De Stripdagen 2016 - 27 + 28 februari in Rijswijk

De Stripdagen zijn verhuisd! De 48e editie van het jaarlijkse nationale stripfestival zal komend weekend 27 en 28 februari plaatsvinden in De Broodfabriek in Rijswijk. Deze, op alle manieren uitstekend bereikbare, locatie onder de rook van Den Haag, biedt de mogelijkheden en faciliteiten voor de uitbreiding van activiteiten die het festival nodig heeft. In een vernieuwde organisatiestructuur is hard gewerkt om er een feest van te maken waar een weekend eigenlijk te kort voor is; niet alleen voor de echte stripliefhebber, maar ook voor een breed publiek van alle leeftijden.

Het gaat goed met de strip. Verkopen zitten in de lift, zelfs van klassieke strips (Asterix!) gaan recordaantallen over de toonbank en op stripveilingen worden topbedragen geboden. Het beeldverhaal neemt een centrale plaats in in de beeldcultuur die ons omringt. De Stripdagen presenteren op allerlei manieren de stand van zaken over de hele breedte van het striplandschap.

Dit jaar staat onder meer de kruisbestuiving tussen strip en film centraal; met name de superheldenfilms en -televisieseries zijn razend populair. Daarnaast is er aandacht voor cosplay en manga. Bovendien vormt deze edities van het festival een hommage aan de legendarische stripheld Haagse Harry en zijn, vorig jaar overleden, geestelijke vader Marnix Rueb. Zoals altijd wordt er ook aandacht geschonken aan stripjubilea, zoals die van Tom Poes, Batman, Lucky Luke en Agent 327. 

Gevarieerd programma

Met de grote stripboekenbeurs (waar veel striptekenaars signeren), smallpress beurs en een particulierenbeurs is er voor de stripliefhebber -en verzamelaar van alles te vinden. Ook zijn er exposities en een podiumprogramma met o.a. lezingen over Asterix en het standaardboek België gestript. De zaterdag wordt muzikaal afgesloten met een programma (vanaf 15.30 uur) van striptekenaar Robert van der Kroft die een tweede carrière is begonnen als deejay 'The Plastic Fantastic Time Machine'. Samen met collega Hanco Kolk heeft hij een drietal radioprogramma's gepresenteerd voor Radio Rijnmond met muziek waar stripmakers bij betrokken waren en exclusieve interviews met o.a. Martin Lodewijk en Gerrit de Jager. Aflevering 1 van Strips en Muziek is hier terug te beluisteren.  

Het Stripschap kent ieder jaar een aantal prijzen toe: allereerst de Stripschapprijs, de meest prestigieuze (oeuvre-)prijs van het Nederlandse beeldverhaal (sinds 1974 jaarlijks toegekend); daarnaast de P. Hans Frankfurtherprijs, voor een persoon of organisatie die zich op bijzondere wijze inzet of heeft ingezet voor de strip in Nederland. Ook wordt de Bulletje en Boonestaak Schaal uitgereikt aan een stripmaker of organisatie die aan de wieg van het Nederlandse beeldverhaal heeft gestaan. Daarnaast zijn er de Jaarprijzen: Het Album van het Jaar en het Jeugdalbum van het Jaar. Deze prijzen en nominaties worden voorgedragen door de Commissie voor de Stripschapprijzen, en uitgereikt op De Stripdagen.

Maaike Hartjes in het NRC (Foto: Merlijn Doomernik)

De Stripschapprijs 2016 wordt toegekend aan Maaike Hartjes. Zij is vooral bekend van haar dagboekstripjes voor de bladen Zone 5300, Viva en andere publicaties. Haar nieuwste project is Tekeningen Rekeningen. Lees hier een interview met Hartjes in NRC Handelsblad over haar prijs.

De P. Hans Frankfurtherprijs 2016 wordt toegekend aan Uitgeverij Strip2000 voor hun grote rol in het uitgeven van humorstrips. Ook is de prijs een hommage aan Peter van der Heijden, het hart en de ziel van de uitgeverij (hij overleed plotseling in het najaar van 2015).

De Bulletje en Boonestaak Schaal 2016 gaat naar Uitgeverij VanderHout & Co. 50 jaar geleden bracht deze uitgeverij als eerste in Nederland Amerikaanse superheldencomics op de markt en dan met name Superman (1965) en Batman (1966). Het was het begin van een lange traditie in de Nederlandse stripwereld.

Alle info over de prijzen staat op: www.destripdagen.nl/prijzen.htm De prijsuitreikingen vinden plaats op zondag 28 februari om 13.00 uur. De winnaars van de albumnominaties worden dan ook bekendgemaakt. N.B. De winnaar van het Jeugdalbum van het Jaar wordt gekozen door de (Rijswijkse) jeugd.

Alle informatie over het festival is te vinden op de website: www.destripdagen.nl. Daar is ook het programmaboek te downloaden. Wie De Stripdagen volgt op Facebook of Twitter is altijd bij.

De Nieuwe Stripdagen vinden plaats op 27 + 28 februari 2016. Openingstijden: 10:00 - 17:00 uur. Locatie: De Broodfabriek, Volmerlaan 12, Rijswijk (ZH). De Stripdagen worden georganiseerd door Stichting De Stripdagen, in opdracht van Het Stripschap, Nederlands Centrum voor Belangstellenden in Strips.

Eppo 4 - Boekenkast van Gert Faken

In stripblad Eppo nr. 4 staat van mij: De Boekenkast van... Gert Faken. Met zijn 78 jaar is Gert de oudste stripverzamelaar van Nederland. Hij begon serieus met verzamelen na de oprichtingsvergadering van Het Stripschap in 1967. Gert is een groot kenner van Hans G. Kresse en werd eind jaren tachtig de voorzitter van de Kressekring. Hij schreef voor de bladen Viking (over Kresse) en Duizend Bommen! over Kuifje, en stond Wim Hazeu bij toen die werkte aan zijn Marten Toonder biografie. Tegenwoordig houdt hij zich meer dan ooit met het leven en werk van Kresse bezig, en schrijft daar persoonlijke stukken over. Ook heeft hij een boek op stapel staan met een groot interview met de Eric de Noorman-tekenaar dat hij in 1986 heeft afgenomen en nog niet eerder is gepubliceerd. Lees welke vier favoriete stripboeken Gert heeft gekozen in Eppo nr. 4 dat in de winkel ligt tot 3 maart en ook te bestellen is via de Eppo site.

Gert Faken thuis in Haarlem, 30 juli 2015. (Foto's: Robin Schouten)

(NB: Foto's van Robin Schouten alleen gebruiken met toestemming. Op aanvraag wordt een hogere resolutie gestuurd: incognito@comic.com)

Eppo 3 - Boekenkast van Jean van Hamme

Lees in stripblad Eppo nr. 3 van mij: De Boekenkast van... Jean van Hamme. Deze Belgische topscenarist (bekend van Thorgal, XIII, Largo Winch en samenwerkingen met onder anderen Cuvelier, Dany, Griffo en Hermann) nam onlangs afscheid van de strip met een biografie en een overzichtstentoonstelling in Brussel. Deel 20 van Largo Winch, 20 Seconden dat in november verscheen is zijn laatste stripalbum. Al houdt hij wel de mogelijkheid open om nog eens een one-shot te leveren. Voor de nabije toekomst gaat hij voor het theater schrijven. Desalniettemin zag hij een Boekenkast interview voor Eppo nog wel zitten. Het vond afgelopen september plaats in zijn appartement in Brussel, een dag voordat hij op wereldreis vertrok. Hij koos voor vier realistische strips die hij in zijn jeugd las en op latere leeftijd. Eppo nr. 3 ligt in de winkels tot 18 februari en is ook te bestellen via de Eppo site.

Jean van Hamme in Brussel, 19 september 2015. Foto's: Robin Schouten

(NB: Foto's van Robin Schouten alleen gebruiken met toestemming. Op aanvraag wordt een hogere resolutie gestuurd: incognito@comic.com)

Eppo 2 - Boekenkast van Hec Leemans

In Eppo Stripblad nr. 2 staat van mij: De Boekenkast van... Hec Leemans. In de jaren zeventig publiceerde hij (vaak in samenwerking met Raoul Cauvin voor de scenario's) de humoristische strip 'Circus Maximus' in Eppo. Martin Lodewijk had hem binnengeloodst. Leemans werd een van de populairste Vlaamse stripauteurs met de historische serie 'Bakelandt' en 'F.C. De Kampioenen'. Van laatstgenoemde strip, gebaseerd op de gelijknamige Vlaamse comedyserie verkocht hij reeds elf miljoen exemplaren.

Voor de Boekenkast koos hij stripalbums van vier tekenaars die hem beïnvloed hebben, inclusief Martin Lodewijk. Lees het allemaal in Eppo nr. 2, in de winkel tot 4 februari of te bestellen via de Eppo site.

Hec Leemans thuis in zijn werkkamer in België , 1 augustus 2015. Foto's: Robin Schouten

(NB: Foto's van Robin Schouten alleen gebruiken met toestemming. Op aanvraag wordt een hogere resolutie gestuurd: incognito@comic.com)

Een speurtocht naar striptekenaar en scenarist Pizarro

Voor mijn neus en toch niet zelf gevonden.

Verschillende malen heb ik getracht te achterhalen wie toch de mannen zijn achter de miniboekjes Steve Drake. Deze stripjes zijn in 1962 uitgegeven door Nooitgedacht en er verschenen slechts vier titels van. José Carlos tekende het met een scenario van Pizarro. So far so good, maar wie waren deze heren? Rondvragen bij stripverzamelaars en strips beschrijvers leverde niets op... waar te beginnen?

de Drake-boekjes zoals we die kennen.

Speuren op internet deed geen goed. Uiteindelijk wende ik mij tot de Dotcomhost site van Ben Kamphuis die onder andere een overzicht heeft gemaakt van de uitgaven van de uitgever van Drake, Nooitgedacht. Een uitgever die, voor zover duidelijk, is overgenomen door een zekere Van Welzenist die vermoedelijk ook de uitgeverij Euredit runde met leespulp zoals de uitgaven van Baldekijn/Mondial. Maar ook Ben kon mij niet veel verder helpen. Ook zijn speurtocht naar de uitgaven van Nooitgedacht en meer bepaald Drake stuitte op een dood spoor.

Toen mij na maanden stilte gewend tot Tony Ovaere van Comicsdatabase (database der Nederlandstalige comics plus aanverwanten) met eenzelfde vraag als aan Ben, maar Tony wist het ook niet. Wel triggerde het hem blijkbaar, want Tony ging voortvarend aan de slag om mij snel het leuke nieuws te brengen dat hij uiteindelijk op iets bijzonders was gestoten en wel via de Noorse uitgave Drake & Drake. Pizarro werd nadrukkelijk in deze strips genoemd.

Het eerste stukje van de puzzel.

Later kwam Tony met nog meer. Hij was onstuitbaar en wat bleek....José Carlos en Pizarro waren een-en-dezelfde! Dat maakte het zoeken een stuk makkelijker. Intikken op internet en er kwamen hits. Er is zelfs een Facebookpagina van hem die doorverwijst naar de volgende info;

José Garcia Pizarro werd geboren in Madrid in 1934 en begon zijn carrière in de jaren 1950. Hij tekende series als 'Carlos Espejo', 'Sportman' en 'La Isla de la Bruma' met scripts van M. Gonzalez Casquel in Chicos; een uitgave die mij leidde naar de eerste site met bijzonder veel informatie. Ook droeg hij bij aan strips als 'Aventuras del FBI' (Rolláán), 'Brigada Secreta' (Toray), 'Espionaje' en 'Los Gemelos' (beiden van Toray) gedurende de jaren tussen 1950 en 1960.

Een zeldzame foto van Pizarro.

In de jaren 1960 was Pizarro actief bij Ibergraf met 'Drake & Drake' (zie illustratie), tijdschriften als Chio met 'Profesor Hildegard', 'Los Hombres del Volante' en 'Sportman II'. Hij publiceerde in Gaceta Junior ('Las Andanzas de Lita y Alicia', 1970), Trinca ('La Pandilla Trinca', 1970), Gente Menuda ('Pipa y Pilonga', 1976), Piññóón ('Claxon', 1977) en El Cuca, de aanvulling van de krant Madrid Pueblo ('Slap', 'La Rosa Revoltosa', 'Johnny Sobre Ruedas', 1971).

Hij draaide zijn hand niet om voor diverse stijlen.

Bovendien werkte hij voor buitenlandse publicaties zoals de Britse tijdschrift Eagle en de bladen van Warren in de VS. Via afbeeldingen op de Comiclopedia van Lambiek kwamen ook nog 'Pipa y Pilonga' en 'Todo un Hombre' bovendrijven

Pizarro tekende vlot realistische scenes zoals in 'Todo un Hombre'.

Om de hele reeks publicaties te vinden is het handig om deze link te gebruiken waar een uitgebreide bibliografie is te vinden. Helaas werd Pizarro in de midden van zijn jaren 50 blind. En moest dus rond 1985 stoppen met werken. Of deze stripduizendpoot, die nagenoeg niemand meer kent in het Nederlandse taalgebied (maar ja, daar zijn er wel veel meer van) nog leeft, is niet duidelijk geworden...ook na een reactie op Facebook bleef het verder stil.

Ook sciencefiction kon hij sfeervol weergeven.

In ieder geval geniet ik nog steeds van zijn vier Dick Bos-achtige boekjes of moet ik zeggen dat ik nog steeds geniet van de Drake-achtige Dick Bosboekjes. Ze ontlopen elkaar qua sfeer niet, qua tempo niet en qua tekentalent niet. Jammer dat er geen belangstelling is voor José García Pizarro. Het is zeer de moeite waard. Misschien dat dit stukje er aan bijdraagt. Het werk en dan met name het realistische werk leent zich bijzonder goed voor heruitgaven.

Met uitdrukkelijke dank aan Ben voor de info over de weg die de Nooitgedacht-boekjes gingen én Tony voor het vinden van de draden die hebben geleid tot de uitkomst van dit speurwerk en voor een deel van de opsomming van publicaties van Pizarro in dit stuk. (HvK)

Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog zal hij (on)regelmatig bijdragen leveren met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes. 

Eerder publiceerde hij een Uitglijer over Guus Slim, Hergé, Suske en Wiske: De Tartaarse helm, Tintin: Le Sceptre d'Ottokar, Schanulleke (Suske en Wiske), Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2), Suske en Wiske: De Ringelingschat, Uitglijers met dubbele betekenissen? en Uitglijer Guus Slim

Eppo 1 - Boekenkast van Aimée De Jongh

Lees in stripblad Eppo nummer 1 (van mij): De Boekenkast van... Aimée De Jongh. Zij is een veelzijdige striptekenaar en animator. Voor dagblad Metro maakt ze sinds 2012 het licht autobiografische Snippers. Met haar graphic novel De terugkeer van de wespendief gaat ze meer de literaire kant op.

In Eppo publiceert ze momenteel de sciencefictionstrip 'Reborn'. Voor de Boekenkast koos Aimée vier favoriete stripboeken die haar hebben geïnspireerd en die zij ook vaak aanraad. "Het zijn allemaal filmisch vertelde verhalen die op hun eigen manier, net afwijken van de norm." Eppo nummer 1 ligt in de winkel tot 21 januari en is ook te bestellen via de Eppo site.

Aimée de Jongh in Rotterdam, 8 juni 2015. Foto's: Robin Schouten

(NB: Foto's van Robin Schouten alleen gebruiken met toestemming. Op aanvraag wordt een hogere resolutie gestuurd: incognito@comic.com)

Bowie's Ziggy Stardust in het Nederlands Stripmuseum

Striptekenaar Erik Wielaert bij de Bowie expositie (Foto: Robin Schouten, 13-12-2015)

Om aan te haken bij de expositie 'David Bowie is' in het Groninger Museum, is op 12 december 2015 een kleine expositie gestart onder de titel Bowie’s Ziggy Stardust in het Nederlands Stripmuseum in Groningen. 

Peter Pontiac - Bowie (Foto: Robin Schouten)

De expositie toont diverse interpretaties van het karakter Ziggy Stardust, het alter ego van David Bowie, gebaseerd op de strip Ziggy Stardust and the Spiders from Mars. Dit wordt aangevuld met tekenwerk waarin de veelzijdigheid van David Bowie naar voren komt met origineel werk, zeefdrukken en prints van o.a. Peter Pontiac, Typex, Luuk Bode, Erik Kriek, Pieter M. Dorrenboom, Dimitri Jansma, Jan-Rutger Hoekstra, Niels Kalk, Tijn Snoodijk en Richard Simonse. Verder worden er filmpjes, archiefmateriaal en LP hoezen getoond. De tentoonstelling loopt tot 13 maart 2016. 

Nederlands Stripmuseum

Westerhaven 71
9718 AC Groningen

www.stripmuseum.nl

Typex - Bowie (Foto: Robin Schouten)

(NB: Foto's van Robin Schouten alleen gebruiken met toestemming. Op aanvraag wordt een hogere resolutie gestuurd: incognito@comic.com)

Eppo 26 - Boekenkast van Ger van Wulften

Op de valreep van 2015 kwam in Eppo stripblad nr. 26 (na vijf nummers) weer een aflevering te staan van mijn rubriek De Boekenkast van... met deze keer Ger van Wulften. Bij de start van Eppo in 1975 werd hij de vormgever van het blad en dat is hij nog steeds. Bovendien ontwierp hij het bekende Eppo logo dat na 40 jaar nog altijd fier op de cover staat. Daarnaast begon Van Wulften in de jaren zeventig ook strips voor volwassenen te publiceren in het stripblad Gummi. Als uitgever van eigenzinnige strips boekte hij grote successen met albums van Eric Schreurs, Hein de Kort, Gerrit de Jager en Wim Stevenhagen. Tegenwoordig geeft Ger met Uitgeverij Xtra strips en graphic novels uit van onder andere Serge Baeken, Joe Sacco en Fred de Heij, met wie hij samen het stripblad Pulpman maakt. 

Van Wulften houd van origineel talent dat iets te melden heeft, ongeacht de context: humor, seks, oorlog of wat voor banaliteit ook. "Het gaat om auteurs met persoonlijkheid." Voor de Boekenkast koos hij boeken van vier stripauteurs die volgens hem aan deze voorwaarden voldoen: Willem Holtrop, Philippe Vuillemin, Richard Corben en Joe Sacco. Lees welke favoriete boeken hij bespreekt in Eppo nr. 26, dat in de winkel ligt tot 7 januari 2016. Of te bestellen via de Eppo site.

Ger van Wulften in Amsterdam, 25 juni 2015. Foto: Robin Schouten (2015) Voor een grotere resolutie: incognito@comic.com

In 2015 zat Ger van Wulften 45 jaar in het (strip)vak én vierde hij zijn 70e verjaardag. Alle reden voor StripNieuws, het kwartaalblad van Het Stripschap, om een groot interview met hem af te nemen voor nummer 58 (maart 2015) dat hier is te lezen. (RS)

Kerstkaarten 2015 - andREVANbuuren en Roel Smit

Twee kerst-nieuwjaarskaarten van twee uiteenlopende artiesten (klik op de afbeeldingen voor een vergroting).

Kunstschilder, striptekenaar en illustrator andREVANbuuren stuurde deze originele tekening met zijn stripheld Duk Deny. André schrijft ook stukjes voor deze blog over strips.

 
Illustrator, striptekenaar en zanger van de punkband Human Alert, Roel Smit. Hij behoorde tot de eerste lichting striptekenaars die in mijn stripmagazine Incognito publiceerde.

Kerstkaarten 2015 - Eppo Stripblad, Eric Heuvel, Lode Devroe en IJsbrand Oost

En hierbij nog vier kerst-nieuwjaarskaarten uit het mooie stripland (klik op de afbeeldingen voor een vergroting).

 Eppo Stripblad met Eppo-tekening van René Uilenbroek.

January Jones (het nieuwe verhaal De eerste keizer loopt nu in Eppo) van Eric Heuvel.

 Atoomtekenaar Lode Devroe (Dr. Dia in de Incognito Reeks, Hangar 84, Painted Desert)
IJsbrand Oost - tekenaar van de stripserie Max Miller.

Kerstkaarten 2015 - Gerard Leever, Ruud Straatman, Mark Schilders en het Belgisch Stripcentrum

En hier zijn nog eens vier kerst-nieuwjaarskaarten met een striparoma (klik op de afbeeldingen voor een vergroting).

Striptekenaar Gerard Leever of  Gleever (Gleevers Dagboek, Suus en Sas, Het Felix Flux Museum) met vrouw en inkleurster Wilma Leenders.

Stripscenarist - en tekenaar Ruud Straatman (Disney strips, De Familie Fortuin, Henk Hond, Royaal Modaal en (sinds 2014) Aloysius Frispeer op Facebook

Mark Schilders, een van de tekenaars die ik in de beginperiode van mijn stripblad Incognito heb gepubliceerd. Later werkte hij mee aan de DirkJan strip van Mark Retera.

Het Belgisch Stripcentrum - met tekening van de Belgische striptekenaar en illustrator Brecht Evens

Kerstkaarten 2015 - Jan van Haasteren (Anja en Rita), Jesse van Muylwijck, Ed Hengeveld en Het Stripschap

Zoals ieder jaar kreeg ik ook de afgelopen weken weer diverse Kerst-nieuwjaarskaarten toegestuurd van striptekenaars -en organisaties die zich met strips bezighouden. Hierbij de eerste vier.

 Jan van Haasteren-verzamelaarsters Anja Huizing en Rita de Jong (die deze kaart ontwierp)

 
 De Rechter-tekenaar Jesse van Muylwijck

 

Stripverzamelaar, ruimtevaartschilder -en incidenteel striptekenaar Ed Hengeveld

Het Stripschap en De Stripdagen (op 27-28 februari 2016 in Rijswijk) - Tekening van René Uilenbroek (Soeperman en Eppo strip)

Love in vain – Robert Johnson 1911-1938 (recensie)

Stripbiografieën over bekende personen zijn niet nieuw. Ook zijn er al eerder stripboeken gemaakt over bekende popgroepen of muzikanten, maar Love in vain – Robert Johnson 1911-1938 is toch wel een heel bijzondere. In stemmige zwart-wit tekeningen van de Franse tekenaar  Mezzo wordt (op scenario van Jean Michel Dupont) het levensverhaal vertelt van de zwarte Amerikaanse blueslegende Robert Johnson. Met zijn innovatieve gitaarspel en gevoelige liedjes wist hij tientallen jaren na zijn dood een enorme invloed uit te oefenen op muzikanten als Keith Richards (The Rolling Stones), Eric Clapton (Cream), Jimmy Page (Led Zeppelin) en wat later ook Jack White (The White Stripes).

Johnson leefde slechts 27 jaar en zou als eerste grote muzikant deel uitmaken van The Club of 27, vanaf eind jaren zestig in rap tempo uitgebreid met legendarische artiesten van diezelfde leeftijd: Brian Jones, Janis Joplin, Jimi Hendrix en Jim Morrison. In recentere jaren werd de club uitgebreid met Kurt Cobain en Amy Winehouse. Allen hielden ze er een wild leven op na, met Robert Johnson als de oer-rock and roller, vermomd als bluesmuzikant in pak.

Geboren op 8 mei 1911 in het Zuiden van Amerika (Hazlehurst, Mississippi) en opgroeiend in een tijd van rassenscheiding waarin veel zwarten alleen de kost konden verdienen als katoenplukker, ontdekte Johnson al op zeer jonge leeftijd zijn muzikale talent. Lezen kon hij niet door een vorm van staar, dat de betoverende glans in zijn ogen verklaarde. Als 'lastige' jongen begon hij eerst de mondharmonica te spelen, door een van zijn stiefvaders 'duivelsmuziek' genoemd, maar voor zijn gekwelde ziel was het een uitstekende remedie.

Het beroemde verhaal dat Johnson op de Crossroads een pact met de duivel sloot om zo goed gitaar te leren spelen wordt schitterend in één beeld getroffen, in een tekenstijl die erg aan Peter Pontiac doet denken. Wellicht kent Mezzo ook het werk van deze in januari 2015 overleden Nederlandse stripgrootmeester.

Pagina uit Love in vain (klik op de afbeeldingen voor een vergroting)

De legende van Robert Johnson krijgt definitief vorm als hij gitaarles krijgt van de legendarische bluesmuzikant Son House en vervolgens van de, naar het schijnt, fenomenale gitarist Ike Zinnerman. Of dat zo was is niet te controleren want hij had nooit de kans gekregen om zijn songs op te nemen. Robert Johnson wel, hij nam in totaal 29 liedjes op. Zijn eerste sessie vond plaats in november 1936 in een hotelkamer in San Antonio, Texas. Een tweede en laatste opnamesessie volgde in juni 1937 in een pakhuis in Dallas. Hij kreeg zelfs een regionale hit met Terraplane Blues en daardoor een grotere bekendheid. Optreden deed hij nog altijd in een primitief clubcircuit, geflankeerd door mede muzikanten die links en rechts het leven lieten, ingeleid door excessief drankgebruik.

Ook Robert Johnson hield van drank, veel drank en veel vrouwen. Naar het schijnt werd hij vergiftigd door een jaloerse echtgenoot van een van zijn liefjes. Volgens het verhaal overleefde Johnson die vergiftiging, maar werd een longontsteking en zijn door drank en syfilis verzwakte lichaam hem uiteindelijk fataal: hij stierf op 16 augustus 1938 op een plantage in de buurt van Greenwood. Geld voor een fatsoenlijke kist was er niet. Naderhand twistten drie verschillende steden waaronder Greenwood om zijn laatste resten te bewaren met verschillende graven.

Keith Richards heeft dat nooit een probleem gevonden want volgens hem klonk Johnson toch altijd als twee gitaristen in één. The Rolling Stones komen ook nog even voor in het boek, zij hebben dan ook Johnsons nummer Love in vain beroemd gemaakt met hun versie op de Stones plaat Let it bleed. Op de laatste pagina wordt, terwijl de Stones op het beruchte Altamont Festival spelen in december 1969, de identiteit onthult van de verteller van dit tragische, poëtische verhaal.
Als toetje zijn achterin het boek een zevental songteksten van Robert Johnson afgedrukt. Ieder wordt geïllustreerd met een grote sfeervolle potloodtekening van Mezzo waarvan sommigen, evenals de eerder genoemde Crossroads tekening, aan Peter Pontiacs stijl doet denken. Dit is allerminst een bezwaar te noemen, eerder een kers op de taart.

Love in vain muur in Frankrijk.

In Frankrijk verkochten Mezzo en Dupont al meer dan 25.000 exemplaren van dit boek, naar Nederlandse maatstaven is dat een groot succes. Al moet hierbij wel de kanttekening gemaakt worden dat dit land een veel grotere stripcultuur heeft dan Nederland. Toch heeft Mezzo (in samenwerking met scenarist Pirus) de afgelopen jaren ook in ons land enige bekendheid gekregen door strips als Twee killers, Hold-up en De vliegenkoning die net als dit boek zijn uitgebracht door Sherpa. Deze kleine uitgeverij staat vaak garant voor kwaliteitsstrips in mooi verzorgde uitgaven. Onder die noemer valt ook Love in vain – Robert Johnson 1911-1938. (RS)

Jubileumnummer De Vrije Balloen

In 1975 verscheen het eerste nummer van het legendarische satirische stripblad De Vrije Balloen. Veertig jaar na de lancering door Sjef van Oekel van het eerste nummer, en 33 jaar na het laatste hebben een aantal stripauteurs de krachten gebundeld voor een jubileumnummer dat zojuist verschenen is ! Met nieuw werk van Thé Tjong-Khing, Jan van Haasteren, Patty Klein, en uit de latere periode o.a. Gerrit de Jager, Paul Bodoni, Bram Uil, Bart Slijp, Gerry Voortman en Stanley Heinze.

Te vinden in de betere stripwinkel en te bestellen via Uitgeverij Arboris. 

Kijk ook op www.vrijeballoen.nl voor updates, leuke foto's en een video van een Vrije Balloen vergadering uit een ver verleden met o.a. Willy Lohmann, Patty Klein en Stanley Heinze (die gekke bekken trekt). 

Lezing: Hoe Gronings is Heer Bommel?

Zaterdagmiddag 12 december is er een lezing over het Bommelverhaal De Pieplaaider/De Pijpleider. De lezing wordt verzorgd door Bommelvertaler Marten van Dijken en Toonderauteur Klaas Driebergen, bekend van onder andere Bommel en Bijbel en Nu is de moen gevangen – alle poëmen van Marten Toonder.

Bommellezing De Pieplaaider door Klaas Driebergen (Foto: Peter Beemsterboer)

Een boze kudde, een burgemeester die zich zorgen maakt en een ambtenaar die plannetjes bedenkt, het komt allemaal voor in het tweetalige Bommelverhaal De Pieplaaider/De Pijpleider. Daarin wordt een gasbel gevonden, die vanzelfsprekend te gelde moet worden gemaakt. Maar in tegenstelling tot wat er in 1959 in Groningen gebeurde, gaat dat zomaar niet. De bevolking, onder leiding van de heer Ollie B. Bommel, komt in opstand. In een vlammende toespraak richt heer Ollie zich tot de bevolking: 'Geen gasbuizen op onze heide! Weg met die lieden die pijpleidingen belangrijker vinden dan zoekgeraakte heren! Rooie kolonialen zijn het! Ik bedoel eh... radicale uitbuiters, als iemand begrijpt wat ik bedoel! Volgt me, vrienden. Ik zal u met vlammende tred en vastberaden oog eh... Weg met de vergassers bedoel ik!'

Een klassiek Bommelverhaal van Marten Toonder met een uiterst actueel thema: gaswinning ten koste van de bewoners. Een verhaal dus dat veel Nederlanders zal aanspreken en Groningers in het bijzonder.

Bommellezing De Pieplaaider door Marten van Dijken (Foto: Peter Beemsterboer)

Programma:

• 14.00 uur ontvangst/opening, Stijn van Genuchten (directeur Openluchtmuseum Het Hoogeland)
• 14.30 uur lezing Marten van Dijken (Bommelvertaler De Pieplaaider) - Hoe Bommel te vertalen in het Gronings?
• 15.00 uur lezing Klaas Driebergen (Toonderauteur van o.a. Bommel en Bijbel en Nu is de moen gevangen)  - Hoe actueel is Marten Toonder?
• 15.45 uur afsluiting

Entree is 5 euro inclusief toegang tentoonstelling Marten Toonder senior - Van eierzoeker tot zeekapitein en een kopje koffie bij ontvangst.

Locatie: Het Openluchtmuseum Het Hoogeland, Schoolstraat 4, 9989 AG  Warffum

Aanmelden: U kunt zich aanmelden door een email te sturen naar info@uitgeverijpersonalia.nl of te bellen naar telefoonnummer 0595-577217. Zie voor meer informatie: www.bommelglossy.nl

Uitglijer Guus Slim

We hebben Guus Slim al eens betrapt op rarigheden. Nu ook weer, met een onnadenkendheid van óf de schrijver, óf de vertaler, óf van de inkleurder, óf de drukker. In album nummer 6, Bomaanslag in de bergen (1^e druk uit 1963 met als Franse titel Surboum pour 4 roues) komen de heren Slim en Vlinder in de problemen als hun auto op bladzijde 14 wegspoelt. Hun weg naar Zwijndrecht wordt daardoor flink vertraagd. Op dat Zwijndrecht komen we straks nog terug. Ze zullen moeten lopen. Guus meent een wegwijzer te hebben gezien en Vlinder weet te vertellen dat daar 4 kilometer op staat, richting Oudven waar ze willen gaan schuilen.  

Vlinder is niet erg content met de wandeling in het vooruitzicht en spreidt de armen uiteen om aan te geven dat er iets onmogelijks moet gaan plaatsvinden, en dat is ook zo. Getuige de begeleidende tekst zegt hij dat ze 'twintig minuten moeten tippelen'.

Ik weet niet hoe hij dat wil doen, in twintig minuten 4 kilometer afleggen. Als je weet dat het wereldrecord snelwandelen voor heren op 16,1 kilometer per uur staat en voor dames op 14,6 op de 10 kilometer dan is 12 km/u zowat een wereldrecord. Normale mensen leggen ca. 5 kilometer af per uur. Toegegeven, de detectives zijn tot veel instaat, maar dit...

Overigens wordt op bladzijde 21 de weggespoelde wagen van Guus 'geel' genoemd door Vlinder, als ze als lifters worden meegenomen naar de stad. Op de voorafgaande pagina's heeft het vervoermiddel echter een auto-onbekend oranje, maar dit terzijde. Inkleuren is een vak, en drukken ook. Zo heeft Vlinder wel eens een groen hoofd. Op bladzijde 24 van Guus Slim: Popaïne en oude kunst (1e druk uit 1959) is zelfs de hele pagina bevolkt met aliens. In herdrukken heeft men gelukkig beter opgelet.

Vreemd genoeg komen dit soort drukzaken wel bij de boekskes van Tillieux voor en niet bij die van Franquin's Robbedoes en Kwabbernoot; beiden uit de stal van Dupuis nota bene.

Last but not least is er dan Zwijndrecht. Deze plaats is zeer willekeurig gekozen. Dat had veel beter gekund. Zwijndrecht ligt in het zuiden van Zuid Holland en is zo plat als plat maar plat kan zijn. Zwijndrecht ligt ook bij Antwerpen en dat is eveneens een zeer, zeer plat gebied. Het had de vertaler, die ongetwijfeld dezelfde is als die van Kamerlid Piemel (zie deze Uitglijer), gesierd als hij in elk geval nota had genomen van het landschap in Nederland en België. Dan had hij zich beter kunnen richten op een plaatsje in het Nederlandse of Belgische Limburg.

Daar is het heuvelachtig en wordt het plaatje zoals hieronder geen geweld aangedaan, zoals nu door het landschap weer te geven als bezaaid met 'bergen'. Ook staat het in Slim's Zwijndrecht stijf van het groen en dat kun je niet zeggen van de echte Zwijndrechten. 

Ook is het een feit dat Nederland én België nogal klein zijn. In deze landen kun je met de genoemde 'twee uur omrijden' in een ander land zitten, hetgeen niet de bedoeling is van de beide detectives.

Het zou geen moeite zijn geweest om de tekst wat aan te passen, als de uitgever dat goed had gevonden. De poging om door de vertaling het verhaal in een Nederlands of Belgisch gebied te laten spelen, heeft de vertaler dus op verschillende onderdelen parten gespeeld. Wat te denken van een alternatieve ballon met de tekst: 'we moeten een flinke omweg maken. De rijksweg ligt vol met puin. Ik zal om de heuvels heen moeten rijden'. Ter vergoelijking van de Uitglijer is, dat beide landen een Zwijndrecht hebben, en zo beide landen werden bediend. De lezer bepaalt dan tijdens het lezen zelf het land. Wel weer leuk.

Overigens bestaat ook Oudven, waar ze gaan schuilen, en dat ligt in Brabant nabij Mierlo. Het wordt omschreven als een gehucht (en dat is het in het album ook) en daar is het een stukje heuvelachtiger, maar er zijn nog steeds geen bergen. Het ligt meer dan 100 kilometer van elkaar af dus met wat fantasie, regen en een slecht kaartlezende Vlinder begint het verhaal toch langzaam wat meer te kloppen… een trip van twee uur. Maar ach, het is maar een kinderboek en de avonturen zijn een stuk realistischer dan die van bijvoorbeeld Suske en Wiske. Het zijn dan ook de volwassenen die er de Uitglijers in vinden. (HvK)

Met dank aan Theo Lenssen.

Hans van Klinken is freelance journalist en leest in zijn vrije tijd graag strips. Op de Incognito blog zal hij (on)regelmatig bijdragen leveren met De Uitglijer (rubriek voor strip-misstappen) en andere stripgerelateerde stukjes. 

Eerder publiceerde hij een Uitglijer over Guus Slim, Hergé, Suske en Wiske: De Tartaarse helm, Tintin: Le Sceptre d'Ottokar, Schanulleke (Suske en Wiske), Suske en Wiske: De Tartaarse helm (2), Suske en Wiske: De Ringelingschat en Uitglijers met dubbele betekenissen?