Daarnaast tekende Follet nog veel meer strips zoals Ivan Zoerin, De Zingari, Jan Kordaat, Edmund Bell (met twee scenario's van Martin Lodewijk), Terreur en Shelena. De vier boeken die de inmiddels 85-jarige Follet heeft gekozen zijn van auteurs die allemaal veel beweging in hun tekeningen hebben. Eppo nummer 11 ligt tot 9 juni in de tijdschriftenwinkels en is ook te bestellen is via de Eppo site. 

Copyright foto's: Robin Schouten (2016) Voor een hogere resolutie: incognito@comic.com